VII SA/Wa 2812/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-02-06
Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wraz z małżonkiem uzyskuje miesięczne dochody w łącznej wysokości 3200 zł, posiada dom i działkę, spłaca kredyt i ponosi wydatki na leczenie, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wraz z małżonkiem uzyskuje miesięczne dochody w łącznej wysokości 3200 zł, posiada dom i działkę, spłaca kredyt i ponosi wydatki na leczenie, nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym ani częściowym, gdyż jej sytuacja materialna nie jest na tyle trudna, aby uzasadniała odstępstwo od generalnej reguły ponoszenia kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy jest przeznaczona dla osób znajdujących się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej, nieposiadających środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.Stan faktyczny
W. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący wskazał, że wraz z żoną utrzymują się z emerytur w łącznej wysokości 3200 zł miesięcznie, posiada dom i działkę, spłaca kredyt na remont domu, a jego miesięczne wydatki wynoszą około 2600 zł (w tym 600 zł na dom, 410 zł na kredyt, 1500 zł na życie codzienne, 500 zł na leczenie). Organ wezwał do uzupełnienia wniosku, a następnie odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono W. S. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić W. S. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W dniu 19 grudnia 2012 r. do sprawy VII SA/Wa 2812/12 wpłynął złożony na urzędowym formularzu wniosek W. S. o zwolnienie od kosztów sądowych. W piśmie z dnia 29 grudnia 2012 r. skarżący wniósł ponadto o ustanowienie adwokata. Z treści wniosku wynika, iż we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym pozostaje żona. Skarżący wskazał, że posiada dom o powierzchni 80 m2 oraz działkę siedliskową (0,5 ha). W. S. w złożonym wniosku oświadczył, iż utrzymują się wraz z żoną z emerytur w łącznej wysokości 3200 zł miesięcznie, wskazał ponadto, że spłaca kredyt zaciągnięty na remont domu.
Pismem z dnia 21 grudnia 2012 r. wezwano skarżącego m.in. do podania wysokości miesięcznych wydatków związanych z codziennym utrzymaniem oraz przeznaczanych na utrzymanie domu, wskazanie wysokości miesięcznych rat kredytu i ew. wysokości kosztów leczenia.
W odpowiedzi na pismo z dnia 21 grudnia 2012 r. W. S. oświadczył, że miesięcznie koszty związane z utrzymaniem domu wynoszą ok. 600 zł, wysokość raty kredytu to kwota 410 zł miesięcznie. Wskazał, że na bieżące potrzeby życia codziennego wydaje ok. 1500 zł, na leczenie – ok. 500 zł.
W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślenia wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły.
Biorąc pod uwagę sytuację majątkową wnioskodawcy uznano, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak również w zakresie częściowym. Instytucja przyznania prawa pomocy została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom ubogim, znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej i finansowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, nie można natomiast uznać, aby taka sytuacja zachodziła w przypadku skarżącego.
Zaznaczyć należy, że skarżący wraz z żoną nie mają innych osób na utrzymaniu, uzyskują stałe dochody w łącznej wysokości 3200 zł miesięcznie. Należy ponadto zauważyć, że skarżący uiścił wpis od skargi w należnej wysokości (200 zł), wysokość innych wpisów, które mogłyby się w tej sprawie pojawić w związku z ewentualnym wnoszeniem przez stronę środków odwoławczych od wydawanych w niej orzeczeń wynosiłaby 100 zł.
Biorąc pod uwagę sytuację finansową skarżącego uznano, że wnioskodawca jest w stanie z uzyskiwanych dochodów ponieść koszty sądowe, jak również jest w stanie wygospodarować środki na pokrycie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, chociażby ograniczając wydatki, które nie są niezbędne dla utrzymania koniecznego.
Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło