VII SA/Wa 282/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, , Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi J. R. i U. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. R. i U. R. kwotę 500 zł (pięćset złotych) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...]października 2012 r. na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 w związku z art. 81 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623) nakazał U. i J. R. rozbiórkę budynku gospodarczego zbudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości [...], gm. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego zostało wydane postanowienie z dnia [...]kwietnia 2012 r. na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych przy budowie budynku gospodarczego. Postanowieniem tym nałożono na inwestorów obowiązek przedstawienia w terminie trzech miesięcy od doręczenia ww. postanowienia wskazanych w nim dokumentów, pod rygorem wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego. Wobec niewykonania nałożonego obowiązku wydano decyzję nakazującą rozbiórkę ww. obiektu. Odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]nakazującej rozbiórkę, złożyli U. i J. R. wskazując, że sporny budynek gospodarczy powstał w latach 1980-tych jako wiata o drewnianej konstrukcji, która w latach 1990-1992 została obita sadingiem a dach pokryty blachodachówką. Pomyłkę w podaniu daty budowy, w dniu kontroli inspektora nadzoru budowlanego, tłumaczyli złym stanem zdrowia. Wskazali pięć osób, wymieniając ich dane wraz z adresami, którzy mogą potwierdzić, że wiata została zbudowana w latach 1980-tych a zmodyfikowana w 1992 r. Do odwołania załączono kartę leczenia szpitalnego U. R. od [...]kwietnia 2010 r. do [...]kwietnia 2010 r. oraz wypis z treści orzeczenia lekarza - orzecznika [...]. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]grudnia 2013 r. na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ, powołując się na złożone przez inwestora, w trakcie oględzin nieruchomości, oświadczenie wskazał, że w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie art. 48 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Inwestorzy nie przedstawili wskazanych w art. 48 ustawy dokumentów, które umożliwiają legalizację samowoli budowlanej. Odnosząc się do zarzutów i wywodów zawartych w odwołaniu organ ocenił, że pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia podkreślając, że skarżący zostali wyczerpująco poinformowani o charakterze procedury legalizacyjnej w pouczeniu zawartym w postanowieniu z dnia [...]kwietnia 2012 r. Skargę na ww. rozstrzygniecie [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli J. R. i U. R. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu wadliwych ustaleń faktycznych i pominięcia argumentów podnoszonych przez stronę. J. R. podniósł, że błędne podanie przez niego daty powstania budynku w 2002 r. wynikało ze zdenerwowania spowodowanego zasłabnięciem żony. Powtórzyli że budowa budynku gospodarczego rozpoczęła się w latach 1980-tych a skończyła się przed 1992 r. Zarzucili naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 p.p.s.a. Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego, w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]grudnia 2012 r. r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...]października 2012 r. nakazującą wykonanie rozbiórki budynku gospodarczego zbudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr ewid. [...]położonej w miejscowości [...], gm. [...]. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, po bezskutecznym upływie terminu wyznaczonego stronie na przedstawienie dokumentów wskazanych w art. 48 ust. 3 i powtórzonych w postanowieniu z dnia [...]kwietnia 2012 r. Organ w oparciu o złożone podczas oględzin oświadczenie inwestora uznał, że budynek powstał w 2002 r. i zastosował procedurę legalizacji samowoli określoną w art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Na wydane postanowienie z dnia [...]kwietnia 2012 r. nie przysługiwało zażalenie. Skarżący zatem dopiero w odwołaniu od decyzji organu I instancji nakazującej rozbiórkę kwestionowali datę powstania samowoli budowlanej podnosząc, iż budynek powstał znacznie wcześniej. Ustalenie daty powstania samowoli budowlanej, (skarżący nie kwestionują faktu braku zezwolenia na budowę budynku gospodarczego) jest o tyle istotne, że w przypadku powstania budynku w 1992 r. do sprawy miałyby zastosowanie przepisy prawa budowlanego z 1974 r. a nie z 1994 r. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że unormowana przepisem art. 48 ustawy Prawo budowlane instytucja rozbiórki nie działa automatycznie, nakaz rozbiórki jest bardzo daleko idącym środkiem rodzącym poważne skutki materialne, z tego względu nie można stosować go w sytuacjach, kiedy nie do końca jest jasny i jednoznaczny stan faktyczny sprawy, a taki jest w przedmiotowej sprawie. Skarżący kwestionując datę powstania budynku uzasadniali w odwołaniu powód błędnego oświadczenia, wskazali również osoby, które potwierdzą datę powstania budynku. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się do tych argumentów oraz zgłoszonego przez skarżących wniosku dowodowego w postaci wskazanych świadków na okoliczność daty powstania samowoli, co stanowi naruszenie art. 75 § 1 k.p.a., z którego wynika, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Jeśli organ uznał ten dowód za nie mający znaczenia dla sprawy (art. 78 § 1 k.p.a.), to powinien dać wyraz temu w uzasadnieniu decyzji. Jak wskazuje się w doktrynie prawa i orzecznictwie, organ musi zająć stanowisko wobec całego materiału procesowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, a szczególności, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za prawdziwe. Ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. W ocenie Sądu organ nie wyjaśnił w sposób wystarczający do zastosowania restrykcyjnej regulacji art. 48 Prawa budowlanego wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy i nie ocenił zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, czym naruszył art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Zgodnie z art. 7 k.p.a. ustanawiającym zasadę prawdy obiektywnej w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Natomiast stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Konsekwencją naruszenia powyżej wskazanych przepisów jest również naruszenie art. 80 k.p.a., w którym ustawodawca nakazuje organom administracji publicznej ocenę na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Mając na uwadze powyższe należy uznać że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów wskazanych wyżej przepisów oraz art. 107 § 3 k.p.a., a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Jak bowiem wyżej wskazano niewyjaśniona w sprawie kwestia daty powstania samowoli budowlanej ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy rozpoznać odwołanie z odniesieniem do stanowiska i wniosku skarżących, mając na uwadze, że w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymagać będzie uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w zakresie przekraczającym ramy uzupełniającego postępowania dowodowego przed organem odwoławczym, organ winien wydać decyzję na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. Jednocześnie rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku, Sąd oparł się na dyspozycji przepisu art. 152 p.p.s.a. a o zwrocie kosztów postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a.