VII SA/Wa 282/25

WyrokWSA w Warszawie2025-04-09

Skład orzekający: Mirosław Montowski, Grzegorz Rudnicki, Wojciech Białogłowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła lokal na żądanie dysponenta, ale nie podjęła działań prawnych w celu ochrony swojego prawa do zamieszkiwania w tym lokalu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła lokal na żądanie dysponenta, ale nie podjęła działań prawnych w celu ochrony swojego prawa do zamieszkiwania w tym lokalu. W takiej sytuacji, nawet jeśli opuszczenie lokalu nie było dobrowolne, brak podjęcia kroków prawnych w celu powrotu do lokalu jest równoznaczny z dobrowolnym opuszczeniem miejsca zameldowania w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności.
Stan faktyczny
Skarżący został pozwany o wymeldowanie z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że skarżący opuścił lokal w 2023 roku na żądanie ówczesnego właściciela i nie posiada w nim swoich rzeczy osobistych. Skarżący twierdził, że został zmuszony do opuszczenia lokalu, ale nie podjął żadnych działań prawnych w celu ochrony swojego prawa do zamieszkiwania. Organ pierwszej instancji wydał decyzję o wymeldowaniu, którą następnie utrzymał w mocy Wojewoda Mazowiecki. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirosław Montowski, Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Rudnicki asesor WSA Wojciech Białogłowski (spr.), Protokolant: sekretarz sądowy Grażyna Dmitruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2025 r., sprawy ze skargi R. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 12 listopada 2024 r., znak; WSO-1.621.1.159.2024 w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego, oddala skargę. WSA/wyr,1 - sentencja wyroku I 1. W dniu 20 grudnia 2024 r. (data prezentaty organu) R. G. (dalej: skarżący) – zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego – do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł za pośrednictwem Wojewody Mazowieckiego skargę na decyzję tego organu z 12 listopada 2024 r. (znak: WSO-I.621.1.159.2024). 2. Skarga została wniesiona w związku z następującym stanem faktycznym: 2.1. W dniu 8 maja 2024 r. do Prezydenta m.st. Warszawy wpłynął wniosek R. K. – ujawnionego w księdze wieczystej nr KW [...] właściciela lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. D. [...] w W. – o wymeldowanie z pobytu stałego skarżącego z uwagi na jego dobrowolne opuszczenie rzeczonego lokalu oraz brak do niego dostępu i nieposiadanie w tymże żadnych rzeczy osobistych. 2.2. Zawiadomieniem z 9 maja 2024 r. (znak: AO-X-I.5343.1.180.2024.KMA) Prezydent m.st. Warszawy, na podstawie art. 61 § 1 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.), zawiadomił skarżącego oraz R. K. o wszczęciu postępowania administracyjnego, a także wezwał skarżącego, na podstawie art. 50 § 1 k.p.a., do stawienia się w Wydziale Ewidencji Ludności i Rejestracji Pojazdów dla Dzielnicy Ś. w Biurze Administracji i Spraw Obywatelskich w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania tego zawiadomienia w celu złożenia wyjaśnień w sprawie, a w razie niemożności stawiennictwa – do złożenia stanowiska na piśmie. 2.3. Powyższe zawiadomienie zostało doręczone R. K. w dniu 23 maja 2024 r., a skarżącemu – 3 czerwca 2024 r. 2.4. W dniu 10 czerwca 2024 r. przesłuchano skarżącego i spisano jego zeznania do protokółu, który został przez niego podpisany. W protokóle zapisano, co następuje: "Strona przekazała, że nie posiada w ww. lokalu mieszkalnym swoich rzeczy osobistych ponieważ pozbył się ich A. K. [poprzedni właściciel lokalu – przyp. WSA], tak samo jak przychodzącej do strony korespondencji. R. G. przekazał również, że nie zwracał się do sądu z wnioskiem o przywrócenie utraconego posiadania. Przez stronę został w 2014 roku złożony wniosek do Urzędu Dzielnicy Ś. oraz bezpośrednio do Prezydenta m.st. Warszawy o przyznanie lokalu komunalnego. R. G. oświadczył, że aktualnie mieszka gościnnie u znajomych". Ponadto skarżący złożył do akt administracyjnych pismo, w którym oświadczył, że nie wyraża zgody na jego wymeldowanie. 2.5. Wezwaniem z 10 czerwca 2024 r. (znak: AO-X-I.5343.1.180.2024.KMA) Prezydent m.st. Warszawy, na podstawie art. 75 i art. 85 § 2 k.p.a., wezwał skarżącego oraz R. K. do udziału w oględzinach lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. D. [...] w W. w dniu 26 lipca 2024 r. o godz. 14:00. 2.6. Powyższe wezwanie zostało doręczone R. K. w dniu 17 czerwca 2024 r., a skarżącemu – 26 czerwca 2024 r. 2.8. Zawiadomieniem z 8 lipca 2024 r. (znak: AO-X-I.5343.1.180.2024.KMA) Prezydent m.st. Warszawy, na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., zawiadomił skarżącego i R. K. o zakreśleniu terminu do załatwienia sprawy do 8 sierpnia 2024 r. 2.9. Powyższe zawiadomienie zostało doręczone R. K. w dniu 15 lipca 2024 r., a skarżącemu – 24 lipca 2024 r. 2.10. W dniu 25 lipca 2024 r. do Prezydenta m.st. Warszawy wpłynęło pismo M. G. , w którym przedstawiła swoje uwagi do sprawy. 2.11. W dniu 26 lipca 2024 r. przeprowadzono w obecności A. K. oraz R. K. oględziny oględzinach lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. D. [...] w W. w dniu 26 lipca 2024 r. Do protokółu oględzin A. K. oświadczył, że w przedmiotowym lokalu mieszka sam od 2005 r. oraz że skarżący w tymże lokalu się nie pojawia ani nie posiada żadnych należących do niego rzeczy. 2.12. W dniu 6 sierpnia 2024 r. skarżący zapoznał się z protokółem oględzin, wykonał jego fotokopię oraz nie wniósł żadnych uwag, co dokumentuje podpisany przez skarżącego protokół z tych czynności. 2.13. Zawiadomieniem z 8 sierpnia 2024 r. (znak: AO-X-I.5343.1.180.2024.KMA) Prezydent m.st. Warszawy, na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., zawiadomił skarżącego i R. K. o zakreśleniu terminu do załatwienia sprawy do 8 września 2024 r. 2.14. Powyższe zawiadomienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 17 sierpnia 2024 r., natomiast R. K. nie podjął dwukrotnie awizowanej przesyłki. 2.15. W dniu 26 sierpnia 2024 r. przesłuchano M. G. i spisano jej zeznania do protokółu, który został przez nią podpisany. W protokóle zapisano, co następuje: "M. G. zeznała, że jej syn R. G. nie mieszka w lokalu nr [...] przy ulicy D. [...] w W. od 2023 roku a opuszczenie lokalu nie nastąpiło dobrowolnie tzn. rzeczy strony zostały wyrzucone przez ówczesnego właściciela mieszkania. R. G. aktualnie koncentruje swoje życie tzn. nocuje, spożywa posiłki itp. w lokalu przy ulicy N. , natomiast ostatni raz w lokalu przy ulicy D. [...] w W. R. G. był przed świętami Wielkiej Nocy w 2024 (według wiedzy świadka R. G. nie nocował w ww. lokalu tylko przebywał w nim w ramach odwiedzin i zakupów dla A. K. ówczesnego właściciela mieszkania – strona odwiedzała A. K. systematycznie lub na prośbę A. K. )". 2.16. Zawiadomieniem z 27 sierpnia 2024 r. (znak: AO-X-I.5343.1.180.2024.KMA) Prezydent m.st. Warszawy, na podstawie art. 10 § 1 k.p.a., zawiadomił skarżącego i R. K. o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz uzupełnienia go w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia tego zawiadomienia. 2.17. Powyższe zawiadomienie zostało doręczone R. K. w dniu 2 września 2024 r., a skarżącemu – 3 września 2024 r. 2.18. W dniu 12 września 2024 r. skarżący zapoznał się z aktami sprawy, wykonał ich fotokopie oraz nie wniósł żadnych uwag, co dokumentuje podpisany przez skarżącego protokół z tych czynności. 2.19. Decyzją z 16 września 2024 r. (znak: AO-X-I.5343.1.180.2024.KMA – nr 95/2024) Prezydent m.st. Warszawy, na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2024 r. poz. 736; dalej: u.e.l.), orzekł o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. D. [...] w W. . W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że skarżący – co potwierdził w toku postępowania administracyjnego – nie mieszka we wskazanym lokalu oraz nie posiada w tymże swoich rzeczy osobistych, a przy tym nie dopełnił obowiązku meldunkowego. Ziściła się zatem przesłanka z art. 35 u.e.l. 2.20. Powyższa decyzja została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 23 września 2024 r., a R. K. – 24 września 2024 r. 2.21. Od decyzji z 16 września 2024 r. skarżący wniósł odwołanie, w którym domagał się uchylenia tego rozstrzygnięcia. 2.22. W uzupełniającym odwołanie piśmie z 28 października 2024 r. skarżący podniósł, co następuje: "Odnośnie mojego wymeldowania z ul. D. [...] W. informuję, że przestałem mieszkać pod powyższym adresem, w momencie, kiedy Pan A. K. sprzedał swój dom w D. ok. 2 lata temu i na stałe przeniósł się na D. . Nie opuściłem lokalu dobrowolnie. Nie prawdą jest też, że przestałem tam mieszkać z chwilą śmierci W. K. . W pokoju, w którym przebywałem są sfinansowane przez moją mamę meble, do tej pory posiadam klucze do mieszkania, które mogę oddać, Ostatnio byłem tam z wizytą przedświąteczną w kwietniu 2024 roku". 2.23. Decyzją z 12 listopada 2024 r. (znak: WSO-I.621.1.159.2024) Wojewoda Mazowiecki, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 35 u.e.l., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podzielono ocenę prawną stanu faktycznego, dokonaną przez organ pierwszej instancji. 2.24. Wskazana decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 20 listopada 2024 r. 3. W skardze na decyzję Wojewody Mazowieckiego skarżący zarzucił temu rozstrzygnięciu – w zakresie uzasadnienia – obrazę: – art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. "poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, polegającego na tym, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i decyzji j[ą] poprzedzającej nie wskazano daty od kiedy Skarżący mieszkał w lokalu nr [...] przy ul. D. [...] w W. , jak długo mieszkał w tym lokalu, od kiedy mieszkał, czemu się wyprowadził, czy dobrowolnie, czy pozostały tam jego rzeczy"; – art. 107 § 3 k.p.a. "poprzez jego niezastosowanie polegające na niewskazaniu w uzasadnionej decyzji wszystkich faktów, które Organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których nie uznał określonych dowodów, a innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej"; – art. 12, art. 35 § 3, art. 77, art. 80 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. "poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na pozostawieniu poza swoimi rozważaniami, argumentów podnoszonych przez Skarżącego, i dokonanie oceny materiałów dowodowych wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego". W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. 4. W odpowiedzi na powyższą skargę, zawartej w piśmie procesowym z 27 stycznia 2025 r., Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej odrzucenie z powodu niepodania przez skarżącego numeru PESEL w skardze, a w razie nieuwzględnienia tego wniosku – o jej oddalenie. 5. Pismem procesowym z 11 lutego 2025 r. pełnomocnik skarżącego uzupełnił brak formalny skargi poprzez podanie numeru PESEL skarżącego. 6. Uczestnik postępowania – R. K. nie przedstawił stanowiska pisemnego w niniejszej sprawie. II 1. Na rozprawę w dniu 9 kwietnia 2025 r. stawił się skarżący wraz z pełnomocnikiem procesowym. Nie stawiła się natomiast uczestnik postępowania ani pełnomocnik organu. 2. Pełnomocnik skarżącego poparł skargę. 3. Skarżący wyjaśnił, że w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. D. [...] w W. został zameldowany na pobyt czasowy w 2005 r., a następnie w okresie roku od tego zameldowania – na pobyt stały; do wyprowadzki został zmuszony w 2023 r., ponieważ A. K. nakazał mu opuszczenie lokalu. Na pytanie Sądu, czy A. K. stosował wobec niego agresję werbalną albo słowną, skarżący odparł przecząco. III Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone w art. 184 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a skonkretyzowane m.in. w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sprowadzają m.in. się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonej decyzji administracyjnej z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. 2. Przed ustosunkowaniem się do rozpatrywanej skargi należy przypomnieć, że decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji (względnie – stwierdzenie jej nieważności) przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 p.p.s.a. (por. np. prawomocny wyrok WSA w Warszawie z 10 października 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 1398/18, Legalis). 3. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja Wojewody Mazowieckiego z 12 listopada 2024 r. (znak: WSO-I.621.1.159.2024) oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z 16 września 2024 r. (znak: AO-X-I.5343.1.180.2024.KMA – nr 95/2024) są zgodne z prawem. 4. Za oczywiście bezzasadne należy uznać zarzuty obrazy art. 12 i art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.), albowiem przepisy te dotyczą – odpowiednio – zasady szybkości i prostoty postępowania administracyjnego oraz ram czasowych trwania tego postępowania. Naruszenia tych przepisów nie można zatem odnosić do kwestii niewłaściwej oceny materiału dowodowego. 5. Za niezasadne należy uznać zarzuty obrazy: a) art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., b) art. 107 § 3 k.p.a., c) art. 77 i art. 80 k.p.a. 5.1. Sąd przypomina, że materialną podstawę decyzji o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego stanowił art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2024 r. poz. 736, ze zm.; obowiązujący tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r. poz. 274; dalej: u.e.l.), który ma następujące brzmienie: "Organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się". 5.2. Jak wynika z materiału procesowego zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego oraz zaprotokółowanego podczas rozprawy w dniu 9 kwietnia 2025 r. oświadczenia skarżącego, skarżący opuścił w 2023 r. lokal mieszkalny nr [...] przy ul. D. [...] w W. na żądanie A. K. i w nim już nie mieszka. Ponadto skarżący w toku postępowania administracyjnego zeznał, że rzeczony lokal opróżniono z jego rzeczy osobistych. Innymi słowy, we wskazanym lokalu nie ma centrum życiowego skarżącego. Co istotne, skarżący nie podjął żadnych działań przed sądem powszechnym w celu ochrony swojego mienia ani ochrony prawa do zamieszkiwania w rzeczonym lokalu. W ocenie Sądu takie zachowanie – a ściślej: zaniechanie – świadczy jednak o dobrowolnym zaprzestaniu przez skarżącego mieszkania w tymże lokalu. 5.3. Sąd zwraca uwagę, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 35 u.e.l. jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały. Na gruncie stanowiącego odpowiednik art. 35 u.e.l. art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993, ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 716/09 (LEX nr 597803) wskazał, że nawet kwestia dobrowolności ma drugorzędne znaczenie, o ile tylko opuszczeniu lokalu towarzyszy zamiar opuszczenia go w sposób trwały. Przyczyna opuszczenia nie koniecznie musi więc mieć znaczenie dla oceny czy podlegająca wymeldowaniu osoba dokonała trwałego wyboru zamieszkania w innym miejscu. Zamiar ma zatem istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło. Przy ustaleniu zamiaru nie można jednak poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby. Dla jego oceny istotne znaczenie mieć będzie to, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim sensie fizycznym, praca, nauka) a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim. Trzeba również wskazać, że miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania, przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję (por. prawomocny wyrok WSA w Warszawie z 22 maja 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 600/05, LEX nr 192912). Sporadyczne, krótkotrwałe pobyty w mieszkaniu w obecności osób trzecich, z całą pewnością nie dają podstawy do uznania, że w mieszkaniu tym skoncentrowane zostały czynności życiowe strony. Najistotniejsze zatem dla oceny prawidłowości podjętych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć jest to, czy w zgromadzonym materiale dowodowym odzwierciedlił się w sposób obiektywny zamiar skarżącego zerwania wszelkich więzów z lokalem mieszkalnym nr [...] przy ul. D. [...] w W. . W ocenie Sądu zgromadzony przez organy meldunkowe w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy sprawy pozwala na stwierdzenie, że co najmniej od 2023 r. przedmiotowy lokal nie stanowi centrum życiowego skarżącego. Jak wynika bowiem ze stanowiska inicjatora niniejszego postępowania administracyjnego – R. K. , ale co potwierdził też sam skarżący (w toku postępowania administracyjnego oraz na rozprawie sądowej), zeznała matka skarżącego (w toku postępowania administracyjnego) oraz ustalono w trakcie oględzin lokalu, skarżący nie przebywa w rzeczonym lokalu od 2023 r. W lokalu tym skarżący nie posiada żadnych rzeczy osobistych, jak również nie partycypuje w kosztach jego utrzymania. 5.4. W świetle powyższego – w ocenie Sądu – można uznać, że nastąpiło dobrowolne i trwałe opuszczenie miejsca stałego zameldowania przez skarżącego. Tym samym Prezydent m.st. Warszawy prawidłowo orzekł o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego i decyzja ta zasadnie została utrzymana w mocy przez Wojewodę Mazowieckiego. Za trwałością opuszczenia przez skarżącego dotychczasowego miejsca stałego zameldowania i dobrowolnością tego opuszczenia w rozumieniu u.e.l. przemawia fakt skoncentrowania swojego życia w innym miejscu. Skarżący sam przyznał, że nie przebywa i nie zamieszkuje w lokalu. Należy także podkreślić, że nie ma dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy znaczenia podnoszona przez skarżącego kwestia wyrażanego "zmuszenia" go do opuszczenia lokalu przez A. K. , gdyż – jak wynika ze zgromadzonego w aktach administracyjnych materiału dowodowego (do którego skarżący nie zgłaszał żadnych uwag) oraz z oświadczenia skarżącego na rozprawie – wobec skarżącego nie zastosowano żadnych działań świadczących o przymusie fizycznym lub psychicznym; nadto skarżący nie podjął żadnych działań w celu ochrony swojego prawa do zajmowania lokalu. Okoliczności te świadczą bowiem, że skarżący na pewno od 2023 r. nie koncentruje w przedmiotowym lokalu swojego centrum życiowego, co zostało prawidłowo ustalone w toku postępowania administracyjnego przez organy obu instancji. Należy mieć na uwadze, że o ocenie charakteru pobytu czy też opuszczenia lokalu decyduje nie tyle werbalna treść oświadczenia woli, lecz okoliczności faktyczne wskazujące na rzeczywisty zamiar. Samo oświadczenie skarżącego, że został "zmuszony" do opuszczenia lokalu – przy jednoczesnym braku dowodów, które świadczyłyby o przymuszeniu skarżącego do działania wbrew jego woli, a także przy niepodejmowaniu żadnych działań prawnych w celu ochrony prawa do zamieszkiwania w lokalu – nie jest okolicznością wystarczającą do uznania, iż nie doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu. Podkreślić w tym miejscu należy, że za opuszczenie dobrowolne przyjmuje się także sytuację, gdy strona opuszcza miejsce zameldowania wbrew swojej woli i nie podejmuje działań mających na celu powrót do dotychczasowego mieszkania. Godzi się na opuszczenie miejsca zameldowania, nie podejmując przy tym żadnych kroków zmierzających do powrotu do spornego lokalu. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, w pełni akceptowane przez tut. Sąd, zgodnie z którym za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych w postaci: powództwa cywilnego o przywrócenie naruszonego posiadania albo o eksmisję, umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne (por. np. wyroki NSA z: 18 kwietnia 2000 r., sygn. akt SA 1424/99, LEX nr 79243; 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt SA 3078/00, LEX nr 78937 oraz 25 października 2005 r., sygn. akt II OSK 127/05, LEX nr 201427). Skarżący, co sam przyznał nie podjął żadnych środków prawnych, które umożliwiłyby mu powrót do przedmiotowego lokalu. Sąd podziela również stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 352/07 (Legalis), że nawet ustalenie w dacie orzekania o wymeldowaniu, iż sama przyczyna opuszczenia lokalu nie była dobrowolna, stwarza sytuację prawną zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z dawniej zajmowanego lokalu, skoro obowiązku meldunkowego sama nie dopełniła, jeżeli nastąpiło trwałe przeniesienie centrum życiowego, bez podejmowania jakiejkolwiek czynności prawnej by odzyskać możliwość zamieszkiwania w opuszczonym lokalu. W aktach postępowania administracyjnego zebrano wystarczający materiał dowodowy, który świadczy o tym, że skarżący nie mieszka co najmniej od 2023 r. w lokalu nr [...] przy ul. D. w W. . Co należy w tym miejscu podkreślić – skarżący nie przeczył temu ustaleniu ani w toku postępowania administracyjnego, ani w postępowaniu przed tut. Sądem. Sama okoliczność, że organy nie podały konkretnej daty dziennej opuszczenia lokalu przez skarżącego jest przy tym irrelewantny, skoro skarżący potwierdził, iż już przed wszczęciem postępowania administracyjnego nie mieszkał w tymże lokalu – była to zatem okoliczność bezsporna. W sprawie o wymeldowanie irrelewantna jest za to data zameldowania skarżącego, zwłaszcza że nie wpływa ona w żaden sposób na ocenę przez organ przesłanki z art. 35 u.e.l. 5.5. Reasumując, w ocenie Sądu w sprawie skarżącego w sposób prawidłowy zebrano materiał dowodowy, który następnie został właściwie przeanalizowany oraz oceniony przez Prezydenta m.st. Warszawy oraz Wojewodę Mazowieckiego. Organy obu instancji w sposób poprawny – tak pod względem materialno-, jak i formalnoprawnym – wydały swoje rozstrzygnięcia. Podkreślić w tym miejscu należy, że skarżący przyznał, iż nie zamieszkuje w lokalu, a także nie podnosił żadnych zastrzeżeń ani nie przedstawiał żadnych uwag do zgromadzonego materiału dowodowego, jak też nie podejmował na gruncie cywilnoprawnym żadnych działań ochronnych, co należy poczytać jako brak chęci zamieszkiwania w lokalu. Nota bene w sytuacji, gdy osoba faktycznie nie mieszka w miejscu zameldowania już od dłuższego czasu i nie koncentruje w nim swoich spraw życiowych, odmowa wymeldowania stałaby się utrzymaniem fikcji, naruszającej sens i wiarygodność ewidencji ludności. Ponadto Sąd zwraca uwagę, że prowadząc przedmiotowe postępowanie skarżący miał zapewniony czynny udział w postępowaniu, z którego częściowo skorzystał poprzez złożenie zeznań i oświadczenia oraz zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowym. Co istotne, skarżący – mimo możliwości – nie wziął udziału w oględzinach lokalu oraz nie podważył oświadczenia A. K. , które zostało złożone do protokółu tychże oględzin. 6. Kierując się zasadą falsa demonstratio non nocet i przyjmując w związku z tym, że autor skargi formułując zarzut obrazy art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. miał na myśli zaistnienie w sprawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd stwierdza, iż nie ma w niniejszej sprawie podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Wojewoda Mazowiecki nie wydał bowiem swojego rozstrzygnięcia bez podstawy prawnej ani z rażącym naruszeniem prawa – tak materialnego, jak i proceduralnego. Postępowanie odwoławcze zostało przeprowadzone w sposób należyty, a subsumpcja stanu faktycznego pod stan prawny wykazała zasadność utrzymania w mocy decyzji Prezydenta m.st. Warszawy o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. 7. Ponadto Sąd nie dopatrzył się po stronie Wojewody Mazowieckiego ani Prezydenta m.st. Warszawy uchybienia przepisom proceduralnym w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., które przekładałoby się na konieczność uchylenia wydanych w sprawie skarżącego decyzji organów obu instancji. W związku z powyższym – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzeczono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło