VII SA/Wa 2823/16

WyrokWSA w Warszawie2017-10-25

Skład orzekający: Maria Tarnowska, Karolina Kisielewicz, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej powinien odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli skarga na tę decyzję została wcześniej oddalona prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej powinien odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli skarga na tę decyzję została wcześniej oddalona prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego. Oddalenie skargi przez sąd oznacza, że sąd z urzędu ustalił, iż nie wystąpiły przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji, co stanowi przeszkodę przedmiotową do ponownego rozpoznania tej kwestii przez organ administracji.
Stan faktyczny
A. T. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę elementów małej elektrowni wodnej, argumentując, że decyzja ta jest wadliwa z powodu wydania jej przez organ nieuprawniony. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na prawomocny wyrok WSA w Opolu z dnia 28 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Op 484/15, który oddalił skargę A. T. na tę samą decyzję. WSA w Warszawie oddalił skargę A. T. na postanowienie GINB.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maria Tarnowska, Sędziowie asesor WSA Karolina Kisielewicz, sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2017 r. sprawy ze skargi A. T. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę VII SA/Wa 2823/16 U Z A S A D N I E N I E Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2016 r., znak [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 127 § 3 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm. dalej "k.p.a.") po rozpatrzeniu wniosku A. T. - utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] września 2016r w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Z akt sprawy wynikało, że A. T. wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...].08.2015 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję PINB w powiecie [...] z dnia [...].03.2015 r., nr [...] znak: nakazującą inwestorowi A. T. rozbiórkę wykonanych dotychczas elementów samowolnie wnoszonej małej elektrowni wodnej, której budowa została rozpoczęta bez wymaganego pozwolenia, zlokalizowanej na działce nr [...]/[...], k. m. [...], obręb [...], gmina [...], tj. rozbiórkę budynku nad komorą turbinową wraz z rozbiórką nadbudowanych ścian tej komory oraz demontażem ślimakowej wciągarki łańcuchowej i turbiny wodnej, a także demontażem kraty czyszczącej, zamontowanej w istniejącym kanale [...]. Postanowieniem z dnia [...] września 2016r wydanym na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji [...] WINB z dnia [...].08.2015 r., nr [...]/[...] wskazując, że z uwagi na prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 28 stycznia 2016r, sygn. akt. II SA/Op 484/15 oddalający skargę A. T. na objętą wnioskiem decyzję, istnieje przeszkoda do merytorycznego rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności i organ powinien odmówić wszczęcia postępowania w tym zakresie. Po rozpatrzeniu wniesionego w terminie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał wymienione na wstępie postanowienie z dnia [...] października 2016r, znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu wskazując, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 stycznia 2016r, sygn. akt. II SA/Op 484/15 stwierdził, że "Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania, dokonanej przez organy kwalifikacji prawnej wykonanych robót przy powstaniu spornego obiektu. Organy trafnie przyjęły, na podstawie materiału dokumentacyjnego sprawy (protokołu kontroli i oględzin oraz fotografii), że inwestorka samowolnie wykonała elementy małej elektrowni wodnej, tzw. budynku nad komorą turbinową oraz nadbudowała ściany tej komory (...) Zatem zgodzić się przyjdzie z organami, że wykonane roboty stanowiły w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego w związku z pkt. 6 tego przepisu - budowę obiektu budowlanego, posadowionego na istniejącej komorze turbinowej i wymagały pozwolenia na budowę stosownie do art. 28 Prawa budowlanego". Ponadto w uzasadnieniu ww. wyroku Sąd wyjaśnił, że " nie dopatrzył się w działaniach organów takich naruszeń prawa, które mogłyby skutkować uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności przedmiotu rozpoznanej skargi". Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powołał się na uchwałę NSA w Warszawie z dnia 07.12.2009 r., sygn. akt I OPS 6/09 zgodnie z którą , żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji (w aktualnym stanie prawnym postanowienia) o odmowie wszczęcia postępowania wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania, organ administracji publicznej ustali wystąpienie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok Sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego dnia [...] października 2016r wniosła A. T. zaskarżając je w całości i wskazując, że kwestionowana decyzja rozbiórkowa dotknięta jest wadą nieważności albowiem wydał ją organ nieuprawniony z naruszeniem właściwości rzeczowej, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu prawdopodobnie popełnił błąd, nie zwracając uwagi na właściwość organów wydających decyzję. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie narusza prawa. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W niniejszej sprawie podstawowe znaczenie ma fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu prawomocnym wyrokiem z dnia 28 stycznia 2016r, sygn. akt. II SA/Op 484/15 oddalił skargę A. T. na decyzję [...] WINB z dnia [...].08.2015 r., nr [...]/[...] W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił, że działając z urzędu " nie dopatrzył się w działaniach organów takich naruszeń prawa, które mogłyby skutkować uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności przedmiotu rozpoznanej skargi. Zaskarżony do Sądu akt okazał się legalny zarówno na płaszczyźnie materialno prawnej oraz procesowej". Skutkiem oddalenia skargi przez sąd jest niedopuszczalność stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej albowiem sąd z urzędu stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustalił, że nie wystąpiły przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Wskazać należy na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt. I OPS 6/09 (LEX nr 530338), zgodnie z którą "żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania, organ administracji publicznej ustali wystąpienie z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu – przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym". W tej sytuacji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmawiając wszczęcia postępowania nadzorczego zasadnie wskazał, że zarzuty podniesione we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji rozbiórkowej nie wskazują na okoliczności, które mogłyby znaleźć się poza zakresem kontroli sądowej. Z przedstawionych wyżej przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, iż zaskarżone postanowienie prawa nie narusza oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło