VII SA/Wa 2824/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-04-21

Skład orzekający: Maciej Majewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, prowadzącej samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymującej się z emerytury, która pokrywa jedynie podstawowe potrzeby życiowe, przysługuje prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni przysługuje prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu, ponieważ jej dochody z emerytury są bardzo ograniczone, zaspokajają jedynie podstawowe potrzeby życiowe, a dodatkowe wydatki na leczenie i utrzymanie uniemożliwiają jej samodzielne poniesienie kosztów postępowania sądowego.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni D. M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Wnioskodawczyni utrzymuje się z emerytury w wysokości 1 346,49 zł netto miesięcznie, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jest osobą schorowaną i ponosi znaczne wydatki na leki. Jej środki finansowe zaspokajają jedynie podstawowe potrzeby życiowe.
Rozstrzygnięcie
Przyznano D. M. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. M. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego postanawia: przyznać D. M. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek D. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartego w formularzu PPF wynika, że skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód netto wynosi 1 346,49 zł i stanowi go świadczenie emerytalne. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi udział 1/3 we własności domu o pow. 42 m² oraz 1/2 mieszkania o powierzchni 42 m² we współwłasności z mężem. Skarżąca nie posiada zasobów pieniężnych w postaci oszczędności, czy papierów wartościowych, ani przedmiotów wartościowych. Z mężem pozostają w separacji faktycznej (nie orzeczonej przez sąd). Uzasadniając wniosek D. M. podniosła, iż jest osobą schorowaną, ma trudności z koncentracją, pamięcią, cierpi na bezsenność i depresję, leczy się na przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu C. Na leki wydaje miesięcznie około 250 zł. Opłaty za gaz, prąd i telefon wynoszą około 150 zł, a czynsz za mieszkanie 180 zł. Do dodatkowego pisma złożonego na wezwanie wnioskodawczyni dołączyła kopię dokumentu PIT własnego oraz męża, kopię wyciągu z rachunku bankowego, oświadczenie męża S. M. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje. Instytucja przyznania prawa pomocy wprowadzona została do postępowania sądowo-administracyjnego celem umożliwienia obrony swoich praw przed sądem osobom o znikomych dochodach lub dochodów tych pozbawionym i znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Do osób takich zaliczyć można m. in. bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W niniejszej sprawie skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W świetle powołanych wyżej przepisów strona obowiązana jest zatem wykazać, że nie posiada jakichkolwiek możliwości partycypowania w kosztach zainicjowanego postępowania sądowoadminiatracyjnego. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową D. M. uznać należy, iż uzasadnione jest przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Wnioskodawczyni utrzymuje się ze świadczenia ZUS, które wynosi 1 346 zł. zł. Jest osobą przewlekle chorą, z tego względu budżet domowy obciążony jest dodatkowymi wydatkami na leki. Samodzielnie ponosi koszty utrzymania, których wysokość została określona na 580 zł. Tym samym do dyspozycji na pozostałe wydatki życiowe pozostaje wnioskodawczyni kwota około 760 zł. Jak wynika ze złożonego we wniosku oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Należy w tym miejscu nadmienić, iż uznano, że pomimo braku orzeczenia o separacji z mężem wnioskodawczyni prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, co wynika ze złożonego oświadczenia jak i z dokumentów PIT, w których podano odrębne adresy zamieszkania małżonków, stąd przy rozpoznaniu niniejszego wniosku nie wzięto pod uwagę sytuacji materialnej męża wnioskodawczyni. Z uwagi na powyższe uznano, że środki materialne wnioskodawczyni są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe i wobec trudnej sytuacji materialnej stwierdzono, że skarżąca nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów sądowych i opłacić zawodowego pełnomocnika. W związku z powyższym postanowiono na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło