VII SA/Wa 2824/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi D. M. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego postanawia: 1. oddalić wniosek r.pr. J. R. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, 2. przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz r.pr. J. R. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 164,50 zł (sto sześćdziesiąt cztery złote pięćdziesiąt groszy), na którą składa się: 1) opłata z tytułu sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w kwocie 120 zł, 2) kwota podatku od towarów i usług w wysokości 27,60 zł, 3) niezbędne i udokumentowane wydatki w kwocie 16,90 zł. Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2016 r. przyznano D. M. prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...], pełnomocnikiem skarżącej wyznaczona została r.pr. J. R. Wyrokiem z dnia 1 grudnia 2016 r., po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. M. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2015 r. R.pr. J. R. złożyła w imieniu skarżącej wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Następnie, po otrzymaniu odpisu wyroku z uzasadnieniem r.pr. J. R. w dniu 2 lutego 2017 r. nadesłała opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku. Pismem z dnia 8 lutego 2017 r. r.pr. J. R. wniosła o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za reprezentowanie skarżącej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie oraz za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku. Wniosła także o zwrot niezbędnych, udokumentowanych wydatków w łącznej kwocie 16,90 zł, zaliczając do nich: koszt przesłania do skarżącej informacji o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu (7,50 zł), koszt nadania w placówce pocztowej wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem (4,20 zł) oraz koszt wysłania do Sądu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku (5,20 zł). W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, zwanej dalej p.p.s.a.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W pierwszej kolejności należy odnieść się do wniosku r.pr. J. R. zawartego w piśmie z dnia 8 lutego 2017 r., w zakresie dotyczącym przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Zgodnie z art. 223 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych koszty pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu ponosi Skarb Państwa. W orzecznictwie podkreśla się, że skoro obowiązek Skarbu Państwa ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu dotyczy pomocy "udzielonej", to powstaje jedynie w przypadku podjęcia przez pełnomocnika czynności związanych bezpośrednio z udzieleniem pomocy stronie, dla której został on wyznaczony. Udzielenie pomocy prawnej przez pełnomocnika powinno zmierzać bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej osoby, której udzielana jest pomoc (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 września 2012 r. II FZ 727/12 Lex nr 1221331, z dnia 18 października 2007 r. II FZ 515/07 Lex nr 1011762, z dnia 28 maja 2013 r. II FZ 303/13 Lex nr 1318936, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28 lutego 2008 r. II SA/Bk 835/07 Lex nr 479299, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2010 r. I FSK 1648/08 Lex nr 593654). W orzecznictwie akcentuje się również, iż ze względu na opłacanie wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu ze środków publicznych sąd / referendarz sądowy ma zarazem uprawnienie, jak i obowiązek ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona. Jak wynika natomiast z akt niniejszej sprawy, r.pr. J. R. do czasu zakończenia postępowania przed sądem pierwszej instancji nie podjęła żadnych czynności, które można by uznać za faktyczne udzielenie skarżącej pomocy prawnej w tym postępowaniu. Za udzielenie takiej pomocy nie może być bowiem uznane samo zapoznanie się z aktami sprawy, a do tego ograniczyło się działanie pełnomocnika. | | | | W ocenie referendarza sądowego brak jest zatem w niniejszej sprawie możliwości uznania, że doszło do faktycznego udzielenia skarżącej w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie pomocy prawnej, która mogłaby stanowić podstawę do przyznania wynagrodzenia w oparciu o art. 250 p.p.s.a. Pełnomocnikowi przysługuje natomiast wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną obejmującą sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej w tym zakresie podlega rozpoznaniu w oparciu o przepisy obowiązującego od dnia 2 listopada 2016 r. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715). Zgodnie z § 22 rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe - do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Wyrok kończący postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie został wydany w dniu 1 grudnia 2016 r., a zatem już po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. Do ustalenia wynagrodzenia dla r.pr. J. R. za czynności podjęte po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji zastosowanie znajdą zatem przepisy aktualne. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej, a nieprzekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4, następuje z uwzględnieniem: nakładu pracy radcy prawnego, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; wartości przedmiotu sprawy; wkładu radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie; stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (§ 4 ust. 2 pkt 1 - 4). Stosownie do § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia opłaty w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynoszą 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam radca prawny - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Jak wynika z akt sprawy, r.pr. J. R., która została wyznaczona pełnomocnikiem skarżącej jeszcze na etapie postępowania przed sądem pierwszej instancji, sporządziła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 1 grudnia 2016 r. W ocenie referendarza sądowego, mając na uwadze nakład pracy pełnomocnika, a także charakter przedmiotowej sprawy (stopień jej zawiłości), należało ustalić opłatę w wysokości wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, czyli 50% kwoty 240 zł. Opłatę tę zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług. Uznano ponadto, że uzasadnione jest zasądzenie zwrotu udokumentowanych przez r.pr. J. R. opłat pocztowych w łącznej kwocie 16,90 zł, związanych z przesłaniem do skarżącej informacji o ustanowieniu pełnomocnika oraz z wysłaniem do Sądu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Z uwagi na powyższe, na podstawie powołanych przepisów oraz art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.