VII SA/Wa 2826/15

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 kwietnia 2017r. po rozpoznaniu wniosku radcy prawnego D. K. w sprawie ze skargi W. U. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2015r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: I. odmówić przyznania radcy prawnemu D. K. wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu, II. przyznać radcy prawnemu D. K. tytułem zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków kwotę 4,20 zł (cztery złotych i dwadzieścia groszy). Postanowieniem z dnia 23 lutego 2016r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał W. U. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W piśmie z dnia 2 marca 2016r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w Warszawie poinformowała o wyznaczeniu radcy prawnego D. R. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego. W dniu 29 września 2016r. do Sądu wpłynęło pismo OIRP w Warszawie w którym poinformowano, iż zmieniono pełnomocnika z urzędu dla skarżącego. W miejsce radcy prawnego D. R. wyznaczono radcę prawnego D. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy W. U. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2015r., znak: [...] w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym wyrokiem z dnia 29 grudnia 2016r. sygn. akt VII SA/Wa 2826/15 uchylił zaskarżone postanowienie. W dniu 15 lutego 2016r. do Sądu wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącego- radcy prawnego D. K. w którym wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu według norm przepisanych oraz zwrot wydatków w kwocie 4,20 złotych tytułem opłaty pocztowej za korespondencję kierowaną do skarżącego. Oświadczył, że koszty te nie zostały poniesione w całości ani w części. Pełnomocnik z urzędu radca prawny D. K. wskazał, że w toku sprawy zawiadomił skarżącego o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu, zapoznał się z aktami sprawy w czytelni sądowej, wykonał ich fotokopie, kilkakrotnie konsultował się telefonicznie ze skarżącym przedmiotową sprawę oraz pozostał w gotowości do podejmowania dalszych czynności, oczekując na wyznaczenie terminu rozprawy. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z treścią art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu określa w niniejszej sprawie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013r., poz. 490 ze zm.). Przepis § 15 ww. rozporządzenia stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-4 oraz niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego. Zaznaczyć należy, że przy przyznawaniu opłaty za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa procesowego, bierze się pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, przywołany powyżej przepis art. 250 p.p.s.a. nie nakłada na sąd obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wniosek o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia podlega bowiem ocenie pod kątem jakości usług świadczonych w ramach pomocy prawnej. Pełnomocnikowi, ustanowionemu na podstawie art. 244 p.p.s.a., należy się wynagrodzenie, w zakresie określonym w art. 250 p.p.s.a., jedynie za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną. Decyzja o przyznaniu pomocy prawnej powoduje bowiem, że to Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to konieczność ustalenia przez Sąd (referendarza sądowego), czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (tak: w postanowieniu NSA z dnia 9 stycznia 2014r., sygn. akt I OZ 1226/13; por. także: wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2010r. sygn. akt I FSK 1648/08; postanowienie NSA z dnia 21 października 2010 r. sygn. akt II FSK 83/09). W rozpoznawanej sprawie, mając na uwadze powyższe stwierdzono, że wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne na zasadzie prawa pomocy, nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy skarga została sporządzona osobiście przez skarżącego i wyrokiem z dnia 29 grudnia 2016r., wydanym na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2015r., znak: [...]. Czynności podjęte przez wyznaczonego z urzędu pełnomocnika polegały zaś na zapoznaniu się w dniu 26 października 2016r. z aktami sprawy, wykonaniu ich fotokopii, konsultacji telefonicznej ze skarżącym i wysłaniu pisma do skarżącego informującego o wyznaczeniu go pełnomocnikiem do reprezentowania w sprawie. Analizując zakres podjętych przez pełnomocnika czynności trudno uznać, że pełnomocnik ustanowiony w ramach prawa pomocy udzielił stronie w postępowaniu w pierwszej instancji rzeczywistej pomocy prawnej. Kryterium pomocy prawnej nie spełniają podjęte przez pełnomocnika ww. czynności. Wskazane wyżej czynności mają bowiem charakter czynności faktycznych (wstępnych, przygotowawczych), których celem jest dopiero udzielenie pomocy prawnej, niemniej jednak same w sobie tej pomocy nie stanowią i nie mogą być z nią utożsamiane. Faktyczna pomoc prawna polega bowiem na udzielaniu porad prawnych, sporządzaniu wniosków procesowych, opinii prawnych, wyrażaniu stanowiska w sprawie, czy też występowaniu przed sądem. Musi to być pomoc niezbędna i efektywna. W rozpoznawanej sprawie pomoc taka nie została udzielona. Tym samym wniosek o przyznanie wynagrodzenia jest bezzasadny i brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Nie kwestionując faktu dokonania przez pełnomocnika wyżej wskazanych czynności – które nie miały jednak charakteru pomocy prawnej oceniono, że wniosek o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego zasługuje na uwzględnienie w jedynie kontekście poniesionych przez pełnomocnika wydatków w związku dokonaną czynnością. Pełnomocnik wykazał, że poniósł opłatę pocztową za skierowaną do skarżącego przesyłkę pocztową w wysokości 4,20 złotych. W takim też zakresie podlega zwrotowi. Mając powyższe na uwadze w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 2 pkt 8 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.