VII SA/Wa 2827/14
WyrokWSA w Warszawie2015-05-26
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Włodzimierz Kowalczyk, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy tymczasowy obiekt budowlany, taki jak kontener handlowy, może być objęty nakazem rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, nawet jeśli jest obiektem tymczasowym, i czy naruszenie przepisów dotyczących odległości od granicy działki oraz warunków zabudowy uniemożliwia jego legalizację?Ratio decidendi
Sąd uznał, że tymczasowy obiekt budowlany, ze względu na swoje cechy konstrukcyjne i sposób użytkowania, stanowi obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego i może podlegać nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 tej ustawy, jeśli został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Naruszenie przepisów techniczno-budowlanych (odległość od granicy) oraz warunków zabudowy uniemożliwia legalizację takiego obiektu, co uzasadnia orzeczenie nakazu rozbiórki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego handlowego, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę i z naruszeniem przepisów dotyczących odległości od granicy działki oraz warunków zabudowy. Organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę, a organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, w tym nieprzekazanie wszystkich dokumentów i nieprawidłowe przeprowadzenie kontroli. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że naruszenia przepisów postępowania nie miały wpływu na wynik sprawy, a decyzje organów były prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalił.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant st. referent Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2015 r. sprawy ze skargi (...) na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) października 2014 r.; nr (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala
Zaskarżoną decyzją nr (...) z dnia (...) października 2014 r., (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) - dalej "k.p.a." oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. u. z 2013 r., poz. 1409 z zm.) po rozpatrzeniu odwołania (...) od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) Nr (...) z dnia (...) lipca 2014 r., znak: (...) w przedmiocie nakazania odwołującym się wykonania rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego handlowego o wymiarach zewnętrznych ok. 7,9m x 4,0 m usytuowanego na działce nr ew. (...) przy ul. (...) bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią nr ew. (...) bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Z akt postępowania wynika, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...) decyzją nr (...) z dnia (...) lipca 2014 r. nakazał (...) rozbiórkę w/w obiektu budowlanego.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że podczas prowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że (...) w dniu (...) stycznia 2011 r. zawarła umowę na podstawie której wydzierżawiła (...) 30 m2 działki położonej w (...) przy ul. (...). Umowa został zawarta na 1 rok. Na przedmiotowej działce nr ew. (...) przy ul. (...), inwestor - (...) zrealizował w warunkach samowoli budowlanej tymczasowy obiekt handlowy o wymiarach zewnętrznych ok. 7,9 m x 4,0 m i wysokość w kalenicy ok. 3,0 m. Obiekt jest użytkowany jako sklep owocowo-warzywny. Budynek przylega ścianą boczną od strony północno-zachodniej do ogrodzenia znajdującego się pomiędzy działkami nr ew. (...). Natomiast odległość tymczasowego obiektu od krawędzi jezdni ul. (...) wynosi ok. 6,15 m, a od krawędzi chodnika ok. 3,05 m. Ponadto obiekt jest użytkowany przez współwłaścicieli nieruchomości na której został budynek zrealizowany - (...). Organ ustalił, iż samowolnie wybudowany obiekt budowlany został usytuowany z naruszeniem § 12 pkt 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia (...) kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75, poz. 690 ze zm.), tj. został usytuowany w granicy, a nie w odległości 3 m od granicy z działką sąsiednią oraz, że został usytuowany niezgodnie z warunkami zawartymi w decyzji Burmistrza Miasta (...) o warunkach zabudowy nr (...) z dnia (...) marca2011 r., znak: (...) oraz załącznikiem do w/w decyzji wydanej w przedmiocie budowy obiektu usługowego - kontenera handlowego bez fundamentów na w/w działce.
Po rozpatrzeniu odwołania (...),(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) października 2014 r. Nr (...) utrzymał w mocy ww. decyzję organu powiatowego z dnia (...) lipca 2014 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji i wskazał, że samowolnie wybudowany obiekt budowlany będący przedmiotem niniejszej sprawy, ze względu na swe cechy konstrukcyjne, pełnienie funkcji i brak stałego połączenia z gruntem stanowi tymczasowy obiekt handlowy, na postawienie którego wymagane było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Powyższy obiekt jest obiektem stacjonarnym o czym świadczy m.in. fakt jego podparcia na rurach stalowych, ocieplenie budynku, wykonanie drzwi i okien, wydzielenie pomieszczenia ubikacji z wyposażeniem w ustęp i umywalkę oraz podłączenie obiektu do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, a także wyposażenie w instalacje elektryczną. Tym samym obiekt o charakterze tymczasowym został ustawiony w konkretnie wskazanym miejscu, co mieści się pod pojęciem wykonania czy wzniesienia obiektu w określonym miejscu i czasie, a tym samym "budowy obiektu budowlanego" w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, w stosunku do którego mają zastosowanie przepisu Prawa budowlanego oraz przepisy zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia (...) kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w szczególności dot. usytuowaniu obiektu.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego istnieje możliwość legalizacji samowoli budowlanej, jednakże tylko w sytuacji, gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym przepisów techniczno - budowlanych. W ocenie (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w niniejszej sprawie brak jest przesłanek do wszczęcia procedury legalizacyjnej, bowiem przedmiotowy budynek tymczasowy narusza zarówno przepisy techniczno-budowlane dotyczące odległości od granicy działki sąsiedniej oraz zapisy zawarte w w/w decyzji o warunkach zabudowy, a mianowicie usytuowany jest w ostrej granicy z działką sąsiednią oraz w nieodpowiedniej odległości wynikającej z decyzji o warunkach zabudowy dotyczącej usytuowania obiektu od linii rozgraniczającej ulicy.
Wobec powyższego, organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) nr (...) z dnia (...) lipca 2014 r. jest prawidłowa, zaś nakazanie rozbiórki przedmiotowego obiektu znajduje swoje uzasadnienie w przepisach prawa.
(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił również, że prawidłowo wskazano (...) jako podmiot, na który został nałożony obowiązek rozbiórki spornego obiektu. Z akt niniejszej sprawy wynika, że (...) są współwłaścicielami nieruchomości, na której znajduje się przedmiot postępowania. Jak również to, iż to oni obecnie korzystają z obiektu handlowego. Natomiast z akt administracyjnych wynika, że brak jest możliwości ustalenia aktualnego adresu pobytu inwestora. Ponadto w chwili obecnej inwestor nie jest w posiadaniu w/w obiektu, ani z niego nie korzysta. Wskazując na treść art. 52 Prawa budowlanego oraz orzecznictwo sądowoadministarcyjne organ odwoławczy stanął na stanowisku, że w niniejszej sprawie inwestor spornego obiektu - (...) nie może być adresatem nakazu rozbiórki z art. 48 Prawa budowlanego. Z akt niniejszej sprawy wynika, że nie dysponuje on prawem do nieruchomości umożliwiającym wykonanie rozbiórki. Umowa dzierżawy gruntu z dnia (...) stycznia 2011 r. zawarta pomiędzy inwestorem, a (...) przestała obowiązywać strony, gdyż zawarta była na czas określony, tj. 1 rok.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli (...), wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej przepisy postępowania administracyjnego tj. art. 79 i art. 10 k.p.a. Skarżący zarzucili organowi powiatowemu nie przekazanie do organu odwoławczego wszystkich dokumentów dotyczących przeprowadzenia postępowania uzupełniającego, a mianowicie: zawiadomienia o przeprowadzeniu kontroli przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) z dnia (...) września 2014r. znak (...).; pisma (...)j z dnia (...) września 2014r. do PINB w (...) informującego, iż nie został zachowany ustawowy termin zawiadomienia stron o kontroli zgodnie z art. 79 § 1 k.p.a.; wezwania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) do (...) z dnia (...) września 2014r. do jednoznacznego wskazania osoby lub osób czy też innych podmiotów prowadzących sprzedaż owoców i warzyw w tymczasowym obiekcie budowlanym handlowym; jak również pisma (...) z dnia (...) października 2014r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) będącego odpowiedzią na wezwanie z dnia (...) września 2014r. informującego, iż przedmiotem faktycznie władającym przedmiotowym obiektem budowlanym jest (...) - inwestor, zameldowany (...) ul. (...), a nadto wskazującego na okoliczność przedłużenia umowy dzierżawy gruntu zawartej w dniu (...) stycznia 2011r. na czas nieoznaczony.
Skarżący wskazali, że zawiadomienie o przeprowadzeniu kontroli Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) z dnia (...) września 2014r. znak (...). odebrała w dniu (...) września 2014r. (...) – matka skarżącego, natomiast termin kontroli wyznaczony został na dzień (...) września 2014r. godz. 10. Tym samym organ naruszył art. 79 k.p.a. tj. nie zachował ustawowego terminu zawiadomienia stron o miejscu i terminie przeprowadzenia kontroli.
Zarzucili również organowi I instancji spreparowanie notatki służbowej z dnia (...) września 2014 r. wskazując, iż zawiera nieprawdziwe informacje, jak również to, że nie została sporządzona w dniu (...) września 2014 r.
W odpowiedzi na skargę (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Ustosunkowując się do zarzutu nie przekazania przez organ powiatowy wszystkich dokumentów dotyczących przeprowadzenia postępowania uzupełniającego (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że dysponował dokumentami, o których mowa w skardze. Większość powyższych dokumentów została przekazana do organu II instancji przez osobę, której nie przysługuje przymiot strony. Przy piśmie z dnia 7 października 2014 r. (...) (matka skarżącego) złożyła kopię następujących dokumentów: zawiadomienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) o przeprowadzeniu kontroli z dnia (...) września 2014 r. wraz z kopertą, pismo (...) z dnia (...) września 2014 r., wezwanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) września 2014 r., pismo (...) z dnia (...) października 2014 r. Natomiast przy piśmie z dnia (...) października 2014 r. organ powiatowy przesłał dodatkowe dokumenty zebrane w niniejszej sprawie w tym m.in. pismo (...) z dnia (...) października 2014 r.
Odnosząc się do zarzutu wyznaczenia przez organ powiatowy czynności kontrolnych na działce z uchybieniem terminu (...) WINB przyznał, że powyższe uchybienie miało miejsce. Niemiej jednak zawiadomienie o przeprowadzeniu kontroli zostało odebrane przez skarżących w dniu (...) września 2014 r., tj. 2 dni przed terminem kontroli. Pismem z dnia (...) września 2014 r. (...) poinformowali organ powiatowy o wyznaczeniu terminu kontroli na dzień (...) września 2014 r. z uchybieniem terminu zawartym w k.p.a. W powyższym piśmie skarżący nie poinformowali, że nie będą mogli uczestniczyć w czynnościach.
Organ odwoławczy wskazał nadto, że nie doszło do przeprowadzenia czynności kontrolnych w dniu (...) września 2014 r., nie sporządzono odpowiedniego protokołu jedynie organ powiatowy sporządził notatkę służbową, która została oceniona w postępowaniu odwoławczym jako materiał dowodowy. Zdaniem (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ powiatowy pomimo powyższego naruszenia nie odebrał stronie możliwości zweryfikowania dowodu (notatki służbowej i zawartych w niej informacji), ponieważ skarżący w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego podważał w/w dokument, który następnie został oceniony przez organ odwoławczy w postępowaniu dowodowym prowadzonym w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. 2012 poz. 270 z późn. zm.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skargę należało oddalić.
Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr (...) z dnia (...) października 2014r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) Nr (...) z dnia (...) lipca 2014 r., znak: (...) w przedmiocie nakazania (...) wykonania rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego handlowego o wymiarach zewnętrznych ok. 7,9m x 4,0 m usytuowanego na działce nr ew. (...) przy ul. (...).
Analizując art. 48 Prawa budowlanego, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej, należy zwrócić uwagę, że odnosi się on wyłącznie do budowy obiektu budowlanego (lub jego części) bez wymaganego pozwolenia na budowę. Pojęcie budowy należy przy tym rozumieć zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 6. Budowy prowadzone bez wymaganego zgłoszenia lub pomimo wniesienia sprzeciwu podlegają regulacjom art. 49b, a pozostałe przypadki nielegalnego wykonywania robót budowlanych - art. 50-51.
Jak wynika z niekwestionowanych ustaleń organów nadzoru budowlanego, na przedmiotowej działce nr ew. (...) przy ul. (...), zrealizowano w warunkach samowoli budowlanej tymczasowy obiekt handlowy o wymiarach zewnętrznych ok. 7,9 m x 4,0 m i wysokość w kalenicy ok. 3,0 m. Obiekt jest użytkowany jako sklep owocowo-warzywny. Jak wynika z oświadczeń skarżących nie popartych żadnymi dowodami inwestorem był (...), który w dacie wykonania samowoli budowlanej dysponował zawartą na 1 rok z (...) w dniu (...) stycznia 2011 r. umową dzierżawy 30 m2 działki położonej w (...) przy ul. (...). Umowa został zawarta na 1 rok.
Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Nakaz rozbiórki może więc dotyczyć obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy, którym może być budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi (lit. a), budowla stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami (lit. b) lub obiekt małej architektury (lit. c). Z kolei tymczasowy obiekt budowlany to obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przykrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe (art. 3 pkt 5 ustawy). Skoro przepis art. 48 ust. 1 ustawy ma zastosowanie do obiektu budowlanego, a tymczasowy obiekt budowlany stanowi szczególny rodzaj obiektu budowlanego, to brak jest podstaw do przyjęcia, że tymczasowy obiekt budowlany nie może być objęty dyspozycją tego przepisu. Poza tym należy zauważyć, że budowa tymczasowego obiektu budowlanego może wymagać zgłoszenia (w przypadku tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu - art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy) albo pozwolenia na budowę. W przypadku więc, gdy taki obiekt został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę organy nadzoru budowlanego mają obowiązek przywrócenia stanu zgodnego z prawem poprzez zastosowanie procedury określonej w art. 48 i 49 ustawy - Prawo budowlane.
Prawidłowo organy uznały że samowolnie wybudowany obiekt budowlany będący przedmiotem niniejszej sprawy, ze względu na swe cechy konstrukcyjne, pełnienie funkcji stanowi tymczasowy obiekt handlowy, na postawienie którego wymagane było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Obiekt o charakterze tymczasowym został ustawiony w konkretnie wskazanym miejscu, co mieści się pod pojęciem wykonania czy wzniesienia obiektu w określonym miejscu i czasie, a tym samym "budowy obiektu budowlanego" w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, w stosunku do którego mają zastosowanie przepisu Prawa budowlanego a także co w sprawie istotne przepisy wykonawcze zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w szczególności dot. usytuowaniu obiektu.
Tymczasem przedmiotowy obiekt budowlany usytuowany jest od strony północno-zachodniej w granicy pomiędzy działkami nr ew. (...). Natomiast odległość tymczasowego obiektu od krawędzi jezdni ul. (...) wynosi ok. 6,15 m, a od krawędzi chodnika ok. 3,05 m. Tym samym zasadnie organy uznały, iż takie jego zlokalizowanie narusza § 12 pkt 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia (...) kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75, poz. 690 ze zm.), bowiem nie zachowuje odległości 3 m od granicy z działką sąsiednią oraz warunki decyzji Burmistrza Miasta (...) Nr (...) z dnia (...) marca 2011r. o warunkach zabudowy dla obiektu usługowego- kontenera handlowego na działce nr ew. (...) pry ul. (...).
Powyższe ustalenia organów czynią niemożliwym przeprowadzenie procedury legalizacyjnej w odniesieniu do przedmiotowego obiektu.
Generalnym warunkiem umożliwiającym legalizację wzniesionego już obiektu jest nie tylko zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ale także brak sprzeczności z innymi przepisami, w tym normami techniczno-budowlanymi.(wyrok NSA z dnia 13.07.2012r. sygn.akt II OSK 722/11).
Nakaz rozbiórki obiektu lub jego części może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, iż nie ma prawnych możliwości jego legalizacji. Dopuszczalność legalizacji obiektu przebiega dwustopniowo. Wstępnie o ewentualności zalegalizowania samowoli budowlanej rozstrzyga organ nadzoru budowlanego, który - stwierdzając fakt budowy lub wybudowania obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę – ocenia, czy obiekt jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz czy nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem.
Dokonana przez organy ocena naruszeń uniemożliwiających legalizacje przedmiotowego obiektu budowlanego nie budzi wątpliwości i uzasadnia zastosowanie art. 48 ust 1 Prawa budowlanego.
Stosownie do treści art. 48 ust. 1 ustawy właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 52 ustawy obowiązek wykonania rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, nakazany w trybie art. 48 ustawy obciąża, oprócz właściciela obiektu budowlanego, również inwestora lub zarządcę tego obiektu. Tak więc podmiotami, które mogą stać się adresatami decyzji nakazującej rozbiórkę są inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Jak wynika z treści wskazanych wyżej artykułów, wprawdzie ustawodawca pozostawił organowi wybór w zakresie podmiotu, na który może być nałożony obowiązek wynikający z art. 48 ustawy, jednakże ściśle określić krąg podmiotów, jakich może dotyczyć wybór. Powyższy sposób wskazania podmiotów zobowiązanych do dokonania czynności nakazanych decyzjami stwarza jednak problem - który konkretnie z tych podmiotów został obciążony wykonaniem tych czynności: inwestor, właściciel czy zarządca. Racjonalna jest interpretacja, że realizacją powyższych czynności powinien zostać obarczony ten ze wskazanych podmiotów, który sam dopuścił się lub na zlecenie którego dokonano samowoli budowlanej. Do tego podmiotu powinien być skierowany nakaz dokonania powyższych czynności, natomiast decyzję o nakazie powinny otrzymać również pozostałe dwa podmioty ((...) (redakcja), (...), Najnowsze wydanie: Prawo budowlane z umowami w działalności inwestycyjnej. Komentarz Warszawa 2010 LexisNexis (wydanie II) ss. 488 ISBN: 978-83-7620-384-3). "Krąg podmiotów zobowiązanych do dokonania na swój koszt obowiązku, o którym mowa w art. 48 Prawa budowlanego określa art. 52 Prawa budowlanego, wymieniając inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Jakkolwiek jednak w pierwszej kolejności obowiązek dokonania rozbiórki na własny koszt ciąży na inwestorze mającym tytuł prawny do obiektu, to w braku takiego podmiotu adresatem decyzji może być właściciel lub działający w jego imieniu zarządca." (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 października 2008 r. II SA/Po 109/2008).
Wybór adresata decyzji wymienionych w treści art. 52 ustawy Prawo budowlane, w tym decyzji o nakazie rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1, jest więc uzależniony nie tylko od kolejności podmiotów wymienionych w jego treści, ale również od możliwości realizacji przez ten podmiot nałożonych na niego obowiązków, a więc wykonalności samej decyzji w konkretnych okolicznościach danej sprawy.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że kryterium wyboru spośród trzech wymienionych w art. 52 Prawa budowlanego podmiotów jest posiadanie tytułu prawnego umożliwiającego wykonanie decyzji (wyrok NSA z dnia 6 marca 2008 r., II OSK 158/07, Lex nr 468723). W pierwszej kolejności obowiązkiem rozbiórki jest obciążany inwestor, jeżeli ma tytuł prawny do obiektu, dopiero w drugiej kolejności właściciel lub sprawujący zarząd nad obiektem (wyrok NSA z dnia 27 marca 2007 r., II OSK 522/06, Lex nr 339391). Przyjęcie poglądu prezentowanego w skardze kasacyjnej, że adresatem decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego może być wyłącznie inwestor, prowadziłoby do sytuacji, w których niemożliwa byłaby legalizacja samowoli budowlanej lub nakazanie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego w przypadku zbycia tego obiektu przez inwestora innej osobie lub przeniesienia na taka osobę umowy dzierżawy.
Z tych względów należy uznać, iż w niniejszym stanie faktycznym inwestor nie dysponuje przedmiotem podlegającym rozbiórce prawidłowym jest ustalenie właścicieli nieruchomości jako adresatów decyzji rozbiórkowej- jedynych uprawnionych do jej wykonania.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postepowania tj. art. 79 i art. 10 k.p.a. należy stwierdzić, iż rzeczywiście w toku postępowania przed organem I instancji doszło do ich naruszenia jednak naruszenie to nie ma wpływu na wynik sprawy a tym samym nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Jak wynika z akt postępowania administracyjnego zawiadomienie o przeprowadzeniu kontroli Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) w dniu (...) września 2014r. o godz. 10 00 odebrała w dniu (...) września 2014r. (...) – matka skarżącego. W tym też dniu skarżący zostali powiadomieni o planowanej kontroli ( vide pismo skarżących z dnia 23 września 2014r.- k 48 akt adm.). Pomimo to skarżący nie zażądali zmiany terminu czynności a przede wszystkim nie poinformowali organ o niemożności uczestnictwa w czynnościach ze względu na niezachowanie terminu z art. 79 § 1 kpa.
Nie ulega więc wątpliwości, iż organ naruszył art. 79 k.p.a. tj. nie zachował ustawowego terminu zawiadomienia stron o miejscu i terminie przeprowadzenia kontroli jednak okoliczność ta jest bez znaczenia dla wyniku postępowania bowiem w dniu (...) września 2014r. organ nie przeprowadził kontroli z uwagi na nieobecność osób mogących złożyć wyjaśnienia i podpisać protokół ( notatka urzędowa k-49).
Przy czym brak jakichkolwiek dowodów na potwierdzenie tezy skarżących, iż oględziny w rzeczywistości odbyły się w dniu (...) września 2014r.
Nie ulega natomiast wątpliwości, co wynika z pisma Powiatowego Urzędu Pracy w (...) z dnia (...) października 2014r., iż (...) był organizatorem stażu w okresie od (...).05.2014 do (...).09.2014r. w trakcie którego osoby wskazane przez Urząd zajmowały się sprzedażą w przedmiotowym obiekcie handlowym.
Okoliczność wykorzystywania przez skarżącego obiektu w celu prowadzenia działalności handlowej potwierdza także dokumentacja fotograficzna wykonana podczas oględzin już w maju 2013r.a więc w okresie w którym skarżący kontaktowali się z (...) za pośrednictwem jego pełnomocnika ( pisma z (...).02.2013r., (...).02.2013r.-akta adm.)
Co do zarzutu nie przekazania przez organ powiatowy wszystkich dokumentów dotyczących przeprowadzenia postępowania uzupełniającego organowi odwoławczemu, (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że dysponował dokumentami, o których mowa w skardze i te wyjaśnienia wystarczą w ocenie Sądu dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji.
W związku z powyższym, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło