VII SA/Wa 2827/16
WyrokWSA w Warszawie2017-10-26
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Włodzimierz Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może skierować kierowcę na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeśli liczba uzyskanych przez niego punktów karnych przekroczyła 24, pomimo odbycia przez kierowcę szkolenia redukującego punkty po przekroczeniu tego limitu?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji, że skierowanie kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego jest decyzją związaną. Oznacza to, że organ jest zobowiązany do jej wydania, gdy spełnione są ustawowe przesłanki, w tym przekroczenie 24 punktów karnych, na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji. Odbycie szkolenia redukującego punkty po przekroczeniu limitu 24 punktów nie ma wpływu na obowiązek skierowania na egzamin, a prawidłowość naliczania punktów karnych oraz ich redukcji należy do wyłącznej kompetencji Policji.Stan faktyczny
Starosta skierował A. J. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego z powodu przekroczenia 26 punktów karnych w okresie od 25.08.2013 r. do 28.03.2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, wskazując, że szkolenie redukujące punkty, odbybyte po przekroczeniu limitu 24 punktów, nie ma wpływu na obowiązek skierowania na egzamin. A. J. zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów prawa i wnosząc o jej uchylenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2017 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2016 r. znak [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy oddala skargę
VIISA/WA2827/16
UZASADNIENIE
Starosta [...] decyzją nr: [...] z dnia [...].08.2016 r. orzekł o skierowaniu A. F. J. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego.
W uzasadnieniu organ wskazał, że A. F. J. posiada uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B, B+E, C, C+E, T. W dniu 20.10.2014 r. do organu wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. nr [...] z dnia 10.10.2014 r. o sprawdzenie kwalifikacji z powodu przekroczenia 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od dnia 25.08.2013 r. do dnia 28.03.2014 r. Zgodnie z art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem w razie uzasadnionych zastrzeżeń co do jej kwalifikacji, zaś brak odpowiednich kwalifikacji może stanowić potencjalne zagrożenie w ruchu drogowym.
Po rozpatrzeniu odwołania A. J. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W odwołaniu podniesiono, że organ I instancji nie uzupełnił materiału dowodowego poprzez dołączenie do akt sprawy kopii materiałów dotyczących ukarania Odwołującego za wszystkie wykroczenia, które miały być podstawą przypisania mu punktów karnych, mających uzasadniać skierowanie go na egzamin do wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego, tj. materiałów znajdujących się w posiadaniu policji jak i sądów powszechnych. Uzupełnienie materiału dowodowego, zdaniem odwołującego jest konieczne, celem weryfikacji, czy punkty karne zostały naliczone zgodnie z prawem, we właściwych terminach oraz w związku z rzeczywistymi naruszeniami prawa.
Zdaniem odwołującego organ I instancji powinien także zwrócić się do o nadesłanie kopii materiałów dotyczących szkolenia, dzięki któremu została zredukowana liczba punktów karnych ciążących na jego koncie. Organ odwoławczy odniósł się do tych zarzutów stwierdzając, że zebranie przez kierowcę określonej liczby punktów pociąga za sobą odpowiednie konsekwencje, które zostały określone w ustawie. Należy do nich m.in. skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.r.d. Norma ta ustanawia limit punktów, po uzyskaniu których podjęta przez kierowcę samodzielnie reedukacja, o której mowa w art. 130 ust. 3 zdanie pierwsze u.p.r.d., nie będzie już miała wpływu na zachowania organów administracji, a kierowca, który uzyskał w ciągu roku 24 punkty karne, nie może liczyć na obniżenie ich ilości ze skutkiem cofnięcia kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.
Organ odwoławczy wskazał, że analiza treści regulacji prawnych zawartych w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz przepisów rozporządzenia MSW z dnia 25 kwietnia 2012 r. prowadzi do wniosku, że ewidencja, o której mowa w art. 130 ust. 1 u.p.r.d. jest swego rodzaju rejestrem (wykazem), w którym wpisów dokonuje wyłącznie uprawniony do tego organ Policji. W sytuacji, w której danemu podmiotowi zostało przyznane prawo do prowadzenia określonej ewidencji, rejestru czy innego wykazu (w braku odmiennych postanowień) tylko ten podmiot jest odpowiedzialny za prawidłowe jego prowadzenie i zgodność z prawem dokonanych wpisów.
W konsekwencji zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b P.r.d. - organ I instancji i Kolegium wiąże wniosek komendanta wojewódzkiego Policji o skierowanie danego kierowcy na egzamin sprawdzający jego kwalifikacje, który to wniosek jest składany, gdy w ewidencji wykazane zostało, że kierowca ten przekroczył limit 24 punktów karnych.
Odnosząc się natomiast do argumentu odwołania, iż strona odbyła kurs niwelujący punkty karne Kolegium wskazało, że nie ma uprawnień do badania prawidłowości postępowania w związku z którym naliczone zostały kierowcy punkty karne, nadto organ nie może również prowadzić samodzielnych ustaleń w zakresie objętym ewidencją. Brak dopuszczalności badania przez starostę prawidłowości naliczenia kierowcy punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, nie pozwalała staroście na dociekanie okoliczności towarzyszących przypisywaniu naruszeń. Przypisywanie punktów karnych za konkretne naruszenia, dokonywanie wpisów do ewidencji i ich usuwanie z ewidencji należy bowiem do wyłącznej kompetencji Policji. Także wyłącznie do Policji należy usuwanie punktów przyznanych w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym. Czynności te nie mogą być dokonane ani przez starostę ani przez samorządowe kolegium odwoławcze.
W skardze do WSA w Warszawie A. J. zarzucił naruszenie art. 2 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, art. 14 ust 1 pkt 1 lit. B ustawy Prawo o ruchu drogowym, a także par. 8 ust 6 rozporządzenia wykonawczego Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25.04.2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego i z tego względu wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania SKO w W. lub o jego zmianę poprzez uchylenie decyzji Starosty [...] z dnia [...].08.2016 r. i umorzenie postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Ocenia je jako prawidłowe i wyczerpujące.
Jak trafnie wskazał organ odwoławczy materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest art 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm.), dalej "Prd", zgodnie z którym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ww. ustawy. Ten ostatni przepis upoważnia organy policji do prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, przy czym określonemu naruszeniu przypisywana jest odpowiednia liczba punktów w skali od 0 do 10 i wpisywana do tej ewidencji.
Na mocy art. 130 ust. 4 Prd, ustawodawca upoważnił ministra spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrami transportu i sprawiedliwości do określenia sposobu punktowania i liczby punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego, warunków i sposobu prowadzenia ewidencji, programu szkolenia i jednostek do niego upoważnionych, liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia oraz podmiotów upoważnionych do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji. Aktem wykonawczym regulującym wymieniony zakres, obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, jest rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488), które w § 3 stanowi, że ewidencję prowadzi komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych. W dalszych przepisach szczegółowo uregulowano postępowanie przed organami policji związane z dokonywaniem wpisu (§ 4) oraz usuwaniem wpisu do ewidencji (§ 5, § 6).
Zebranie przez kierowcę określonej liczby punktów pociąga za sobą odpowiednie konsekwencje, które zostały określone w ustawie. Należy do nich m.in. skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.r.d. Norma ta ustanawia limit punktów, po uzyskaniu których podjęta przez kierowcę samodzielnie reedukacja, o której mowa w art. 130 ust. 3 zdanie pierwsze u.p.r.d., nie będzie już miała wpływu na zachowania organów administracji, a kierowca, który uzyskał w ciągu roku 24 punkty karne, nie może liczyć na obniżenie ich ilości ze skutkiem cofnięcia kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.
W świetle przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz ww. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych decyzja w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy ma charakter decyzji związanej. Oznacza to, że o treści rozstrzygnięcia organu przesądza jedynie spełnienie ustawowych przesłanek z wyłączeniem możliwości orzekania uznaniowego wartościującego poszczególne naruszenia przepisów ruchu drogowego, a także ocenę postępowania organu uprawnionego do prowadzenia ewidencji. Zwrot ustawowy "sprawdzeniu kwalifikacji podlega" wskazuje że decyzja ma charakter związany i Starosta nie ma uprawnień do badania celowości otrzymanego od organu policji skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji ani prawidłowości naliczenia liczby punktów. Przypisywanie punktów karnych za poszczególne naruszenia, dokonywanie wpisów do ewidencji należy do wyłącznej kompetencji policji.
Z wniosku Komendanta Wojewódzkiego w R. wynika, że A. J. w okresie od 2.08.2013 r. do 28.03.2014 r. uzyskał 26 punktów za przekroczenie przepisów. W tym stanie rzeczy okoliczności faktyczne sprawy nie pozostawiają wątpliwości co do wypełnienia ustawowych przesłanek obligatoryjnego skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.
Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że zmniejszenie liczby punktów w wyniku odbytego szkolenia może nastąpić jedynie wówczas gdy szkolenie zostało odbyte zanim przypisania kierowcy liczba punktów przekroczy 24.
Skarżący odbył szkolenie w dniu 17.05.2014 r., a więc po przekroczeniu w dniu 28.03.2014 r. 24 punktów karnych. Wszystkie mandaty karne zostały przez skarżącego przyjęte, a tym samym nie były przez niego kwestionowane. Skarżący miał możliwość odmowy przyjęcia mandatu i skierowania do sądu o ukaranie.
Racji legis przepisów uzasadniających kierowanie kierowcy na sprawdzenie kwalifikacji wynika z faktu, że naruszanie przepisów ruchu drogowego stanowi zagrożenie dla użytkowników w ruchu drogowym i sugeruje brak odpowiednich kwalifikacji kierowcy. W przypadku skarżącego wielokrotne naruszenia przepisów ruchu drogowego w okresie od 25.08.2013 r. do 28.03.2014 r. dotyczyło przekraczania prędkości i spowodowania zagrożenia bezpieczeństwa przez kolizję drogową. Zarzut skargi, że skarżący naruszył przepisy jednym rodzajem pojazdu i dlatego sprzeczne z prawem jest kierowanie go na egzamin odnośnie wszystkich posiadanych kategorii prawa jazdy nie może być skuteczny, gdyż stwierdzone przekroczenia dotyczą ruchu drogowego, a nie umiejętności kierowania pojazdami.
Odnosząc się do zarzutu skargi Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę podziela pogląd prawny Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z 4.07.2017 r. w sprawie IOSK2346/16. W wyroku tym NSA stwierdził, że odczytanie treści regulacji ustawowych przy zastosowaniu wykładni systemowej i funkcjonalnej prowadzi do wniosku, że akt podstawowy nie jest sprzeczny z delegacją ustawową i z unormowaniem o randze ustawowej. Co ma zastosowanie w odniesieniu do regulacji zawartej w par. 8 ust. 7 Rozporządzenia w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 poz. 488), która to regulacja służy realizacji celu unormowań ustawowych i mieści się w zakresie delegacji określonej w art. 130 ust. 4 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym określającej warunki i tryb prowadzenia ewidencji.
Z tych względów Sąd skargę na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło