VII SA/Wa 283/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Asesor WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2005 r. sprawy ze skargi H. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie nakazu opracowania inwentaryzacji budowlanej i geodezyjnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego H. O. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA /Wa 283 /04 U Z A S A D N I E N I E Wójt Gminy w [...] prowadził na wniosek H. O. postępowanie w sprawie samowolnie wykonanego przez inwestorów H. i L. małżonków P. obiektu budowlanego to jest pomieszczenia gospodarczego o wymiarach 2,65 m x 2,95 m i wysokości 3,2 m zlokalizowanego na działce nr [...] położonej we wsi [...] przy Alei [...] w odległości 35 cm od ogrodzenia sąsiada inwestorów E. O. . W toku oględzin wykonanych przez organ w dniu [...] października 1998 r. ustalono , że rozbudowa spornej części obiektu została rozpoczęta na przełomie sierpnia i września 1998 r. oraz , że przylega do budynku gospodarczego budowanego w oparciu o pozwolenie na budowę . Inwestor w dniu [...] września 1998 r. uzyskał decyzję o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego bez przedmiotowego pomieszczenia oznaczonego w projekcie nr 3 – mimo , że ubiegał się o pozwolenie także i na tę część obiektu . Przyczyną odmowy udzielenia pozwolenia była okoliczność ,iż inwestor nie przedstawił zgody właściciela działki sąsiedniej na budowę w odległości mniejszej niż 3 m. Decyzją z dnia [...] listopada 1998 r. na podstawie art. 48 Prawa budowlanego Wójt Gminy w [...] orzekł rozbiórkę przedmiotowego pomieszczenia gospodarczego. W toku postępowania rozbiórkowego a także w odwołaniu od decyzji pozwalającej na budowę z wyłączeniem spornego obiektu inwestor utrzymywał, że komórka ta istnieje od 1989 r. a nadto podnosił , że między nim a sąsiadem O. istnieje konflikt co do przebiegu granicy i zdaniem skarżącego ogrodzenie budowane przez sąsiada O. wchodzi w jego działkę . Odwołanie od decyzji nakazującej rozbiórkę złożyli małżonkowie P. i podnieśli , że sporny obiekt istnieje od 1989 r. oraz , że był naniesiony na mapy geodezyjne i uwidoczniony w ewidencji . Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia . W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził , że w przypadku ustalenia że poprzednio istniejący budynek nie został w całości rozebrany , zbadania wymaga jego legalność oraz stosownie do stwierdzonego stanu ewentualne zastosowanie Prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 103 ust 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Do ustalenia zakresu prac wykonanych bez pozwolenia po 1995 r. konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w znacznej części . Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ przeprowadził ponowne oględziny w dniu [...] kwietnia 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 i ust 4 nakazał H. i L. małżonkom P. opracowanie powykonawczej inwentaryzacji geodezyjnej oraz inwentaryzacji urbanistyczno – budowlanej przedmiotowego obiektu z opinią o stanie technicznym . Przedłożenie tej dokumentacji organowi z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie w terminie 60 dni od daty uostaecznienia się decyzji . W uzasadnieniu organ wskazał ,że przedmiotowy budynek gospodarczy stanowiący obecnie łazienkę istniał przed 1989 r. tj. przed zakupem nieruchomości przez małżonków P. . Według oświadczenia inwestora w 1998 r. dokonano remontu obiektu : wymieniono strop drewniany na żelbetowy , zmieniono dach , ocieplono ściany , zamontowano urządzenia sanitarne – bez naruszania ścian i fundamentów , zmieniono funkcję tego pomieszczenia na łazienkę . Zakres robót , jak ocenił organ wymagał pozwolenia na budowę . Inwestor nie posiadał takiej decyzji . Nakazane opracowanie pozwoli zdaniem organu ustalić czy roboty wykonano zgodnie ze sztuką budowlaną oraz czy obiekt nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego , warunków technicznych , interesów osób trzecich bądź czy nie stwarza zagrożenia bezpieczeństwa ludzi , mienia lub środowiska . Odwołanie od tej decyzji złożył H. O. i wskazał w nim ,że przed zakupem działki [...] przez małżonków P. w 1989 r. nie było na tym gruncie żadnych budowli a oświadczenie inwestora w tej sprawie jest fałszywe . P. własnoręcznie postawił prowizoryczną komórkę z pustaków jako składzik na narzędzia . Komórka miała być rozebrana po zakończeniu budowy , usytuowana była 35 cm od granicy . W roku 1998 inwestor zamiast rozebrać komórkę rozbudował ją bez wymaganego pozwolenia na budowę i przerobił na łazienkę . [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. po rozpatrzeniu odwołania H. O. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy . Wskazał , że organ I instancji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i zastosował prawidłowe rozstrzygniecie w oparciu o przepis art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł H. O. , wskazał że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest w zakresie argumentacji sprzeczna z decyzją o odmowie udzielenia pozwolenia budowlanego małżonkom P. w części obejmującej sporny budynek oraz wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego uchylającym decyzję organu II instancji w tym przedmiocie . Usytuowanie komórki w odległości 35 cm od granicy z działką narusza interesy skarżącego w zakresie możliwości rozbudowy, gdyż działki są wąskie . Skarżący podniósł , że sporny budynek został wykonany własnoręcznie przez inwestora z przeznaczeniem na potrzeby związane z realizowaną budową . Następnie został w 1998 r. rozbudowany i przebudowany na obiekt trwały – łazienkę . Zdaniem skarżącego organy bezpodstawnie dały wiarę nieprawdziwym twierdzeniom inwestora co do daty powstania obiektu zwłaszcza , że dopuścił się on jak twierdzi skarżący jeszcze innych samowoli budowlanych . W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie , podtrzymując dotychczasową argumentację . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie . Decyzja organu I instancji oraz utrzymująca ją w mocy decyzja organu odwoławczego jako podstawę prawną rozstrzygnięcia sprawy wskazywały przepis art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego . Przepis ten stanowi , że przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania . Z kolei art. 50 ust 1 stanowi , że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49 b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia . Decyzje wydane przez organy obu instancji zapadły po dniu 11 lipca 2003 r. to jest po wejściu w życie znowelizowanych przepisów Prawa budowlanego . Celem przepisu art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego jest doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem . Tymczasem organ nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia powykonawczej inwentaryzacji geodezyjnej oraz inwentaryzacji urbanistyczno - budowlanej przedmiotowego obiektu z opinią o stanie technicznym . Nie jest wiadomo w jaki sposób przedłożenie takiej dokumentacji miałoby doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z prawem jeśli zważyć na jeden podstawowy aspekt sprawy czyli to , że obiekt który jest aktualnie łazienką posadowiony został w odległości 35 cm od granicy z działką skarżącego . Ten argument podnosi również w swojej skardze H. O. . Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika , że wprawdzie obiekt budowlany powstał jako prowizoryczna komórka przed rokiem 1994 to jego przebudowa na obiekt stały miała miejsce w roku 1998. Zakres wykonanych wówczas robót był bardzo duży i pozwalał na stwierdzenie, że nowy obiekt ( łazienka ) powstał w 1998 r. Z tych ustaleń wynikało , że do przedmiotowej samowoli budowlanej należało zastosować przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu po nowelizacji z 11 lipca 2003 r. albowiem po tej dacie organy wydawały swoje rozstrzygnięcia . Jest niewątpliwe , że inwestor nie posiadał pozwolenia na wybudowanie przedmiotowego obiektu . Pozwolenie budowlane było konieczne , albowiem stosownie do przepisów Prawa budowlanego jest to obiekt budowlany związany funkcjonalnie z innym obiektem jako jego część . W tej sytuacji rozważenia wymagało zastosowanie znowelizowanego przepisu art. 48 Prawa budowlanego . Wprawdzie decyzja wydana w oparciu o ten przepis zapadła już poprzednio - w roku 1998 i została uchylona przez organ II instancji , to jednak rozstrzygniecie to było wydane w odmiennym stanie prawnym przed wprowadzeniem możliwości legalizacji samowoli budowlanej stosownie do obecnego brzmienia art. 48 ust 2 Prawa budowlanego . Norma artykułu 48 Prawa budowlanego zgodnie z jego treścią realizowana jest wówczas gdy bez pozwolenia na budowę wybudowany został obiekt budowlany lub jego cześć. Natomiast przepis art. 51 ma zastosowanie dopiero wówczas gdy stan faktyczny nie wyczerpuje hipotezy przepisu art. 48 Prawa budowlanego . Organ nie odniósł się w żaden sposób do relacji obu przepisów i możliwości ich stosowania w tej sprawie . Aktualnie obowiązujące przepisy dają inwestorowi który samowolnie zrealizował obiekt budowlany możliwość legalizacji takich działań .Tym niemniej należy mieć na uwadze , iż możliwości legalizacji obiektów budowlanych przewidziane w art. 48 ust 2 pkt 2 zależne są od braku naruszenia przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem . Maja na uwadze powyższą argumentację Sąd uznał że zaskarżona jak i poprzedzająca ja decyzja zostały wydane z naruszeniem art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego . Z przyczyn powyższych Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję. Ponadto na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w pkt II wyroku. Natomiast rozstrzygniecie o kosztach postępowania oparł na przepisie art. 200 wyżej wymienionej ustawy .