VII SA/Wa 283/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-04-13

Skład orzekający: Referendarz sądowy Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która wykazała, że jej obecne dochody nie pozwalają na ponoszenie kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, powinna zostać przyznana pomoc prawna w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, ponieważ wykazała, że jej sytuacja materialna, w tym niskie dochody z zatrudnienia, wysokie koszty utrzymania (węgiel, energia, woda, naprawy) oraz pomoc syna, uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Spełnione zostały przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni M. B. złożyła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd wezwał ją do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących jej sytuacji dochodowej, majątkowej i wydatków. Po otrzymaniu wyjaśnień i dokumentów, sąd ocenił, że wnioskodawczyni znajduje się w trudnej sytuacji materialnej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano M. B. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia : przyznać M. B. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 9 lutego 2010 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga M. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] wraz z formularzem wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 9 marca 2010 r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie jaki obecnie wnioskodawczyni uzyskuje dochód z tytułu zatrudnienia, gdyż w formularzu wskazała zarobki z miesiąca grudnia, wskazanie wielkości domu w m ², w którym zamieszkuje, czy uzyskuje dochody z tytułu posiadania nieruchomości rolnej 17 arów, jeśli tak, należało podać z jakiego tytułu (np. ze sprzedaży zboża lub innych płodów rolnych) oraz wysokość uzyskiwanych dochodów, jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, tj. na zakup żywności, odzieży, itp., czy uzyskuje pomoc ze strony rodziny lub innych osób, organizacji społecznych lub państwowych jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie oraz podanie skąd posiadała środki finansowe na koszty związane z ustanowieniem adwokata z wyboru. W dniu 23 marca 2010 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane wyjaśnienia oraz nadesłane przez wnioskodawczynię dokumenty. W niniejsze sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołany wyżej przepis wskazuje, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskującym, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i jest współwłaścicielką domu oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 17 arów. Wnioskodawczyni w rubryce dochód podała wysokość miesięcznego wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia jakie otrzymała w grudniu 2009 r. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że od 3 lat nie ma stałej pracy i już dwukrotnie była osobą bezrobotną. Dodała, że obecnie ma podpisaną umowę o pracę do końca lutego 2010 r., a wysokość uzyskiwanego dochodu nie pozwala jej na odłożenie jakiejkolwiek kwoty. Podała, że ze względu na sezon grzewczy i konieczność zakupu węgla ponosi dodatkowe koszty, gdyż 1 tona węgla kosztuje 700,00 złotych. Wskazała, że oprócz wydatków związanych z zakupem węgla ponosi także koszty związane z opłatami za energię elektryczną w wysokości 113,00 złotych, zakupem środków czystości w wysokości 50,00 złotych oraz dojazdami do pracy w wysokości 150,00 złotych. Oświadczyła, że na zakup żywności i innych niezbędnych produktów brakuje jej środków finansowych, a ponadto jest zadłużona na kwotę 70,00 złotych z tytułu płatności za wodę. Z nadesłanych do sprawy dodatkowych wyjaśnień wynika, iż obecnie wnioskodawczyni otrzymała wypowiedzenie umowy o pracę, a jej zarobki w styczniu 2010 r. wyniosły 853,86 złotych, w lutym 930,56 złotych. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że dom o powierzchni 100 m ² jest współwłasnością jej i małżeństwa S., przy czym ona zajmuje tylko parter budynku i nie uzyskuje z tytułu bycia współwłaścicielką żadnych dochodów. Zaznaczyła, że ze względu na wysokość uzyskiwanych miesięcznych dochodów jej bieżące potrzeby życia codziennego zostały ograniczone do minimum. Dodała, że uzyskuje pomoc od syna w postaci zrobienia bieżących zakupów lub pożyczenia środków finansowych. Zaznaczyła, iż ostatnio poniosła dodatkowy koszt w wysokości 189,00 złotych za częściową wymianę instalacji wodociągowej wraz z zaworami, które popękały na skutek dużego mrozu. Wyjaśniła, iż koszty związane z ustanowieniem adwokata z wyboru ponosi syn, gdyż chce aby sprawa została jak najszybciej zakończona. Wnioskodawczyni dołączyła do złożonych wyjaśnień kserokopię rozwiązania umowy o pracę z dnia 5 marca 2010 r., faktury potwierdzające zakup niezbędnych akcesoriów do wymiany instalacji wodociągowej oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...]. Oceniając sytuację finansową wnioskodawczyni uznano, że znajduje się ona w sytuacji materialnej uprawniającej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stwierdzono, że przy uzyskiwanym dochodzie nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego bez spowodowania uszczerbku w środkach utrzymania koniecznego dla siebie. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło