VII SA/Wa 2836/11

PostanowienieWSA w Warszawie2012-02-17

Skład orzekający: Ewa Kowalska- Hupko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada znaczące dochody z działalności gospodarczej żony oraz znaczne oszczędności, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli jej sytuacja materialna, uwzględniając dochody uzyskiwane przez członków rodziny oraz posiadane oszczędności, nie wskazuje na niemożność poniesienia tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przeznaczone dla osób w szczególnie trudnej sytuacji majątkowej.
Stan faktyczny
Skarżący R. H. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazał, że w jego gospodarstwie domowym znajdują się żona i dwie córki. Posiada dom, nieruchomość rolną i gospodarstwo ogrodnicze, z którego nie osiąga dochodów. Osiąga dochody z lokat terminowych, a jego żona uzyskuje znaczne dochody z działalności gospodarczej. Skarżący posiada również znaczące oszczędności i spłaca kredyt hipoteczny.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono R. H. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska- Hupko po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. H. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru prowadzenia robót budowlanych postanawia: odmówić R. H. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. R. H. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosku złożonego na urzędowym formularzu wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym pozostają żona i dwie córki. Skarżący posiada dom o powierzchni 190 m2, nieruchomość rolną - 4 ha oraz gospodarstwo ogrodnicze o powierzchni 8000 m2. R. H. wskazał, że z gospodarstwa ogrodniczego nie osiąga dochodów wskutek zanieczyszczenia upraw pyłem pochodzącym z drogi, z tytułu oprocentowania lokat terminowych uzyskuje dochody w wysokości 270 zł miesięcznie. Żona skarżącego z prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje dochody w wysokości od 8.000 zł do 12.000 zł miesięcznie. R. H. wskazał ponadto, że posiada lokaty terminowe na kwotę 95.000 zł. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Podkreślenia wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe, instytucja przyznania prawa pomocy została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom ubogim, znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej i finansowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, nie można natomiast uznać, aby taka sytuacja zachodziła w przypadku R. H.. Jak wynika z treści wniosku R. H. wraz z rodziną utrzymują się z dochodów w wysokości od ok. 8.000 do ok. 12.000 zł miesięcznie, uzyskiwanych przez żonę skarżącego z działalności gospodarczej. Zauważyć też trzeba, że skarżący posiada oszczędności w kwocie 95.000 zł. Sytuacji finansowej R. H. nie można więc określić jako uniemożliwiającej zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Uzyskiwane dochody oraz oszczędności umożliwiają stronie poniesienie kosztów postępowania. Oceny tej nie zmienia też fakt, że skarżący spłaca kredyt zaciągnięty na budowę domu, którego miesięczna rata wynosi 4900 zł. Zauważyć trzeba, że bank udzielając skarżącemu kredytu ocenił jego sytuację finansową jako umożliwiającą ponoszenie obciążeń z tym związanych, skarżący nie wskazuje też, by miał problemy ze spłatą kredytu z uzyskiwanych dochodów. Podkreślić też trzeba, iż jakiekolwiek zobowiązania cywilnoprawne nie mają pierwszeństwa przed kosztami sądowymi, koszty postępowania sądowego wynikające z ustawy winny być traktowane na równi z innymi wydatkami, wobec czego strona w ramach planowania swych wydatków powinna uwzględnić również konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego. Biorąc pod uwagę sytuację finansową i majątkową R. H. uznać należy, że brak jest uzasadnionych powodów dla przerzucenia kosztów sądowych w sprawie prowadzonej przez skarżącego na współobywateli, a do tego sprowadza się przyznanie stronie prawa pomocy. Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło