VII SA/Wa 2837/12

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 marca 2013 r. po rozpoznaniu wniosku J. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1). przyznać J. D. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 złotych (dwieście złotych) 2). w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 złotych J. D. złożył formularz wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych obowiązujący w sądach powszechnych. Pismem z dnia 24 stycznia 2013 r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 23 stycznia 2013 r. przesłano wnioskodawcy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej PPF celem jego uzupełnienia i podpisania w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W dniu 11 lutego 2013 r. do Sądu wpłynął wypełniony przez J. D. formularz PPF w którym wniósł o zwolnienie z kosztów sądowych. We wniosku wnioskodawca podał, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną i córką. Wspólnie utrzymują się z dochodów w wysokości 3.200,00 złotych brutto miesięcznie. Wnioskodawca podał, że posiada dom o pow. 160 m ² oraz nieruchomość rolną o pow. 4,05 ha. Oświadczył, że nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Zaznaczył, że razem z żoną są osobami niepełnosprawnymi w stopniu umiarkowanym. Dodał, że z tego tytułu są zatrudnieni w zakładach pracy chronionej. Podał, że ponosi z tytułu leczenia siebie, żony i córki koszty w wysokości 700,00 złotych miesięcznie. Nadmienił, że córka leczy się w poradni alergologicznej i neurologicznej. Wnioskodawca wskazał, że ponosi wydatki związane z dojazdem do pracy w wysokości około 300,00 złotych, żona natomiast 70,00 złotych. Nadto ponosi także wydatki z tytułu edukacji córki w liceum plastycznym ( dojazdy, zakup farb i przyborów plastycznych itp.). Z podanych informacji przez wnioskodawcę w sprawie wynika, że na utrzymanie domu ( opłaty za energię, gaz, opał, wodę, odprowadzenie ścieków ) miesięcznie wydaje około 1.000,00 złotych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a ) Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Oceniając dane przedstawione w formularzu uznano, że wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść w całości kosztów sądowych. Z formularza wniosku wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i córką. Wspólnie utrzymują się z dochodów w wysokości 3.200,00 złotych brutto miesięcznie. Kwota ta jest uzyskiwana przez wnioskodawcę i jego małżonkę z tytułu wynagrodzenia za pracę, którzy uzyskują wynagrodzenie miesięczne po 1.600,00 złotych brutto miesięcznie. Wnioskodawca podał, że posiada dom o pow. 160 m ² oraz nieruchomość rolną o pow. 4,05 ha. Oświadczył, że nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Zaznaczył, że razem z żoną są osobami niepełnosprawnymi w stopniu umiarkowanym. Dodał, że z tego tytułu są zatrudnieni w zakładach pracy chronionej. Podał, że ponosi z tytułu leczenia siebie, żony i córki koszty w wysokości 700,00 złotych miesięcznie. Nadmienił, że córka leczy się w poradni alergologicznej i neurologicznej. Wnioskodawca wskazał, że ponosi wydatki związane z dojazdem do pracy w wysokości około 300,00 złotych, żona natomiast 70,00 złotych. Ponadto ponosi także wydatki z tytułu edukacji córki w liceum plastycznym (dojazdy, zakup farb i przyborów plastycznych itp.). Z podanych informacji przez wnioskodawcę w sprawie wynika, że na utrzymanie domu (opłaty za energię, gaz, opał, wodę, odprowadzenie ścieków) miesięcznie wydaje około 1.000,00 złotych. Biorąc pod uwagę powyższe dane uznano, iż uzasadnione jest częściowe przychylenie się do wniosku i zwolnienie z wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 ( dwieście) złotych. Stwierdzono, że uzyskiwane dochody przy uwzględnieniu wydatków ponoszonych przez wnioskodawcę i jego rodzinę zwłaszcza na leczenie nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznym ich utrzymaniu. Uznano, że konieczność uiszczenia wszystkich opłat w pełnej wysokości byłaby obciążeniem, które powodowałoby faktyczne zamknięcie drogi sądowej. Prawo do Sądu zostanie jednak zachowane, a prawa strony zostaną nie naruszone w sytuacji częściowego uwzględnienia wniosku wnioskodawcy w niniejszej sprawie. Jednocześnie stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych samodzielnie. Należy podkreślić, że wnioskodawca posiada nieruchomość rolną o pow. 4,05 ha oraz uzyskuje z małżonką stały dochód miesięczny. Świadczy to o tym, że wnioskodawca nie pozostaje w szczególnie trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Dochód miesięczny uzyskiwany przez wnioskodawcę i jego żonę w wysokości 3.200,00 złotych brutto miesięcznie stanowi stałe źródło dochodu. Sytuacja taka pozwala na sukcesywne czynienie oszczędności na pokrycie choćby części kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Należy bowiem podkreślić, że wszczynając spór przed sądem, skarżący powinien mieć na uwadze, że prowadzenie postępowania sądowego wiązać się będzie z koniecznością ponoszenia niezbędnych kosztów. Winien zatem poczynić odpowiednie starania w celu zabezpieczenia środków finansowych niezbędnych do pokrycia choćby części kosztów postępowania sądowego. Wskutek powyższego stwierdzono, że wnioskodawca mając stały dochód miesięczny powinien partycypować w kosztach sądowych. W ocenie orzekającego pozostałe ewentualne koszty sądowe mogące wystąpić w trakcie prowadzonego postępowania, są w zasięgu możliwości finansowych wnioskodawcy, który uzyskując z małżonką stały miesięczny dochód będzie w stanie ponieść je samodzielnie. Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.