VII SA/Wa 2837/24

WyrokWSA w Warszawie2025-04-17

Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły, Izabela Ostrowska, Lucyna Staniszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymujące w mocy odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji w parku dworskim, wpisanym do rejestru zabytków, jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymujące w mocy odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy było zgodne z prawem. Organ ochrony zabytków prawidłowo ocenił, że planowana inwestycja w parku dworskim, będącym zabytkiem wpisanym do rejestru, naruszy jego wartości, zniszczy osie widokowe i przytłoczy dotychczasową dominantę architektoniczną, co jest sprzeczne z celami ochrony zabytków.
Stan faktyczny
Skarżący D. Z. zaskarżył postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które utrzymało w mocy postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr ewid. [...] w M. , gmina D. . Organ ochrony zabytków odmówił uzgodnienia, wskazując, że działka znajduje się w granicach parku dworskiego wpisanego do rejestru zabytków i planowana inwestycja naruszy historyczny układ kompozycyjny, oś widokową oraz przytłoczy dwór stanowiący dominantę założenia. Skarżący zarzucił naruszenie prawa do dysponowania nieruchomością, brak odniesienia się do jego argumentów oraz naruszenie procedury.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędziowie sędzia WSA Izabela Ostrowska, asesor WSA Lucyna Staniszewska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi D. Z. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 17 września 2024 r. znak DOZ-OAiK.650.326.2024.SW w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę Przedmiotem skargi D. Z. ("skarżący") jest postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego ("Minister", "organ II instancji") z 17 września 2024 r., znak DOZ-OAiK.650.326.2024.SW, wydane w sprawie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Pismem z 15 lutego 2024 r. Wójt Gminy D. zwrócił się do Wielkopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków ("WWKZ", "organ I instancji") o uzgodnienie projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi oraz pozostałą niezbędną infrastrukturą, przewidzianej do realizacji na działce nr ewid. [...] , obręb geod. M. , gmina D. . Postanowieniem z 23 lutego 2024 r., nr 136/2024, organ I instancji, na podstawie art. 106 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a."), art. 6 ust.1 pkt 1 lit. g, art. 7 pkt 4, art. 18 ust.1, art. 89 pkt 2, art. 91 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2022 r., poz. 840 ze zm., dalej: "u.o.z.") oraz art. 53 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r., poz. 977, dalej: "u.p.z.p."), odmówił uzgodnienia ww. projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie WWKZ wskazał, że działka nr [...] w M. , na której planowana jest przedmiotowa inwestycja, znajduje się w granicach parku dworskiego, wpisanego do rejestru zabytków (nr rej.: [...] , dec. z 5.05.1977 r.). Obok, na działce nr [...] położony jest dwór, ujęty w gminnej ewidencji zabytków. Na północ od parku, na osi dworu znajduje się kościół p.w. św. J. , objęty ochroną w formie wpisu do rejestru zabytków. Na południe od dworu zlokalizowano podwórze folwarczne. Założenie dworsko-parkowe oraz folwarczne w M. istniało już w 2 poł. XIX w. Fragment parku na tyłach dworu wskazany w przedmiotowym projekcie decyzji o warunkach zabudowy historycznie charakteryzował się regularnym rozplanowaniem, wtórnie zmienionym na ogród warzywny. Pozostały teren parku zaprojektowano w stylu krajobrazowym. W przedłożonym projekcie decyzji o warunkach zabudowy ujęto błędne zapisy z zakresu ochrony dziedzictwa kulturowego; m.in. nie wskazano, że przedmiotowa działka stanowi fragment parku dworskiego objętego ochroną konserwatorską w formie wpisu do rejestru zabytków; granice ochrony konserwatorskiej parku określono w przywołanych w treści decyzji o warunkach zabudowy ewidencjach parkowych. I dalej organ I instancji podał, że w ramach przedstawionej w nadesłanym projekcie decyzji o warunkach zabudowy planuje się wybudowanie na terenie działki nr ewid. 1[...] [...] budynku mieszkalnego wielorodzinnego, z dwiema kondygnacjami nadziemnymi i jedną podziemną, nakrytego dachem płaskim; wysokość budynku do najwyższego punktu dachu wyznaczono do 7,5 m. Zastrzeżenia ze stanowiska konserwatorskiego budzi możliwość wprowadzenia współczesnej zabudowy na teren parku dworskiego, w miejscu, w którym historycznie nie istniała zabudowa, tylko zieleń parkowa. Wszelkie działania podejmowane na terenach zespołów dworsko-parkowych powinny służyć zachowaniu, utrwaleniu oraz utrzymaniu w jak najlepszym stanie zabytków architektury oraz zieleni w łączności z zachowaniem walorów przyrodniczych zespołu. W parku w M. główną dominantę architektoniczną stanowi niewielkich rozmiarów dwór. Wprowadzenie nowej zabudowy na teren parku krajobrazowego naruszy historyczny układ kompozycyjny parku oraz przerwie oś widokową łączącą dwór z kościołem. Organ I instancji stwierdził w efekcie, że planowana zabudowa tworzyłaby przytłaczające sąsiedztwo dla dworu, historycznie stanowiącego główny element założenia. Nie zgadzając się z tym orzeczeniem, skarżący – inwestor/wnioskodawca, wniósł zażalenie. Po rozpatrzeniu tego środka zaskarżenia Minister, postanowieniem wskazanym na wstępie z 17 września 2024 r., na podstawie "art. 127 § 2 i art. 138 § 2" w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 u.o.z., a także w oparciu o art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 2 u.p.z.p., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu tego postanowienia, podzielając ocenę organu I instancji, Minister wskazał, że najistotniejszym elementem zabytkowego założenia jest dwór (powstały ok. 1870 r., istniejący do dziś i otoczony parkiem), usytuowany we wschodniej części tego założenia, blisko głównej drogi M. . Na wschód od niego znajduje się rozległy staw, po jego południowej stronie leży gospodarcza część zespołu. Na północ od dworu rozciąga się wolna od zabudowy przestrzeń z otwartą osią widokową łączącą dwór z kościołem. W północno-zachodniej części dawnego parku znajdują się późniejsze, ahistoryczne budynki mieszkalne i gospodarcze, oddzielone od stawu wysokimi drzewami. Zespół parkowy obecnie jest zaniedbany, jednak jego zasadnicze cechy kompozycyjne i podział funkcjonalny założenia pozostały czytelne. Minister dodał przy tym, że budynek hydroforni, na który wskazał skarżący, jest stosunkowo niewielkich wymiarów i znajduje się w południowej – gospodarczej części założenia, zaś budynek klubu rolnika nie przesłania osi widokowej między dworem a kościołem. Następnie Minister wskazał na sformułowane w przedłożonym projekcie decyzji o warunkach zabudowy warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, a także na ustalenia tam zawarte w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej (które m.in. wskazują na to, że działka objęta wnioskiem znajduje się w granicach parku dworskiego, ujętego w ewidencji zabytków – ewidencja parkowa z 1 stycznia 1975 r. oraz z 1 sierpnia 1988 r.). W końcu, opierając się na zgromadzonym w trakcie postępowania materiale dowodowym Minister stwierdził, że pomimo zaniedbania i częściowych przemian, które zaszły w obszarze zabytkowego założenia znaczna część jego oryginalnych cech jest zachowana do dziś. Czytelny jest zasadniczy układ zabytkowego założenia, w którym teren dzisiejszej działki nr [...] pełnił istotną rolę, stanowiąc otwartą przestrzeń, wypełnioną niską zielenią. Dzięki temu oś widokowa łączy kościół z dworem, pomimo częściowego zarośnięcia pojedynczymi drzewami rosnącymi wzdłuż drogi, zapewniając jednocześnie dobrą ekspozycję stanowiącego dominantę dworu. Inwestycja, której dotyczy przedłożony do uzgodnienia projekt decyzji o warunkach zabudowy niszczy zabytkowe wartości parku dworskiego. Zakłada wprowadzenie budynku o znacznych gabarytach w bezpośredniej bliskości dworu, co spowoduje przytłoczenie dotychczasowej dominanty przestrzennej nową bryłą. Jednocześnie doprowadzi to do zniszczenia istniejącej do dziś osi widokowej między dworem a kościołem i zasłonięcia zarówno ekspozycji dworu, jak i widoku, który się z niego rozciąga. Poza tym, w przedłożonym projekcie decyzji błędnie określono przedmiot i rodzaj ochrony, którą "objęta jest działka nr [...] ", pomijając informację, że znajduje się ona na obszarze parku dworskiego wpisanego do rejestru zabytków. Z tych przyczyn, jak wyjaśnił Minister, projekt decyzji z punktu widzenia konserwatorskiego nie może zostać zaakceptowany. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji. Zawarł w niej również wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że Minister wyłącznie powielił ustalenia WWKZ i naruszył konstytucyjne prawo do dysponowania nieruchomością. Nie odniósł się do zarzutów (zażalenia), argumentów i przytoczonych wyroków sądów administracyjnych wskazujących, że nie wszystkie elementy obszaru objętego ochroną konserwatorską są chronione. Wskazał na naruszenie art. 6 i art. 10 k.p.a., tego ostatniego poprzez brak zawiadomienia i uniemożliwienie udziału w wizji lokalnej, która została dokonana w toku postępowania, a o której dowiedział się od mieszkańców dworu. Zauważył, że brak jest ustawowej definicji osi widokowej. Podniósł, że planowana inwestycja wbrew twierdzeniom organów konserwatorskich nie spowoduje przytłoczenia dotychczasowej dominanty, gdyż jej gabaryty planowane są tak, aby nie przekraczać gabarytów dworu – wysokość taka jak dworu oraz podobna powierzchnia zabudowy. Dodał, że nie można rozpatrywać otoczenia planowanej inwestycji w sposób jaki zostało to ujęte w momencie wpisu parku do rejestru zabytków w 1977 r. Od tej chwili minęło prawie 50 lat, zmieniła się przedmiotowa nieruchomość, jak i jej otoczenie. Odpowiadając na skargę Minister wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego znak: DOZ-OAiK.650.326.2024.ASW z 17 września 2024 r., utrzymujące w mocy postanowienie WWKZ z 27 lutego 2024 r. o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi oraz pozostałą niezbędną infrastrukturą na działce nr [...] w miejscowości M. , gmina D. . W orzeczeniu tym przede wszystkim zaznaczono, że obszar inwestycji stanowi część parku dworskiego wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...] na podstawie decyzji WWKZ z 5 maja 1977 r. Uznano dalej, że nie można wyrazić akceptacji dla przedłożonego projektu decyzji, ponieważ (m.in.) dopuszcza on do realizacji zabudowy (mieszkaniowej, wielorodzinnej) o znacznych gabarytach w bezpośredniej bliskości dworu, niwelując oryginalną oś widokową (łączącą kościół - objęty ochroną w formie wpisu do rejestru zbytków - z dworem) i przytłaczając dotychczasową dominantę (tj. dwór – ujęty w gminnej ewidencji zabytków). Mając na uwadze przedmiot sprawy, okoliczności w niej występujące i znajdujące w niej zastosowanie przepisy prawa, Sąd stwierdza, że wskazane powyżej stanowisko Ministra uzasadniało w pełni podtrzymanie negatywnego dla skarżącego postanowienia organu I instancji. Rozwijając tę ocenę Sąd dostrzega, że podstawę prawną postanowienia Ministra stanowił art. 53 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którym decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków - w odniesieniu do obszarów i obiektów objętych formami ochrony zabytków, o których mowa w art. 7 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz ujętych w gminnej ewidencji zabytków. Co ważne, przepis ten ani żaden inny u.p.z.p. nie wskazuje kryteriów, którymi powinien kierować się organ ochrony zabytków, uzgadniając decyzję o warunkach zabudowy. Nie ulega jednak wątpliwości, że mogą to być jedynie okoliczności związane z zakresem kompetencji tego organu określonych w u.o.z. Warto w tym miejscu dodać, że postępowanie uzgadniające prowadzone jest w ramach postępowania "głównego", czyli postępowania zmierzającego do wydania decyzji o warunkach zabudowy. Wynika to z art. 53 ust. 5 u.p.z.p., zgodnie z którym uzgodnień, o których mowa w art. 53 ust. 4 u.p.z.p., dokonuje się w trybie art. 106 k.p.a. Przepis ten normuje tryb współdziałania, a postępowanie przed organem współdziałającym ma charakter pomocniczy w sprawie załatwianej w formie decyzji administracyjnej przez inny organ, przy czym to do właściwości organu uzgadniającego (projekt decyzji) przechodzi kontrola zgodności zamierzenia inwestycyjnego z daną regulacją materialnego prawa administracyjnego. Organ uzgadniający w postępowaniu uzgodnieniowym działa na podstawie przepisów normujących przedmiotowy zakres uzgodnienia i dokonuje uzgodnienia zważywszy na ten zakres. Organ ten nie może wyjść poza ustawowo określony zakres uzgodnienia, a oceny dopuszczalności uzgodnienia (tu: projektu decyzji) dokonuje z punktu widzenia przepisów prawa powszechnie obowiązującego, regulującego daną kwestię. Należy również podnieść, że uzgodnienie aktu polega na wyrażeniu zgody na konkretną treść proponowanego przez organ (tu: wydający decyzję o warunkach zabudowy) rozstrzygnięcia. Rolą organu konserwatorskiego jest w takim przypadku rozważenie, czy taką zgodę można wyrazić uznając, że przedsięwzięcie nie wpłynie na realizację celów ochrony zabytków wymienionych w art. 4 pkt 1-6 u.o.z., bo tymi powinien kierować się organ konserwatorski jako organ uzgadniający. Z tego też wynika, że organ ochrony zabytków uzgadniając projekt decyzji o warunkach zabudowy winien wziąć pod uwagę wpływ projektowanej inwestycji na zabytek/zabytki, i w tym też kontekście dokonać oceny jej treści (która w zależności od okoliczności winna zawierać m. in. warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, a w szczególności w zakresie: dziedzictwa kulturowego i zabytków – v. art. 54 pkt 2 lit. b w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p.). Organ ochrony zabytków, uzgadniając decyzję o warunkach zabudowy, powinien więc się odnieść do parametrów planowanej zabudowy określonych w przedstawionym mu projekcie decyzji o warunkach zabudowy i wyjaśnić, z jakich względów inwestycja w takiej postaci z punktu widzenia organu ochrony zabytków jest akceptowalna czy niedopuszczalna. Tak też przyjął NSA w wyroku z 12 września 2017 r., sygn. akt II OSK 1840/16 zaznaczając, że w ramach wskazanego postępowania organ konserwatorski powinien podać, czy w jego ocenie żadna inwestycja na określonym terenie nie jest dopuszczalna z uwagi na ochronę zabytków lub wskazać, pod jakimi warunkami inwestycja mogłaby być zrealizowana. "Przy czym warunki dopuszczalności inwestycji z punktu widzenia ochrony zabytków powinny być związane z parametrami inwestycji i sposobem zagospodarowania terenu. (...) wskazania te powinny być elementem uzasadnienia postanowienia o odmowie uzgodnienia". Taka też ocena w sprawie miała miejsce. Minister odniósł się do treści uzgadnianego projektu decyzji o warunkach zabudowy. Wziął pod uwagę sformułowania tam ujęte, dotyczące zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, a także te – dotyczące ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr ochrony współczesnej. Słusznie przy tym w szczególności zaakcentował, że teren inwestycji – działka nr ewid. [...] , stanowi część zabytku nieruchomego, tj. parku dworskiego w M. gm. D. , o powierzchni ca 2,4 ha – działka nr [...] , wpisanego do rejestru zabytków decyzją z 5 maja 1977 r. W decyzji tej (z 1977 r.), określając przedmiot ochrony wskazano na działkę nr [...] zaś ze zgromadzonych w sprawie dowodów wynika (co nie jest też przedmiotem sporu), że działka objęta projektem decyzji o warunkach zabudowy powstała na skutek podziału działki nr [...] (na działki nr [...], a dalej: podziału działki nr [...] m.in. na działkę nr [...] , z której wyodrębniono na skutek kolejnego podziału działkę nr [...] ; podziałów dokonano w 1977 r., 1992 r. i 1995 r.; v. pismo WWKZ skierowane do Ministra z 8 sierpnia 2024 r.), i stanowi część zabytkowego parku. Minister zasadnie także zaakcentował położenie działki inwestycyjnej w zabytkowym założeniu parkowym, zaznaczając przy tym rolę/znaczenie tego terenu dla zabytku. Potwierdzają to także akta sprawy, z których wynika, że wskazana działka nr [...] znajduje się we wschodniej części omawianego założenia, co ważne: na osi pomiędzy dworem a zabytkowym kościołem, stanowiąc otwartą przestrzeń wypełnioną niską zielenią. To też zapewniało widok na okoliczny krajobraz, widok na osi dwór-kościół, i odsłonięcie/wyeksponowanie dworu, będącego dla tego założenia dominantą. W konsekwencji Minister mógł uznać, że w okolicznościach sprawy postanowienie organu I instancji odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy jest prawidłowe. Inwestycja (wobec jej usytuowania, ale też gabarytów) zniszczy bowiem zabytkowe wartości parku dworskiego, przytłoczy dotychczasową dominantę przestrzenną nową bryłą, doprowadzi do zniszczenia istniejącej do dziś osi widokowej między dworem a kościołem; zasłoni także ekspozycję dworu, jak i widok, który się z niego rozciąga. Dokonując takiej oceny organ ten, wbrew treści skargi, miał na uwadze stanowisko skarżącego i odniósł się do użytych przez niego w postępowaniu argumentów. Wyjaśnił m.in., że na ocenę w sprawie nie może wpłynąć fakt istnienia w bliskim otoczeniu innej, współczesnej zabudowy, bo (z uwagi na jej położenie czy wielkość) nie powoduje ona negatywnego wpływu na zabytek; odniósł to organ do hydroforni, budynku klubu rolnika i dalej położonych od dworu obiektów mieszkalnych i gospodarczych. Miał też na uwadze zaniedbania i częściowe przemiany, które już zaszły w zabytkowym założeniu, ale i to, że znaczna część jego oryginalnych cech jest zachowana. Minister słusznie także wzmocnił niejako swoje stanowisko w sprawie odwołując się do art. 4 pkt 2, 3 i 6 u.o.z., stosownie do których ochrona zabytków polega, w szczególności, na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu: zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków; udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków; uwzględnianie zadań ochronnych w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przy kształtowaniu środowiska. Kończąc, prawidłowo - zdaniem Sądu - organ ten podsumował, że przedłożony do uzgodnienia projekt decyzji o warunkach zabudowy z punktu widzenia konserwatorskiego nie może zostać zaakceptowany, albowiem dopuszcza powstanie w obszarze zabytkowego parku dworskiego nowej bryły, niwelującej oryginalne osie widokowe i przytłaczającej dotychczasową dominantę; nie zawiera nadto właściwych zapisów dotyczących ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej (nie wskazując wprost, że działka objęta wnioskiem objęta jest wpisem do rejestru zabytków). Sąd stwierdza przy tym, że wprowadzenie współczesnej zabudowy w miejscu, gdzie historycznie znajdowała się wyłącznie zieleń parkowa, mogło zostać ocenione przez organ konserwatorski jako naruszenie historycznego układu kompozycyjnego zabytkowego założenia (objętego najwyższą ochroną prawną), nie nadające się do zaakceptowania, bo powodujące uszczerbek dla wartości zabytku. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi i uznając sprawę za właściwie rozpatrzoną Sąd zaznacza, że niewątpliwie, postanowienie wydawane na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 2 u.p.z.p. ma charakter rozstrzygnięcia uznaniowego. Przepisy prawa, w szczególności art. 4 u.o.z. nie określają bowiem w jakich przypadkach konieczne jest uzgodnienie, a w jakich się uzgodnienia takiego odmawia. Ocena ta pozostawiona jest uznaniu organu ochrony zabytków, ale nie może mieć ona charakteru dowolnego czy arbitralnego i winna wynikać z oceny wpływu inwestycji na zabytek, odnosić się przy tym do treści projektu decyzji. To też w sprawie uczyniono, nie naruszając - zdaniem Sądu - ani przepisów k.p.a., ani u.o.z. W kontekście treści skargi Sąd dodatkowo zaś wyjaśnia, że w postępowaniu w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy w trybie art. 53 ust. 4 pkt 2 u.p.z.p. nie jest możliwe skuteczne zakwestionowanie legalności aktu w sprawie objęcia danej nieruchomości ochroną konserwatorską – poprzez wpis do rejestru zabytków; służy temu odrębna procedura uregulowana w u.o.z. Odnośnie natomiast do zarzutu skarżącego, dotyczącego "naruszenia konstytucyjnego prawa do dysponowania nieruchomością" Sąd zauważa, że prawo własności, którego ochronę zapewniają przepisy art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP nie jest prawem bezwzględnym i doznaje określonych ograniczeń. Dopuszcza je sama Konstytucja RP, stanowiąc w art. 64 ust. 3, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności. Z kolei stosownie do regulacji art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, w tym prawa własności, mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ingerencja w sferę prawa własności pozostawać musi w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do wskazanych wyżej celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia. Przenosząc te uwagi na grunt niniejszej sprawy Sąd zauważa, że to na mocy ustawy właściwy organ konserwatorski został upoważniony do ingerencji w prawo własności m.in. nieruchomości określonego podmiotu poprzez wpis zabytku nieruchomego do rejestry zabytków, co powodować może (zgodnie z przepisami rangi ustawowej) dalsze tego konsekwencje, tj. istotnie wpływać na sposób wykonywania prawa własności, a to: w celu ochrony zabytku/zabytków. Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło