VII SA/Wa 284/13

WyrokWSA w Warszawie2013-07-25

Skład orzekający: Małgorzata Jarecka, Włodzimierz Kowalczyk, Halina Emilia Święcicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o skierowaniu obowiązku do wykonania zastępczego może zostać utrzymane w mocy, gdy decyzja administracyjna, na podstawie której prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, została uchylona przez sąd?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że postanowienie o wykonaniu zastępczym zostało wydane w oparciu o decyzję, która została zmieniona i następnie uchylona przez sąd, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania. Wobec tego zaskarżone postanowienie narusza prawo i podlega uchyleniu, a jego wykonanie należy wstrzymać do czasu uprawomocnienia się wyroku sądu.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nakazującą rozbiórkę części obiektu na nieruchomości W. F. i I., która stała się ostateczna. Po niewykonaniu obowiązku wszczęto postępowanie egzekucyjne i skierowano obowiązek do wykonania zastępczego. W. F. złożył skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy decyzję o wykonaniu zastępczym, podnosząc m.in. że decyzja nakazująca rozbiórkę została zmieniona i następnie uchylona przez sąd.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Protokolant ref. staż. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2013 r. sprawy ze skargi W. F. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie skierowania obowiązku do wykonania zastępczego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego W. F. 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...]postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. Nr [...], działając na podstawie art. 127 i art. 128 w zw. z art. 17 § 1 oraz art. 20 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.: dalej u.p.e.a.), skierował obowiązek objęty Tytułem Wykonawczym [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. wydanym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], dotyczący nakazu nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2010 r., do wykonania zastępczego w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji, na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanych – I. i W. F. - tj. wykonania rozbiórki części obiektu zadaszonego, murowanego z rozdzielnością funkcji na śmietnik i przejście na teren posesji z szafkami energetycznymi na nieruchomości przy ul. P.w W. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2010 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] nakazał I. i W. F. dokonanie rozbiórki części obiektu zadaszonego, murowanego z rozdzielnością funkcji na śmietnik i przejście na teren posesji z szafkami energetycznymi, tak aby usytuowanie obiektu do granicy działki odpowiadało wymogom określonym w § 23 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz.U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.) w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dalej: warunki techniczne. W niniejszej sprawie organ powiatowy uznał, iż najłagodniejszym a zarazem najskuteczniejszym środkiem egzekucyjnym jest wykonanie zastępcze, "uzasadnia to fakt, iż pomimo upływu ponad 2 lat od dnia, w którym ww. rozstrzygnięcie stało się ostateczne, zobowiązani dobrowolnie nie dokonali nałożonego nań obowiązku. Opierając swą argumentację na orzecznictwie WSA, organ zaznaczył, że zobowiązani – I. i W. F. nie poniosą dodatkowych kosztów związanych z zastosowaniem środka egzekucyjnego, uznanego za zbyt uciążliwy w niniejszej sprawie, w postaci grzywny w celu przymuszenia, która w myśl art. 121 § 2 ww. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji może być nałożona na osobę fizyczną w wysokości do 10.000 zł. Taka sytuacja mogłaby wywołać skutki odwrotne do zamierzonych, w tym spowolnienie, a nawet zatrzymanie wykonania ww. obowiązku, Sygn. akt VII SA/Wa 284/13 gdyż zobowiązani zmuszeni do spłaty grzywny mogliby w jej następstwie mieć trudności ze sfinansowaniem przedmiotowej rozbiórki. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli I. i W. F. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1966 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia I. i W. F. - utrzymał w mocy postanowienie PINB [...] Nr [...] z dnia [...] września 2012 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy omówił stan faktyczny sprawy i wskazał, że w związku z niewykonaniem przez I. i W. F. obowiązku wskazanego w decyzji PINB [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. - organ powiatowy, działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przeprowadził postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku z niej wynikającego. Wobec czego w dniu 25 marca 2011 r. do zobowiązanych zostało skierowane upomnienie wzywające do wykonania ww. obowiązku. Upomnienie doręczono w dniu 7 kwietnia 2011 r. Z uwagi na dalsze uchylanie się zobowiązanych od wykonania egzekwowanego obowiązku PINB [...] w dniu [...] czerwca 2011 r. wystawił tytuł wykonawczy Nr [...], którego doręczenie I. i W. F. wszczęło przedmiotowe postępowanie egzekucyjne. W dniu 7 września 2012 r. przedstawiciel PINB [...] przeprowadził czynności kontrolne na nieruchomości przy ul. P.w W., w wyniku których ustalił, że egzekwowany obowiązek nie został wykonany. Wobec powyższego postanowieniem Nr [...] z dnia [...] września 2012 r., organ I instancji skierował do wykonania zastępczego obowiązek wskazany w tytule wykonawczym Nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nałożony decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 127 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wykonanie zastępcze stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt. Ze względu na uchylanie się przez zobowiązanych – I. i W. F. od wykonania obowiązku rozbiórki, PINB [...] zasadnie skierował niniejszy obowiązek do wykonania zastępczego w oparciu o przepisy cytowanej ustawy. Sygn. akt VII SA/Wa 284/13 Według art. 128 § 1 ww. ustawy, w celu zastosowania środka egzekucyjnego określonego w art. 127 u.p.e.a. organ egzekucyjny doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego oraz postanowienie, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym zostanie w trybie postępowania egzekucyjnego wykonany zastępczo przez inną osobę za zobowiązanego, na jego koszt i niebezpieczeństwo. Z akt przedmiotowej sprawy, wynika jednoznacznie, że organ egzekucyjny - PINB [...] doręczył zobowiązanym wraz z tym postanowieniem odpis tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Wobec powyższego w ocenie organu odwoławczego PINB [...] zasadnie i zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wydał postanowienie Nr [...] w przedmiocie skierowania do wykonania zastępczego egzekwowanego obowiązku. W ocenie organu II instancji wskazane w zażaleniu okoliczności nie mogą stanowić powodu zaprzestania prowadzenia postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie. Egzekwowana decyzja jest ostateczna, wobec czego podlega wykonaniu. Zastosowanie przez organ powiatowy środka egzekucyjnego w postaci skierowania egzekwowanego obowiązku do wykonania zastępczego jest uzasadnione bowiem zobowiązani nie podjęli działań mających na celu całkowite wykonanie dyspozycji decyzji Nr [...]. PINB [...] zasadnie zatem uznał, że zastosowanie wykonania zastępczego będzie prowadziło do bezpośredniego wykonania egzekwowanego obowiązku. Ponadto odpowiadając na zarzuty zawarte w zażaleniu organ zauważył, że zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r. złożył W. F. wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. W skardze skarżący ponownie omówił stan faktyczny sprawy i wskazał, że organ odwoławczy nie odniósł się w żaden sposób do argumentów podniesionych w zażaleniu. Odpowiedź na zarzuty zawarto w jednym zdaniu, które nie stanowiło merytorycznego ustosunkowania się do stanowiska Skarżącego. Powyższe stanowi o naruszeniu przez organ art. 107 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sygn. akt VII SA/Wa 284/13 Ponadto wskazał, że decyzja z dnia [...] maja 2011 r. nakładająca obowiązek rozbiórki została zmieniona w trybie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej - postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. Postanowienie to zaskarżone zostało do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie i przez ten Sąd uchylone wyrokiem z dnia 12 lutego 2013r. w sprawie VII SA/Wa 2258/12. Powyższe oznacza z kolei, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w oparciu o którą prowadzone jest postępowanie, obarczona jest wadą prawną uniemożliwiającą jej wykonanie. Dodatkowo wskazał na uchybienia w toku postępowania egzekucyjnego. Tytuł egzekucyjny został wydany prawie półtora roku temu, a od tego czasu jak to już było wspomniane toczy się w stosunku do decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowanie nadzwyczajne. Organ egzekucyjny zasadnie nie podejmował przez ten czas żadnych rozstrzygnięć. Tym bardziej zdziwienie budzi fakt, iż teraz bez żadnego uprzedzenia czy wezwania do dobrowolnego spełnienia obowiązku kieruje sprawę do wykonania zastępczego. Po tak długiej przerwie Skarżący powinien zostać poinformowany, iż organ egzekucyjny, nie bacząc na toczące się w stosunku do decyzji postępowanie, postanowi kontynuować egzekucję. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Skarga zasługuje na uwzględnienie Zaskarżone rozstrzygnięcie, wydane w postępowaniu egzekucyjnym, kierowało do wykonania zastępczego, obowiązek nałożony na Skarżącego decyzją administracyjną z dnia [...] maja 2010 r. w przedmiocie wykonania rozbiórki części obiektu zadaszonego, Sygn. akt VII SA/Wa 284/13 murowanego z rozdzielnością funkcji na śmietnik i przejście na teren posesji z szafkami energetycznymi na nieruchomości przy ul. P.w W. Powyższa decyzja, w dacie wydania w swoim uzasadnieniu, stwierdzała, że obowiązek rozbiórki musi być wykonany w sposób określony w § 23 ust 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz.U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.) w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dalej "rozporządzenie o warunkach technicznych"). Należy wskazać, że przepis taki nie istnieje. Decyzja ta została w zakresie, w jakim precyzowała obowiązek, zmieniona postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. w taki sposób, że zamiast § 23 ust 1 pkt 3 rozporządzenia o warunkach technicznych, organ wskazał § 23 ust. 3 tego rozporządzenia. Przepis ten stanowi, że " W zabudowie jednorodzinnej, zagrodowej i rekreacji indywidualnej dopuszcza się zmniejszenie odległości określonych w ustępie 1 od okien i drzwi do 3 m, od granicy działki do 2 m, a także sytuowanie zadaszonych okien lub pomieszczeń na granicy działek, jeżeli stykają się one z podobnymi urządzeniami na działce sąsiedniej bądź też przy linii graniczącej od strony ulicy." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 12 lutego 2013 r. sygn. VII SA/Wa 2258/12 stwierdził, że dokonanie takiej zmiany w trybie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej nie jest możliwe, albowiem dotyczy istoty - meritum rozstrzygnięcia. Wyżej opisanym wyrokiem postanowienie organu I -ej i II-ej instancji w sprawie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej zostały uchylone. Przechodząc na do zaskarżonego postanowienia należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w oparciu o zmienioną w trybie oczywistej omyłki pisarskiej decyzję. Zawarty w postanowieniu obowiązek rozbiórki został opisany przez przepis § 23 ust. 3 rozporządzenia o warunkach technicznych, a zatem z uwzględnieniem zmiany dokonanej w decyzji postanowieniem, którego treść została następnie uchylona przez Sąd. Mając jednak na uwadze orzeczenie Sądu z dnia 12 lutego 2013 r. należy stwierdzić, że skoro wyżej wskazany wyrok wyeliminował z obrotu postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej, to postanowienie o nałożeniu obowiązku o treści, jak w sprostowanym postanowieniu narusza prawo, albowiem nałożony obowiązek taki nie wynika z treści decyzji administracyjnej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2010 r., o której mowa w zaskarżonym postanowieniu. Powyższe oznacza, że w sprawie zaistniała sytuacja, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się 5 Sygn. akt VII SA/Wa 284/13 postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które został następnie uchylone lub zmienione. (Art. 126 k.p.a. nakazuje odpowiednio do postanowień stosować przepis art. 145 k.p.a.) Jest niewątpliwe, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane w oparciu o decyzję, sprostowaną postanowieniem, które następnie zostało uchylone przez Sąd, co stanowi przesłankę do wznowienia postępowania. W sytuacji, gdy taka okoliczność zostanie stwierdzona w toku postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd ma obowiązek uchylenia rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z treścią art. 145 §1 pkt 1 lit b. p.p.s.a. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. W rozpatrywanej sprawie tak właśnie sytuacja zachodzi. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit b. p.p.s.a oraz 135 p.p.s.a uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I -ej instancji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło