VII SA/Wa 2846/12

WyrokWSA w Warszawie2013-05-16

Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Mirosława Kowalska, Bożena Więch-Baranowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Zarządu Gospodarki Wodnej jest właściwym adresatem postanowienia nakazującego przedłożenie oceny technicznej stanu technicznego urządzenia wodnego (progu betonowego z ujęciem wody), mimo że nie jest jego właścicielem, a jedynie realizuje uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Zarządu Gospodarki Wodnej jest właściwym adresatem postanowienia nakazującego przedłożenie oceny technicznej. Pomimo braku bezpośredniego tytułu własności do urządzenia wodnego, realizuje on ustawowo uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa w zakresie gospodarowania mieniem związanym z gospodarką wodną. Właściwość organów nadzoru budowlanego do nakładania takich obowiązków na podstawie Prawa budowlanego jest niezależna od tego, czy adresat jest bezpośrednim właścicielem, czy też podmiotem odpowiedzialnym za utrzymanie i funkcjonowanie urządzenia wodnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymanego w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nakładającego na Dyrektora Zarządu Gospodarki Wodnej obowiązek przedłożenia oceny technicznej stanu technicznego progu betonowego z ujęciem wody. Skarżący kwestionował swoją legitymację jako adresata tego obowiązku, twierdząc, że nie jest inwestorem, wykonawcą, właścicielem ani zarządcą spornego urządzenia. Organy administracji uznały, że Dyrektor Zarządu realizuje uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa i jest właściwym podmiotem do nałożenia obowiązku.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Pindelska (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Protokolant Sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2013 r. sprawy ze skargi [...] Zarządu [...] w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r. znak [...] w przedmiocie obowiązku przedłożenia oceny technicznej skargę oddala [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]sierpnia 2012r.,nr [...], na podstawie art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r . – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej kpa oraz na podstawie art. 81 c ust. 2 i art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r., nr 243, poz. 1623 ze zm.) zwana dalej Prawem budowlanym nałożył na [...] Zarządu [...] w [...], obowiązek dostarczenia oceny technicznej w zakresie stanu technicznego progu betonowego z ujęciem wody zlokalizowanego w km 3+ 600 potoku [...] w miejscowości [...], ze szczególnym uwzględnieniem wskazania sposobu usunięcia powstałych w obiekcie uszkodzeń w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2012r. przeprowadził oględziny w trakcie których stwierdzono, iż stopień betonowy w km 3+600 potoku [...] w miejscowości [...], posiada uszkodzenia końcowej części niecki wypadowej, a także uszkodzenie i przemieszczenie umocnień brzegowych w postaci płyt betonowych za niecką wypadową progu oraz brak ubezpieczenia lewego brzegu potoku na długości niecki wypadowej przedmiotowego progu. Wobec powyższych ustaleń organ wojewódzki pismem z dnia [...] maja 2012 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w tej sprawie. Zaznaczył, że stwierdzone w trakcie ww. kontroli uszkodzenia przedmiotowego progu betonowego wzbudziły uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego budowli. Z tego też powodu organ wojewódzki wskazał, że zgodnie z artykułem 81c ust. 2 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, może nałożyć na (uczestników procesu budowlanego lub właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego) w drodze postanowienia obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszt oceny technicznej ponosi osoba zobowiązana do ich wykonania. Dalej, w uzasadnieniu postanowienia organ wojewódzki powołał przepis art. 10 ust. 1 a Prawa wodnego z dnia 18 lipca 2001 r. ( Dz. U. z 2012 r. nr 145) zgodnie z którym śródlądowe wody powierzchniowe płynące stanowią własność Skarbu Państwa, a grunty pokryte wodami powierzchniowymi stanowią własność właściciela tych wód (art. 14 ust. 1 Prawa wodnego). Potok [...] rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną został zaliczony do śródlądowych wód powierzchniowych istotnych dla kształtowania zasobów wodnych i ochrony przeciwpowodziowej, dla których to wód zgodnie z art. 11 ust.l pkt 2 prawa właścicielskie wykonuje [...] Zarządu [...]. Wyjaśnił, że na podstawie art. 14 ust. 4 Prawa wodnego gospodarowanie innym mieniem związanym z gospodarka wodną, stanowiącym własność Skarbu Państwa, wykonują odpowiednio organy i jednostki, o których mowa w art. 11 ust. 1 Prawa wodnego - w niniejszym przypadku Prezesa Zarządu [...]. Zgodnie z art. 92 ust. 4 Prawa wodnego z dnia 18 lipca 2001 r. (Dz. U. 2012.145 ) dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej realizuje w imieniu Prezesa [...] Zarządu zadania związane z utrzymywaniem urządzeń wodnych w regionie wodnym w ramach gospodarowania mieniem Skarbu Państwa. Z powyższych względów organ wojewódzki obowiązek uznał, że winien być nałożony na Zarządu w [...], właściwego rzeczowo w imieniu Prezesa Krajowego Zarządu i miejscowo ze względu na usytuowanie potoku w miejscowości [...]. Na opisane wyżej postanowienie zażalenie złożył Dyrektor Zarządu [...] w [...]. Po rozpatrzeniu ww. zażalenia, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 kpa utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podjętego postanowienia organ odwoławczy podzielił argumentację organu wojewódzkiego wyrażoną w skarżonym postanowieniu. Stwierdził, że postanowienie organu wojewódzkiego z dnia [...] sierpnia 2012r. odpowiada przepisom prawa i nie zachodzą przesłanki do jego uchylenia. Na wstępie uzasadnienia organ II instancji powołał przepis art. 81 c ust. 1 pkt 1 i art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego i stwierdził, że mają zastosowanie w niniejszej sprawie. Nadto organ przytoczył wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1654/09 w którym wskazano, że: "Wody stojące oraz wody w rowach znajdujące się w granicach nieruchomości gruntowej stanowią własność właściciela tej nieruchomości według zasady: czyją własność stanowią grunty, tego własnością jest woda. W takim przypadku własność gruntu przesądza o własności wody. Natomiast wody płynące są wodami publicznymi i w tym przypadku własność wody przekłada się na własność gruntu pod wodą w granicach określonych liniami brzegów, co wynika z brzmienia art. 14, 17 i 18 Prawa wodnego (J. Szachułowicz, Prawo wodne. Komentarz, Warszawa 2007, str. 39). Jednakże własność wody nie przekłada się automatycznie na własność urządzeń wodnych. Przepisy ustawy - Prawo wodne stwarzają prawną możliwość, aby inny podmiot był właścicielem wody, a inny właścicielem urządzeń wodnych. W art. 11 ust. 1 Prawa wodnego wskazano podmioty wykonujące uprawnienia właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa. Do tych podmiotów należy również gospodarowanie gruntami pokrytymi wodami powierzchniowymi (art. 14 ust. 2 i 3 cyt. ustawy). Stosownie zaś do art. 14 ust. 4 cytowanej ustawy gospodarowanie innym mieniem związanym z gospodarką wodną stanowiącym własność Skarbu Państwa, wykonują: właściwy miejscowo starosta, realizujący zadanie z zakresu administracji rządowej, lub odpowiednio organy oraz jednostki, o których mowa w art. 11 ust. 1, lub jednostki, którym to mienie zostało powierzone. Budownictwo wodne polega zaś na wykonywaniu oraz utrzymywaniu urządzeń wodnych (art. 62 ust. 1 Prawa wodnego). Utrzymywanie urządzeń wodnych polega na ich eksploatacji, konserwacji oraz remontach w celu zachowania ich funkcji (art. 64 ust. 1 Prawa wodnego). Zobowiązanym do zapewnienia obsługi, bezpieczeństwa oraz właściwego funkcjonowania urządzenia wodnego znajdującego się na śródlądowych wodach powierzchniowych jest właściciel tego urządzenia (art. 64 ust. 2 Prawa wodnego). Z powyższych przepisów wynika, że właścicielem urządzenia wodnego może być inny podmiot niż właściciel wody". Dodał, że Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również, że poszukiwanie podmiotu władającego mieniem Skarbu Państwa i jednocześnie zobowiązanego do utrzymania urządzenia wodnego należy rozpocząć od analizy pozwolenia wodnoprawnego. W niniejszej sprawie organ odwoławczy wskazał, że decyzją Starosty [...] z dnia [...] maja 2008, znak: [...] udzielono Polskiemu Związkowi [...] - Zarządowi Okręgu [...] – [...]pozwolenia wodno prawnego na pobór wód powierzchniowych za pomocą istniejącego ujęcia w km 3 + 500 potoku [...] w [...] dla napełniania stawów oraz na odprowadzenie z nich wykorzystanych wód do zbiornika [...], jednakże pkt 5 tej decyzji stanowi, że "pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń". Następnie organ drugiej instancji podkreślił, że Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz. U. z 2003 r. Nr 16, poz. 149) [...] został zaliczony do śródlądowych wód powierzchniowych, istotnych dla kształtowania zasobów wodnych i ochrony przeciwpowodziowej, nad którymi zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne ( Dz. U. z 2012 r. nr 145 ) prawa właścicielskie wykonuje Prezes [...] Zarządu [...]. Organ odwoławczy powołał także przepis art. 92 ust. 4 ww. ustawy w ramach gospodarowania mieniem Skarbu Państwa, związanym z gospodarką wodną, dyrektor regionalnego zarządu realizuje w imieniu Prezesa [...] Zarządu zadania związane z utrzymywaniem śródlądowych wód powierzchniowych lub urządzeń wodnych oraz pełni funkcję inwestora w zakresie gospodarki wodnej w regionie wodnym. W powyższych względów, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że organ wojewódzki prawidłowo obowiązek dostarczenia oceny technicznej nałożył na Dyrektora [...] Zarządu [...] w [...]. Nadto zauważył, że przepis art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego wymieniając podmioty, na które mogą być nakładane obowiązki w nim przewidziane, pozwała organom na wybór adresata tego obowiązku. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniósł Dyrektor [...] Zarządu [...] w [...] wnosząc o jego uchylenie i poprzedzającego go postanowienia [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego albo stwierdzenie ich nieważności z powodu naruszenia właściwości rzeczowej oraz o zasądzenie kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw wraz z kosztami zastępstwa procesowego. Skarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: - art. 81 c ust. 1 i 2 oraz art. 82 ust. 1 Prawa budowlanego, - art. 14 ust. 4, art. 64 ust. 1, 1a i 2, art. 64 b, art. 92 ust. 4, art. 219 ust. 1 Prawa wodnego -art. 6,7, 19 oraz art. 77 kpa. Zdaniem strony skarżącej oba postanowienia organów nadzoru budowlanego oparte są na niepełnym i niewyczerpującym materiale dowodowym, m.in. nie zostało ustalone, kto był inwestorem spornego urządzenia. Skarżący podał, że według posiadanych przez niego informacji próg betonowy na potoku [...]wybudowano jako integralną część gospodarstwa rybackiego wraz ze stawami na działce nr [...] w [...]. Właścicielem tego gospodarstwa jest prawdopodobnie Skarb Państwa –Agencja Nieruchomości Rolnych w [...] ul. [...] [...]. Skarżący wskazał, że o istotnych uchybieniach w zakresie postępowania dowodowego świadczy również niewyjaśnienie, kto obecnie korzysta z tego urządzenia, gdyż pozwolenie wodnoprawne wydane przez Wojewodę [...] dla [...] Związku Wędkarskiego wygasło z dniem [...] lipca 2006 r. Dalej, skarżący podkreślił, że sporny próg betonowy z ujęciem wody nie należy w żadnym sensie ani znaczeniu do niego. Podniósł, że [...] w [...] nigdy nie był i nie jest inwestorem czy wykonawcą, właścicielem, zarządcą czy użytkownikiem tego progu w rozumieniu art. 81 c Prawa budowlanego. Skarżący podał, że sprawuje trwały zarząd wodami oraz gruntami pokrytymi tymi wodami (art. 217 Prawa wodnego) ale urządzenia wodne są odrębnymi od gruntu przedmiotami własności i mogą być w gestii różnych podmiotów i jednostek. Wskazał, że grunty pokryte wodami powierzchniowymi płynącymi stanowią własność Skarbu Państwa o szczególnym reżimie prawnym ( art. 14 a Prawa wodnego), a gospodarowanie nimi w imieniu Prezesa [...] wykonują m.in. regionalne zarządy gospodarki wodnej ( art. 14 ust. 3 Prawa wodnego. Skarżący zaznaczył, że nigdy nie utrzymywał spornego urządzenia wodnego ani nie odnosił korzyści z niego ( art. 64 ust. 1 i 1 a Prawa wodnego). Nie ma żadnej normy prawnej ani czynności prawnej (np. aktu przekazania czy powierzenia) z której można by wywieść odpowiedzialność [...] za sporne urządzenia wodne. W ocenie skarżącego powołanie się przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na wyrok WSA w Poznaniu z dnia 28 marca 2008 r. jest całkowicie nietrafne, gdyż rozpatrywana wówczas sprawa dotyczyła budownictwa mieszkaniowego, a nie wodnego. W niniejszym stanie faktycznym i prawnym zdaniem skarżącego należy uznać, że obowiązek utrzymania spornego urządzenia wodnego (a także sporządzenia żądanej opinii technicznej ) nie może go obciążać. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, podtrzymał argumenty wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Zarzuty skarżącego Sprowadzają się do kwestionowania uprawnień organu administracyjnego orzekającego w sprawie co do możliwości wydania przez niego rozstrzygnięcia w przedmiotowym zakresie oraz do kwestionowania uprawnień podmiotowych Dyrektora [...] Zarządu [...] w [...] do bycia adresatem postanowienia nakazującego, na podstawie art. 81c ust. 2 i art. 83 ust.3 Prawa budowlanego, dostarczenia oceny stanu technicznego progu betonowego z ujęciem wody zlokalizowanego w km 3+ 600 potoku [...] w miejscowości [...], ze szczególnym uwzględnieniem wskazania sposobu usunięcia powstałych w obiekcie uszkodzeń. Wskazać należy, że zgodnie z art. 2 ust. 2 pkt. 2 Prawa budowlanego przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów Prawa wodnego w odniesieniu do urządzeń wodnych. Natomiast art. 62 ust. 2 Prawa wodnego stanowi, że przepisy art.63-66 tej ustawy, nie naruszają przepisów Prawa budowlanego. Zatem wzajemne relacje między tymi ustawami wskazują, że do urządzeń wodnych stosuje się łącznie przepisy obu ustaw. Definicja urządzenia wodnego zawarta jest w art. 9 ust. 1 pkt. 19 Prawa wodnego. W myśl tego przepisu takim urządzeniem jest przedmiotowy próg betonowy . Zgodnie z ustaleniami dokonanymi przez organ podczas kontroli w dniu [...] kwietnia 2012r., jaz ten służy nawodnieniu stawów rybnych na działce [...] oraz stabilizacji koryta potoku [...] przed i za nim, pełni częściowo funkcję zapory przeciw rumowiskowej przed zbiornikiem żywieckim, a także częściowo służy piętrzeniu wody dla ujęcia wody dla stawów rybnych. Jest zatem budowlą piętrzącą. Wykonanie takiego jazu wymaga, przy braku szczególnych zwolnień, uzyskania pozwolenia na budowę oraz pozwolenia wodnoprawnego. Przepis art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego pozwala nałożyć na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek dostarczenia w określonym terminie ocen technicznych czy ekspertyz, co odnosi się także do urządzeń wodnych określonych art. 9 ust.1pkt.19 Prawa wodnego. Zatem możliwe jest, co do zasady, działanie podjęte przez organ nadzoru budowlanego zmierzające do uzyskania oceny technicznej progu betonowego z ujęciem wody w km 3+600 potoku [...]. Twierdzenie skarżącego, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] działający jako organ I instancji oraz Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działający jako organ II instancji, nie byli uprawnieni do nałożenia takiego obowiązku jest nieuprawnione. Nałożenie obowiązku z art. 81 ust. 2 Prawa budowlanego zmierza do prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w postępowaniu administracyjnym, a gdy postępowanie takie nie toczy się, to postanowienie takie zapada w toku wykonywania czynności kontrolnych i jest wydawane przez organ właściwy miejscowo i rzeczowo do poprowadzenia postępowania administracyjnego w I instancji, niezależnie od tego jakiego szczebla organ dokonuje czynności kontrolnych. W przypadku uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego kontrola zmierza do ustalenia, czy nie istnieje konieczność nałożenia obowiązku z art. 66 Prawa budowlanego mającego na celu usunięcie nieprawidłowości. Uprawnienie rzeczowe [...] WINB do wydania przedmiotowego postanowienia w I instancji oparte było na przepisie art. 83 ust. 3 w zw. z art. 82 ust.3 pkt 2 Prawa budowlanego. Natomiast rzeczowe uprawnienie GINB oparte było na przepisie art.88a ust. 1 pkt.1 tej ustawy. Wskazany przez skarżącego przepis art. 64b Prawa wodnego nie wyklucza stosowania , przez organy nadzoru budowlanego, art. 81 ust. 2, ani stosowania art.66 Prawa budowlanego. Odnosi się on do przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, powodującego zmianę jego funkcji lub szkodliwe oddziaływanie na grunty, gdzie wówczas organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może, w drodze decyzji, nakazać przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego lub likwidację szkód, określając warunki i termin wykonania tych czynności. Natomiast obowiązek wykonania oceny technicznej z art. 81 ust.. 2 Prawa budowlanego, a w konsekwencji możliwość wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji z art. 66 tej ustawy, zobowiązującej do usunięcia nieprawidłowości powodujących zagrożenie przez obiekt budowlany życia, zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska, lub usunięcia nieprawidłowości związanych z użytkowaniem tego obiektu w sposób zagrażający ww. wartościom, czy też usunięcia nieprawidłowości dotyczących złego stanu technicznego obiektu, to zakresy przedmiotowe inne niż wskazane w art.. 64b Prawa wodnego. W przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne zostało zainicjowane przez [...] Zarząd [...] w [...], Zarząd Zlewni [...] i [...] z siedzibą w [...], zgłoszoną do organu nadzoru budowlanego, informacją o złym stanie technicznym urządzenia. Oględziny urządzenia to potwierdziły. Obecne twierdzenia skarżącego o braku legitymacji rzeczowej organu nie znajdują uzasadnienia. Kolejną kwestią sporną w sprawie jest , czy Dyrektor [...] Zarządu [...] w [...] jest właściwym adresatem postanowienia nakazującego dostarczenie opinii technicznej jazu. Skarżący zaprzecza twierdzeniom organu w tej kwestii, jak też podnosi, że organ nie przeprowadził właściwego postępowania dowodowego w sprawie, przez co nie ustalił, kto był inwestorem jazu, kto jest jego właścicielem, ani kto z niego korzysta. Sam wskazuje na Agencję Nieruchomości Rolnych Oddział w [...], jako właściciela stawów rybnych zasilanych wodą z ujęcia umieszczonego przy jazie. Własność jazu przypuszczalnie łączy z inwestycją związaną z budową stawów rybnych w latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku. Nie budzi wątpliwości Sądu, ani stron postępowania, że wody płynące, a wśród nich potok [...], są wodami publicznymi stanowiącymi własność Skarbu Państwa ( art. 10 ust. 1a i 2 Prawa wodnego oraz Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną, w którym potok [...] został zaliczony do śródlądowych wód publicznych ). Własność wody przekłada się w myśl art. 14, art. 17, art. 18 Prawa wodnego na własność gruntu pod wodą w granicach linii brzegowych. Nie przekłada się natomiast automatycznie na własność urządzeń wodnych. Właścicielem urządzenia wodnego może być inny podmiot niż właściciel wody . Wynika to z faktu, iż własność wód w Prawie wodnym nie pokrywa się z własnością w rozumieniu prawa cywilnego ( art. 140 kodeksu cywilnego – ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r.,Dz.U. nr. 26 poz. 19 , dalej k.c. ), gdyż woda nie jest rzeczą w rozumieniu art.45 k.c.. Również wykonywanie uprawnień właścicielskich Skarbu Państwa może być różnie rozłożone w odniesieniu do wody oraz w odniesieniu do urządzeń wodnych, co wynika z porównania treści przepisów art..11 ust. 1 Prawa wodnego ( wskazano w nim podmioty wykonujące uprawnienia właścicielskie w stosunku do wód publicznych Skarbu Państwa ) i przepisu art.14 ust. 4 tej ustawy ( wskazano w nim, że innym mieniem związanym z gospodarką wodną, stanowiącym własność Skarbu Państwa, gospodarowanie wykonuje: właściwy miejscowo starosta realizujący zadania administracji rządowej lub odpowiednie organy oraz jednostki, o których mowa w art.11 ust. 1, lub jednostki, którym to mienie zostało powierzone ). Przy czym budownictwo wodne polega, w myśl art.62 Prawa wodnego, na wykonywaniu oraz utrzymywaniu urządzeń wodnych .Utrzymywanie urządzeń wodnych, wg. Art.64 ust. 1 ustawy, polega na ich eksploatacji, konserwacji oraz remontach w celu zachowania ich funkcji. Właściciel urządzenia wodnego znajdującego się na śródlądowych wodach powierzchniowych jest obowiązany do zapewnienia obsługi, bezpieczeństwa oraz właściwego funkcjonowania tego urządzenia, z uwzględnieniem wymagań wynikających z warunków utrzymywania wód ( art. 64 ust. 2 ). Natomiast koszty utrzymania urządzenia wodnoprawnego ponoszą podmioty odnoszące z nich korzyści. Koszty te są ustalane i dzielone w drodze decyzji, wydawanej na wniosek właściciela urządzenia, przez organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego ( art. 64 ust.1a ). Z przepisów powyższych wynika, że kto inny może być właścicielem wody, a kto inny może być właścicielem urządzenia wodnego. Własność urządzenia wodnego nie zawsze musi oznaczać potrzebę ponoszenia kosztów jego utrzymania przez właściciela. Jednak regulacja prawna o orzekaniu, na wniosek właściciela, o ustalaniu i podziale kosztów utrzymania urządzenia, na podstawie art.64 ust. 1a Prawa wodnego, uprawnia do stwierdzenia, że nie jest wykluczone uprzednie poniesienie pewnych kosztów związanych z utrzymaniem urządzenia przez jego właściciela, a następnie stosowne obciążenie nimi tych, którzy z urządzenia korzystają, przy jednoczesnym ustaleniu przez stosowny organ zasadności ich poniesienia. Konieczność poniesienia określonych kosztów utrzymania urządzenia, to także konieczność pokrycia kosztów naprawy urządzenia, jeżeli taka czynność jest zalecana stosowną opinią techniczną. Zatem obciążenie obowiązkiem, przedłożenia opinii technicznej na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, zmierzającym do ustalenia czy urządzenie odpowiada normom technicznym dla niego przewidzianym , może być także w wyniku jego wykonania, pomocne przy orzekaniu przez właściwy organ na podstawie art. 64 ust. 1a Prawa wodnego. Przy orzekaniu w tych sprawach konieczne jest ustalenie kto jest właścicielem urządzenia, a kto tylko z niego korzysta. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że organy administracyjne, wbrew zarzutom skargi, przeprowadziły stosowne postępowanie dowodowe w sprawie .Została przeprowadzona kontrola stopnia betonowego w dniu [...] kwietnia 2012r. podczas, której przedstawiciel Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział w [...] zaprzeczył, aby Agencja była właścicielem lub zarządcą urządzenia, zaprzeczył aby urządzenie to kiedykolwiek zostało przekazane Agencji, nie były też wydawane w tej sprawie decyzje. Organ przeprowadził również rozprawę administracyjną w dniu [...] czerwca 2012r. w wyniku, której [...]Związek Wędkarski Okręg [...] przedłożył dokumenty w postaci protokołu z dnia [...] maja 1967r. odbioru końcowego i przekazania do użytku " ośrodka zarybieniowego [...]’’, protokołu z tej samej daty odbioru końcowego i przekazania do użytku budynku mieszkalnego nr. [...] w [...] wraz z budynkiem gospodarczym, osadnikiem siecią n.n. i ogrodzeniem, będących częścią składową gospodarstwa zarybieniowego, protokołu odbioru robót z dnia [...] grudnia 1996r. i przekazania do eksploatacji, dotyczącego remontu stawów hodowlanych tego Ośrodka . Wcześniej w odpowiedzi na zapytanie [...] WINB, Starosta [...] pismem z dnia [...] maja 2012r. oświadczył, że nie posiada żadnych informacji dotyczących właściciela tej budowli, jest tylko jedno pozwolenie wodnoprawne związane z eksploatacją urządzenia. Starosta przedłożył odpis decyzji własnej z dnia [...]maja 2008r., znak [...], stwierdzającej wygaśnięcie z dniem 2006r. pozwolenia wodnoprawnego i udzielającej [...] Związkowi Wędkarskiemu Zarządowi Okręgu [...] pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody i odprowadzenie wykorzystanych wód na warunkach w nim opisanych. W decyzji organ orzekający zastrzegł, że pozwolenie nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących do nieruchomości i urządzeń. Analiza protokołu odbioru i przekazania Ośrodka zarybieniowego wykazuje, że odbierającym obiekt od wykonawcy był podmiot zlecający jego wykonanie, określany jako Inwestor-Zarząd Inwestycji Zabudowy [...] w [...]. W tym samym protokole odebrany obiekt został przekazany do użytkowania Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...], a Prezydium to przekazało go w użytkowanie [...] Związkowi Wędkarskiemu –Zarządowi Okręgu w [...] celem uruchomienia produkcji zgodnie z przeznaczeniem. Z umieszczonego w protokole opisu obiektu wynika , że składa się on z trzech głównych stawów, tarliska, podgrzewacza, ujęcia z doprowadzalnikiem oraz dróg dojazdowych. W żadnym zapisie nie ma mowy o progu betonowym. Zatem treść tego dokumentu, treść przedstawionego pozwolenia wodnoprawnego, oświadczenie Starosty [...] o braku innych pozwoleń oraz braku wiedzy co do właściciela urządzenia, a także oświadczenie przedstawiciela Agencji Nieruchomości Rolnych Oddziału w [...] o braku przekazania im tego obiektu, dają podstawę do stwierdzenia, że obiekt jest we własności Skarbu Państwa , a Dyrektor [...] Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] realizuje, w imieniu Prezesa [...] Zarządu [...]umocowanego ustawowo, uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa zgodnie z treścią art. 11 ust.1 pkt.2 w zw. z art. 92 ust. 4 prawa wodnego. Wprawdzie organ administracyjny wydając zaskarżone postanowienie, dokonał powyższego ustalenia tylko w oparciu o treść pozwolenia wodnoprawnego, nie analizując pozostałych dokumentów, to jednak należało to uznać jako naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. nie mogące wpłynąć w sposób istotny na wynik sprawy. Dowody zostały przeprowadzone w sprawie i potwierdzają końcowe ustalenia faktyczne dokonane przez organ. Faktem jest, że budowa takiego urządzenia i korzystanie z wody przy pomocy urządzeń piętrzących wymagały pozwolenia wodnoprawnego według wówczas obowiązujących przepisów prawnych ( art. 43 ust.2 pkt. 1 i art. 49 ustawy z dnia 30 maja 1962r.- Prawo wodne- Dz. U. nr. 34 poz. 158 ze zm. ). Brak takie pozwolenia oraz okoliczność , że w dokumentach świadczących o odbiorze inwestycji, wskazywanej przez skarżącego, jako żródło powstania jazu , nie ma mowy o tym urządzeniu, dają podstawę do wniosku o przypisanie własności urządzenia Skarbowi Państwa. Gdyby nawet przyjąć, że przedmiotowe urządzenie powstało przy tworzeniu ujęcia wody dla powstającego Ośrodka zarybieniowego, to sam fakt, iż według tych dokumentów Inwestorem wówczas działającym, była jednostka państwowa, a organem przejmującym od niej był organ administracji wodnej I stopnia ( art. 10 pkt. 2 Prawa wodnego z 30 maja 1962r. ), potwierdza powyższe ustalenie. Okoliczność, że urządzenie wodnoprawne może pozostawać we własności innego podmiotu niż podmiotu będącego właścicielem wody, nie oznacza braku prawnej możliwości bycia właścicielem obu składników. W tych warunkach Sąd uznał zarzut braku prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dowodowego za nieuprawniony. Ustalenia dokonane przez organ są prawidłowe i podzielone przez Sąd. W postępowaniu administracyjnym nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w tym art. 6, 7, 19 i 77 k.p.a., w sposób mogący istotnie wpłynąć na wynik sprawy. Nie doszło też do naruszenia przepisów prawa materialnego z art. 81c ust. 1 i 2, art. 82 ust. 1 Prawa budowlanego, ani z art.14 ust. 4, art. 64 ust.1, 1a, 2, art. 64b, art. 92 ust. 4, art. 219 ust. 1 Prawa wodnego w sposób wpływający na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r. poz. 270 ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło