VII SA/Wa 2850/17

WyrokWSA w Warszawie2018-08-14

Skład orzekający: Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Joanna Gierak - Podsiadły, Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej z powodu skierowania decyzji do podmiotu nieistniejącego w chwili jej wydania, może być skutecznie podniesiony na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?
Ratio decidendi
Zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ma charakter formalny i dotyczy sytuacji, w których przepisy prawa całkowicie i bezwarunkowo wyłączają realizację obowiązku w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Skierowanie decyzji do podmiotu, który w momencie jej wydania już nie istniał, ale który został następnie przejęty przez inny podmiot, nie stanowi samo w sobie podstawy do uznania egzekucji za niedopuszczalną w rozumieniu tego przepisu, jeśli tytuł wykonawczy został skierowany do uprawnionego podmiotu, a przedmiotem egzekucji jest świadczenie podlegające egzekucji administracyjnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. Sp. z o.o. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które utrzymało w mocy postanowienie Konserwatora Zabytków w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżąca podniosła zarzut niedopuszczalności egzekucji, argumentując, że decyzja, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy, została skierowana do podmiotu (S. Sp. z o.o.), który w dacie jej wydania już nie istniał, ponieważ został przejęty przez skarżącą spółkę. Organ egzekucyjny uznał zarzut za bezzasadny, wskazując na zamknięty katalog zarzutów i formalny charakter przesłanek z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2017 r. znak: [...] w przedmiocie oddalenia zgłoszonych zarzutów oddala skargę Postanowieniem z [...] października 2017 r. znak [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, na podstawie art. 17 § 1, art. 18 oraz art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm, dalej "u.p.e.a.'), art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2014 r., poz. 1446 ze zm., dalej "u.o.z.') oraz art. 17 pkt 1, art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia S. Sp. z o.o. - utrzymał w mocy postanowienie [...] Konserwatora Zabytków z [...] grudnia 2016 r., nr [...], w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego Prezydenta [...] z [...] października 2016 r. nr [...]. Organ wskazał, że decyzją z [...] lutego 2015 r., nr [...][...] Konserwator Zabytków nakazał, S. Sp. z o.o. w W. (dawniej S. Sp. z o.o.), doprowadzenie zabytku - zespołu budowlanego w kwartale ulic: Al. J. – P. – N. - E. P. - do jak najlepszego stanu poprzez usunięcie siatki reklamowej zamontowanej na konstrukcji wsporczej na dachu budynku przy Al. J. w W. Prezydent [...] wystawił ww. tytuł wykonawczy. Skarżąca 28 października 2016r. zgłosiła zarzut niedopuszczalność egzekucji administracyjnej z powodu skierowania decyzji do podmiotu nieistniejącego. Minister przytoczył przepisy ogólne administracyjnego postępowania egzekucyjnego (art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a., art. 15 § 1 u.p.e.a., art. 26 § 1 u.p.e.a.). Następnie wskazał na art. 33 § 1 u.p.e.a. zawierający zamknięty katalog zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej podkreślając, że zarzuty można składać tylko z przyczyn wymienionych w tym przepisie. Dlatego na stronie spoczywa obowiązek wskazania, która z podstaw ma zastosowanie oraz okoliczności, które już w dacie wystawienia tytułu wykonawczego prowadzenie egzekucji czyniłyby bezprzedmiotowymi lub sprzecznymi z prawem. Odnosząc się do zarzutu skarżącej z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. organ wyjaśnił, że przyczyny o których mowa w.w. przepisie mają charakter formalny i wyjaśnił, że egzekucja może być niedopuszczalna z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Z przyczyn podmiotowych egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna, gdy przepisy prawa wyłączają jej prowadzenie wobec zobowiązanego wskazanego w tytule wykonawczym, a także gdy egzekucję prowadzi podmiot niebędący organem egzekucyjnym. Z przesłanką przedmiotową mamy do czynienia, gdy jej przedmiotem jest świadczenie niepodlegające egzekucji administracyjnej lub, gdy tytuł wykonawczy został wystawiony przez podmiot nieuprawniony. Organ wyjaśnił, iż podnoszone przez skarżącą okoliczności dotyczące skierowania decyzji do podmiotu nieistniejącego w dacie jej wydania, do takich przesłanek nie mogą zostać zaliczone i uznał, że mogły one być sformułowaniami zarzutu z art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a., czyli błędu co do osoby zobowiązanego. Skargę na powyższe postanowienie złożyła S. Sp. z o.o. z siedzibą w W., zarzucając naruszenie przepisów: 1. postępowania administracyjnego, stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia z [...] grudnia 2016 r., mimo iż decyzja z [...] lutego 2015 r. została skierowana do podmiotu nieistniejącego w chwili jej wydania - spółki S. Sp. z o.o., a tym samym istnienia podstawy do uwzględnienia zarzutów, co stanowiło - w ocenie skarżącej - rażące naruszenie prawa - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., 2. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., poprzez błędne przyjęcie, iż nie zaistniała przesłanka niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. W przypadku nieuwzględnienia ww. zarzutów skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego i poprzedzającego je postanowienia oraz tytułu wykonawczego z [...] października 2016 r. nr [...], a także decyzji z [...] lutego 2015 r. W przypadku nieuwzględnienia zarzutu nieważności skarżąca wniosła m.in. o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżąca wskazała, że podmiot do którego skierowano decyzję w dniu jej wydania nie istniał. S. Sp. z o.o. została bowiem przejęta przez skarżącą – S. Sp. z o.o. uchwałą Zgromadzenia Wspólników w trybie art. 492 § 1 pkt 1 k.s.h. Wpisu wzmianki o połączeniu spółek do KRS dokonano 30 września 2014 r. Od tego dnia S. Sp. z o.o. przestała istnieć, a jej następcą prawnym jest skarżąca. Powyższe spełnia przesłankę rażącego prawa z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż została skierowana do podmiotu wówczas nieistniejącego. Zdaniem strony, bez znaczenia jest fakt, że wykreślenie z KRS nastąpiło dopiero 5 lutego 2016 r., ponieważ czynność wykreślenia ma wyłącznie charakter techniczny i wywołuje skutek formalny, a nie materialno-prawny. Skarżąca wyjaśniła - powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych - że przejście praw i obowiązków wynikających ze wszelkich stosunków prawnych w przypadku połączenia spółek, ma miejsce z dniem wpisu połączenia do rejestru. Błędne było zatem stwierdzenie organu I instancji, że w dacie wydawania decyzji S. Sp. z o.o. - "istniał był aktywny i był wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego". W konsekwencji - zdaniem skarżącej - istnieją również podstawy do stwierdzenia nieważności innych rozstrzygnięć w tej sprawie tj. postanowienia z [...] grudnia 2016 r., tytułu wykonawczego oraz decyzji z [...] lutego 2015 r., gdyż wszystkie ww. rozstrzygnięcia dotknięte są wadą nieważności. Skarżąca przyznała jednocześnie, że jest adresatem tytułu wykonawczego, jednakże uznaje za niedopuszczalne prowadzenie egzekucji administracyjnej w oparciu o rozstrzygnięcie dotknięte wadą nieważności, wskazując przy tym na niemożność zastawania art. 28a u.p.e.a. do niniejszej sprawy, gdyż - zdaniem skarżącej - od samego początku podmiotem zobowiązanym była skarżąca, która - w jej ocenie - już w momencie wydania decyzji był następcą prawnym S. Sp. z o.o., a więc za błędne uznać należało ewentualnie przyjęcie, że skutki następstwa prawnego zaistniały w toku postępowania. Dalej skarżąca podniosła zarzut naruszenia przez organ II instancji art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. poprzez błędne uznanie przez organ, że przepis powyższy nie może być podstawą wniesionych przez skarżącą zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Skarżąca oświadczyła, iż nie kwestionuje, że obecnie mogłaby być zobowiązaną do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym i w tym zakresie uznaje, że nie dochodzi do błędu co do osoby zobowiązanego. W ocenie skarżącej niedopuszczalność egzekucji wynika z faktu, iż nie jest możliwe prowadzenie egzekucji administracyjnej w sytuacji, gdy decyzja będąca podstawą do nałożenia egzekwowanego obowiązku została wydana na podmiot nieistniejący i dotknięta jest wadą nieważności. W tym zakresie - zdaniem skarżącej - egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna, ponieważ nie istnieje obecnie w obrocie prawnym żadna decyzja administracyjna, która nakładałaby na skarżącą – S. Sp. z o.o. w W. wykonanie przedmiotowego obowiązku i tym samym brak jest podstaw do jego wyegzekwowania w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy przypomnieć, że art. 33 § 1 u.p.e.a. przewiduje zamknięty katalog okoliczności, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżąca zgłosiła zarzut w oparciu o art. 33 pkt 6 u.p.e.a., niedopuszczalności egzekucji administracyjnej upatrując w skierowaniu decyzji [...] Konserwatora Zabytków z [...] lutego 2015 r., nr [...] do S. Sp. z o.o., która w tej dacie już nie istniała, bowiem w momencie wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego, to jest 30 września 2014r. nastąpiło jej połączenie ze skarżącą spółką (art. 493 § 2 k.s.h.). Wyjaśnić zatem trzeba, jak zasadnie wskazał organ, że przyczyny niedopuszczalności egzekucji, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., mają charakter formalny, a nie merytoryczny. Egzekucja administracyjna może być niedopuszczalna z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. W pierwszym przypadku chodzi o sytuację, w której przepisy prawa wyłączają prowadzenie egzekucji wobec zobowiązanego wskazanego w tytule wykonawczym, a także gdy egzekucję prowadzi podmiot niebędący organem egzekucyjnym. Natomiast drugi przypadek ma miejsce wówczas, gdy przedmiotem egzekucji jest świadczenie niepodlegające egzekucji administracyjnej lub, gdy tytuł wykonawczy wystawił nieuprawniony podmiot. W omawianym przepisie chodzi zatem wyłącznie o taką niedopuszczalność, która wynika z przepisów prawa, całkowicie, bezwarunkowo wyłączających realizację obowiązku w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że tytuł wykonawczy z [...] października 2016r. został skierowany do skarżącej spółki (jako spółki przejmującej spółkę S. Sp. z o.o.), przez uprawniony podmiot, to jest [...] Konserwatora Zabytków. Nie może być również kwestionowane, że przedmiotem egzekucji jest obowiązek podlegający egzekucji administracyjnej. W świetle przedstawionego stanowiska zarzuty skargi okazały się chybione. Na koniec, na marginesie tylko wskazać trzeba, że wbrew stanowisku organu, również zarzut, o którym mowa w art. 33 ust. 1 pkt 4 k.p.a., to jest błąd co do osoby zobowiązanego nie miałby miejsca w tej sprawie. Dotyczy on bowiem sytuacji, w której organ egzekucyjny podjął czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznał za zobowiązanego i której doręczył tytuł wykonawczy oraz sytuacji gdy w tytule wykonawczym wskazano osobę na której nie ciąży obowiązek bo np. przeszedł on na inny podmiot przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Ponadto, również na marginesie, Sąd wskazuje, mając na uwadze wnioski skargi, że administracyjne postępowanie egzekucyjne jest odrębnym postępowaniem, od postępowania, w którym została wydana egzekwowana decyzja, co oznacza, że rozstrzygnięcie wydane w tym ostatnim postępowaniu nie mieści się w granicach niniejszej sprawy, w rozumieniu art. 135 p.p.s.a i jako takie nie podlegało kontroli Sądu i ewentualnemu zastosowaniu przewidzianych ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa, o jakich mowa w tym przepisie. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło