VII SA/Wa 2858/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-02-06
Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe, uzyskująca emeryturę i rentę inwalidzką w łącznej wysokości 1669 zł netto miesięcznie, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wpis od skargi wynosi 200 zł?Ratio decidendi
Osobie fizycznej prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe, uzyskującej dochody w wysokości 1669 zł netto miesięcznie, nie przyznaje się prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli wpis od skargi wynosi 200 zł, a wnioskodawca jest w stanie z uzyskanych dochodów wygospodarować środki na pokrycie kosztów sądowych, nawet poprzez ograniczenie wydatków niebędących niezbędnymi dla utrzymania koniecznego.Stan faktyczny
Skarżąca D. M. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, wskazując, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada dom i współwłasność budynku, a jej miesięczne dochody netto z emerytury i renty inwalidzkiej wynoszą 1669 zł. Wskazała również swoje miesięczne wydatki. Organ uznał, że sytuacja finansowa skarżącej nie uzasadnia przyznania prawa pomocy, biorąc pod uwagę wysokość wpisu od skargi (200 zł) i możliwość wygospodarowania środków.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić skarżącej D. M. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: odmówić skarżącej D. M. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
D. M. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożyła na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosku wynika, iż skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. D. M. posiada dom (z 1939r.) o powierzchni ok. 100 m2 oraz jest współwłaścicielką budynku o powierzchni 30 m2. Skarżąca wskazała, iż otrzymuje emeryturę w zbiegu z rentą inwalidzką w wysokości 1669 zł netto miesięcznie. D. M. do swoich stałych miesięcznych wydatków zaliczyła: opłaty za energię elektryczną – 150 zł, za wodę – 35 zł, wywóz nieczystości – 100 zł, wydatki na ogrzewanie – 400 zł, podatek od nieruchomości – 45 zł, wydatki na utrzymanie psa i kota – 120 zł, na internet i telefon – 110 zł, na drobne remonty – 100 zł, na leki – 150 zł.
W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły.
Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane tylko wówczas, gdy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Niewątpliwie konieczność zapłaty kosztów sądowych zawsze powoduje uszczerbek i ewentualnie konieczność ograniczenia innych wydatków, jednakże podkreślić trzeba, że zastosowanie instytucji przyznania prawa pomocy jest możliwe tylko w sytuacji powstania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, nie zaś w przypadku powstania jakiegokolwiek uszczerbku.
Biorąc pod uwagę sytuację finansową D. M. uznano, że nie uzasadnia ona przychylenia się do złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca uzyskuje dochody w wysokości 1669 zł miesięcznie, przy czym nie ma innych osób na utrzymaniu. Jednocześnie należy podkreślić, iż przy rozważaniu możliwości przyznania stronie prawa pomocy należy zawsze brać pod uwagę wysokość wymagalnych kosztów sądowych. W niniejszej sprawie wpis od skargi należny jest w wysokości 200 zł, wysokość innych wpisów, które mogłyby się w tej sprawie pojawić w związku z ewentualnym wnoszeniem przez stronę środków odwoławczych od wydawanych w niej orzeczeń wynosiłaby 100 zł. Okoliczności te pozwalają na przyjęcie, że wnioskodawca jest w stanie z uzyskiwanych dochodów wygospodarować środki na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, chociażby ograniczając wydatki, które nie są niezbędne dla utrzymania koniecznego.
Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło