VII SA/Wa 2858/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-03-18
Skład orzekający: Ewa Machlejd
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która utrzymuje się z emerytury i renty inwalidzkiej, posiada dom i ponosi znaczne wydatki, kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że wnioskodawczyni wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Dochody wnioskodawczyni wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, a kwota ta nie pozwala na poczynienie oszczędności i opłacenie kosztów sądowych.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni D. M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawczyni utrzymuje się z emerytury i renty inwalidzkiej w wysokości 1669 zł netto miesięcznie, posiada dom i ponosi znaczne miesięczne wydatki. Referendarz sądowy przyznał jej prawo pomocy w zakresie częściowym, jednak wnioskodawczyni wniosła sprzeciw, podnosząc, że pozostała kwota po odliczeniu kosztów utrzymania domu jest niewystarczająca na bieżące potrzeby i nie pozwoli na pokrycie kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Przyznano D. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Machlejd po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r. , znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia: przyznać D. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 7 stycznia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy D. M., w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych.
Z wniosku wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytury w zbiegu z rentą inwalidzką w wysokości 1669 złotych netto miesięcznie. Podała, że posiada dom (z 1939 r.) o powierzchni ok. 100 m ² oraz jest właścicielką budynku o powierzchni 30 m ². Podała, że miesięcznie ponosi następujące wydatki tj. opłatę za energię elektryczną w wysokości 150,00 złotych, opłatę za wodę w wysokości 35,00 złotych, wywóz śmieci 100,00 złotych, wydatki na ogrzewanie 400,00 złotych, podatek od nieruchomości 45,00 złotych, wydatki na utrzymanie psa i kota 120,00 złotych, oplata za internet i telefon 110, 00 złotych, na drobne remonty 100, 00 złotych, na leki 150,00 złotych
Postanowieniem z dnia 6 lutego 2013 r. referendarz sądowy przyznał D. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Od postanowienia z dnia 6 lutego 2013 r. wnioskodawczyni wniosła sprzeciw.
W sprzeciwie podała, że koszty utrzymania domu pochłaniają dużą część jej emerytury. Podniosła, że pozostała kwota tj. niewiele ponad kwotę 300, 00 złotych musi wystarczyć jej nie tylko na wyżywienie ale i na inne nieplanowane wydatki.
Wnioskodawczyni wskazała, że już obecnie zrezygnowała z zakupu leków i ograniczyła wydatki na wyżywienie. Podkreśliła, że koszty sądowe w wysokości nawet 200,00 złotych nie są dla niej do udźwignięcia i stanowiłyby w obecnej sytuacji ogromny uszczerbek w koniecznym utrzymaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 2012 r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a., ) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje usunięcie z obrotu prawnego orzeczenia referendarza sądowego, tj. postanowienia z dnia 6 lutego 2013r. Jest ono traktowane pod względem skutków prawnych jako nieistniejące.
Przechodząc do oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy należy podkreślić, że występująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od zasady, że to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy może mieć zatem miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a.
Zgodnie z § 1 tegoż artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe.
W ocenie Sądu zarówno z treści wniosku jak i sprzeciwu wynika, że wnioskodawczyni kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie, czyli zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych.
Z wniosku wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytury w zbiegu z rentą inwalidzką w wysokości 1669 złotych netto miesięcznie. Podała, że posiada dom (z 1939 r.) o powierzchni ok. 100 m ² oraz jest właścicielką budynku o powierzchni 30 m ². Podała, że miesięcznie ponosi następujące wydatki tj. opłatę za energię elektryczną w wysokości 150,00 złotych, opłatę za wodę w wysokości 35,00 złotych, wywóz śmieci 100,00 złotych, wydatki na ogrzewanie 400,00 złotych, podatek od nieruchomości 45,00 złotych, wydatki na utrzymanie psa i kota 120,00 złotych, oplata za internet i telefon 110,00 złotych, na drobne remonty 100, 00 złotych, na leki 150,00 złotych
Mając na względzie powyższe dane uznano, że skarżący kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni wykazała we wniosku oraz w sprzeciwie, że dochody, które uzyskuje wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Stwierdzono, że kwota jaką wnioskodawczyni uzyskuje nie pozwala na poczynienie oszczędności i opłacenie kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w koniecznym dla siebie utrzymaniu.
Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło