VII SA/Wa 2858/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.), Protokolant starszy referent Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2015 r. sprawy ze skargi E. M. i W. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz E. M. i W. M. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania E. M. i W. M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] maja 2014 r., umarzającej postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie dotyczącej przyłącza ciepłowniczego do budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego na nieruchomości przy ul. [...]w [...] przechodzącego przez działkę nr ew. [...] w [...] - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Postępowanie prowadzone było na wniosek E. M. i W. M. z dnia [...] grudnia 2012 r., którzy wskazując, że są właścicielami nieruchomości przy ul. [...] (działka nr [...], obręb [...]) zwrócili się o zbadanie legalności inwestycji w postaci przyłącza ciepłowniczego przeprowadzonego przez teren ich nieruchomości. W ocenie organu odwoławczego PINB [...]zasadnie umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie przyłącza ciepłowniczego do budynku mieszkalnego. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił stanowisko organu I instancji, iż przedmiotowa inwestycja przechodząca przez działkę skarżącej nr ew. [...] istniała w dniu wydania decyzji z dnia [...] września 2002 r. Urzędu Gminy [...]udzielającej pozwolenia na użytkowanie wielorodzinnego budynku mieszkalnego o wysokości IV kondygnacji z poddaszem, podpiwniczonego wraz z garażami i pomieszczeniami usługowymi i infrastrukturą towarzyszącą, zlokalizowanego przy ul. [...]na działce nr ew. [...]. Powtórzył ustalenia organu powiatowego, że przyłącze wykonane przez inwestora ww. budynku, zostało następnie przekazane nieodpłatnie na własność [...] Przedsiębiorstwu Energetyki Cieplnej [...]umową nr [...]z dnia [...] października 2002 r. oraz protokołem odbioru końcowego z dnia [...]października 2002 r. Organ powołał się na "Projekt budowlano-wykonawczy przyłącza sieci cieplnej 2xDn 65 do budynku mieszkalnego, który powstał na działce nr [...]z września 2001 r.", tj. przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowane ww. budynku (w aktach przesłanych Sądowi brak jest tego dokumentu).Ponadto, z protokołu odbioru końcowego i przekazania do eksploatacji obiektu sieci ciepłowniczej [...]wynika, że w dniu 2 stycznia 2002 r. przedmiotowe przyłącze zostało zakwalifikowane do tzw. "próby na gorąco", czyli istniało w dniu wydania decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowane. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał w konkluzji, że zasadnie powiatowy organ nadzoru budowlanego nie znalazł podstaw do nakładania jakichkolwiek nakazów bądź zakazów, zatem decyzja o umorzeniu postępowania jest prawidłowa. Na marginesie zauważył, że kwestie roszczeń dotyczących naruszenia prawa własności pozostają poza kompetencjami organów nadzoru budowlanego, a są w we właściwości sądów powszechnych. Skargę na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...]października 2014 r. złożyli E. M. i W. M. wnosząc o jej uchylenie i poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wskazali, że o inwestycji zrealizowanej w 2012 r. bez ich wiedzy i zgody dowiedzieli się przypadkowo. Wnieśli o zbadanie jej legalności. Podnieśli, że przyłącze ciepłownicze zostało wykonane z naruszeniem art. 29 ust. 1 pkt 20 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w roku 2002. Wykonanie przyłącza cieplnego do budynku wymagało zgłoszenia, do którego należało dołączyć oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wskazali, że przedmiotowe przyłącze przebiega częściowo przez ich nieruchomość, zatem wymagana była ich zgoda jako właścicieli nieruchomości. Zarzucili naruszenie art. 30 ust. 1 pkt oraz art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego i stwierdzili, że ww. przyłącze stanowi samowolę budowlaną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. Analizowana we wskazanym zakresie skarga jest zasadna, a zaskarżona decyzja i decyzją ją poprzedzająca podlegają uchyleniu, gdyż wydane zostały z oczywistym naruszeniem art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 k.p.a. Niewyjaśnienie istotnych dla rozpatrzenia sprawy okoliczności stanowi takie naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które obliguje sąd do uchylenia zaskarżonych decyzji. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]nr [...]z dnia [...] maja 2014 r., umarzającą postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie dotyczącej przyłącza ciepłowniczego do budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego na nieruchomości przy ul. [...] w [...] przechodzącego przez działkę nr ew. [...] w [...]. Postępowanie prowadzone było na wniosek skarżących, którzy zarzucali dokonanie samowoli budowlanej przebiegającej przez teren ich nieruchomości. Na wstępie należy zauważyć, że w postępowaniu administracyjnym wydanie decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać, stosownie do art. 7 i art. 77 k.p.a., dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie. Z przepisów tych wynika obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przez organ administracji publicznej. Rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności wymaga, aby w toku postępowania organ administracji publicznej podejmował wszelkie niezbędne kroki zmierzające do wyjaśnienia i załatwienia sprawy oraz dopuszczał jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Dopiero jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy stwarza podstawy do wyrażenia stanowiska, które nie przekraczałoby granic zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 k.p.a. Wyniki oceny materiału dowodowego muszą mieć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Stosownie bowiem do treści art. 107 k.p.a. uzasadnienie decyzji winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Obowiązkiem organu przy uzasadnianiu decyzji jest także ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Ponadto, wskazać należy, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej, co do istoty. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie brak było podstaw do przyjęcia, że zachodzi bezprzedmiotowość postępowania w sprawie przyłącza ciepłowniczego przechodzącego przez działkę nr [...], obręb [...]w [...], albowiem co najmniej jest przedwczesne uznanie, że nie istnieją okoliczności, które czynią wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwą. Organy nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego. Zebrany materiał dowodowy jest niekompletny, jak wskazano powyżej brak jest w aktach przesłanych Sądowi "Projektu budowlano-wykonawczego przyłącza sieci cieplnej 2xDn 65 do budynku mieszkalnego, który powstał na działce nr [...]z września 2001 r." Nieuprawnione są twierdzenia organów, że skoro wydano decyzję z dnia [...] września 2002 r. udzielającą pozwolenia na użytkowanie wielorodzinnego budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr ew. [...]w której wskazano infrastrukturą towarzyszącą, to należy przez to rozumieć przyłącze ciepłownicze przechodzące również przez działkę nr [...]. Sąd zauważa, że również nazwa ww. protokołu wskazująca lokalizację przyłącza sugeruje, że znajduje się ono tylko na działce inwestycyjnej o nr [...]. Pozostałe dokumenty, na które powołały się organy, świadczą o istnieniu przyłącza natomiast nie świadczą o jego wykonaniu zgodnie z obowiązującymi przepisami. Uzasadnienie organu jest niespójne, z jednej strony organ powołuje się na decyzję udzielającą pozwolenia na użytkowanie wielorodzinnego budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr ew. [...]co ma sugerować jego wykonanie zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę, z drugiej strony wskazuje na projekt budowlano-wykonawczy, co sugeruje, że przyłącze stanowiło odrębną inwestycję od budynku mieszkalnego. Wskazane naruszenia przepisów postępowania polegające na braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz wynikły stąd brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W zależności od ustaleń organu i stwierdzenia, że wykonanie przyłącza ciepłowniczego nastąpiło bez wymaganego zgłoszenia, ew. z odstępstwami od udzielonego pozwolenia, niedopuszczalne byłoby umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji powinien uwzględnić wskazania zawarte w uzasadnieniu i przede wszystkim ustali, kiedy i w jakich okolicznościach doszło do wybudowania przyłącza ciepłowniczego przechodzącego przez działkę skarżących. W zależności od wyniku takiego ustalenia organ rozważy, czy sprawa wymaga interwencji organów nadzoru budowlanego i w jakim ewentualnie trybie. Swoje rozstrzygnięcie organ uzasadni z uwzględnieniem treści art. 107 § 3 k.p.a. odnosząc się do wszystkich wskazanych istotnych dla sprawy okoliczności. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. Jednocześnie rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku, Sąd oparł się na dyspozycji przepisu art. 152 p.p.s.a. a o zwrocie kosztów postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a.