VII SA/Wa 2858/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-04-15
Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochód miesięczny wynosi 1.942,64 zł, a ponosi wydatki związane z utrzymaniem mieszkania, ubezpieczeniem, internetem, ratami za sprzęt, opłatami za media i kartą kredytową, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) czy jedynie w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku, gdy wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, przyznaje się prawo pomocy w zakresie częściowym. Wnioskodawczyni, mimo posiadania dochodu i ponoszenia wydatków, nie wykazała sytuacji materialnej kwalifikującej ją do całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jednakże jej sytuacja finansowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy w części poprzez ustanowienie adwokata z urzędu, gdyż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z wyborem profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni T. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawczyni utrzymuje się z emerytury w wysokości 1.942,64 zł miesięcznie i ponosi szereg wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania, mediów, ubezpieczeń i spłat rat. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1). przyznano T. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 kwietnia 2016r. po rozpoznaniu wniosku T. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi T. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1). przyznać T. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić.
W dniu 29 lutego 2016r. do Sądu wpłynął formularz wniosku PPF
o przyznanie prawa pomocy T. S. w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytury w wysokości 1.942,64 złotych miesięcznie. Wnioskodawczyni wskazała, że posiada mieszkanie o pow. 57,54 m ².
Podała, że ponosi następujące wydatki tj. opłatę za mieszkanie w wysokości 566,26 złotych, ubezpieczenie PZU życie S.A kwotę 54,81 złotych, internet 49,00 złotych, ratę spłaty za laptop i urządzenie wielofunkcyjne w wysokości 294, 67 złotych. Ponadto co dwa miesiące opłaca opłatę za energię w wysokości 72,47 złotych, opłatę za gaz w wysokości 65,57 złotych oraz kwotę 474,00 złotych rocznie na ubezpieczenie mieszkania w PZU DOM. Dodała, że używa karty kredytowej – 500,00 złotych.
W niniejszej sprawie zważono co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a).
Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych.
Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy.
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Stwierdzono, że
w sprawie zaistniały jedynie przesłanki uzasadniające przyznanie wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu.
Oceniając sytuację finansową wnioskodawczyni uznano, że przy wysokości stałego dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytury wynoszącego 1.942, 64 złotych miesięcznie oraz przy ponoszonych wydatkach związanych z utrzymaniem mieszkania, jak i pozostałych wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, gdyż przekracza to jej możliwości finansowe. Z tego względu, przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy w części poprzez ustanowienie adwokata z urzędu.
Jednocześnie uznano, że sytuacja finansowa wnioskodawczyni nie jest na tyle trudna by nie była ona w stanie ponieść kosztów związanych z zainicjowanym przez siebie postępowaniem sądowym. Uznano, że przy wysokości uzyskiwanego dochodu i ponoszonych wydatkach wnioskodawczyni będzie w stanie wygospodarować środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych samodzielnie.
Zaznaczyć należy, do kosztów sądowych na dzień rozpoznawania wniosku zaliczyć można wpis od skargi w wysokości 200,00 złotych. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni uiściła część należnego wpisu w wysokości 100,00 złotych.
W świetle powyższego stwierdzono, że będzie w stanie ponieść pozostałą część wpisu w wysokości 100,00 i ewentualne późniejsze koszty postępowania. Uznano, że ponoszenie kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie w całości przez wnioskodawczynię nie spowoduje jej utraty płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło