VII SA/Wa 286/17

WyrokWSA w Warszawie2017-12-01

Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Karolina Kisielewicz, Ewa Machlejd

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą zmiany decyzji ostatecznej, powinien jednocześnie odmówić zmiany tej decyzji ostatecznej, czy też umorzyć postępowanie w sprawie zmiany decyzji ostatecznej, skoro decyzja ta utraciła walor ostateczności na skutek uchylenia przez sąd administracyjny decyzji organu odwoławczego utrzymującej ją w mocy?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą zmiany decyzji ostatecznej, powinien umorzyć postępowanie w sprawie zmiany tej decyzji, jeśli decyzja ostateczna utraciła swój walor ostateczności na skutek uchylenia przez sąd administracyjny decyzji organu odwoławczego utrzymującej ją w mocy. Nadrzędność postępowania odwoławczego nad postępowaniami nadzwyczajnymi, w tym postępowaniem prowadzonym w trybie art. 155 K.p.a., nakazuje takie rozwiązanie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji zobowiązującej J. N. do doprowadzenia zabytku do najlepszego stanu poprzez rozebranie lukarny i wykonanie jej zgodnie z pozwoleniem. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, J. N. złożył skargę do WSA, która została uwzględniona, a decyzja Ministra uchylona. Następnie J. N. złożył wniosek o zmianę terminu wykonania obowiązku, który organ pierwszej instancji (Konserwator Zabytków) rozpatrzył decyzją odmawiającą zmiany. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, rozpatrując odwołanie od tej decyzji, uchylił ją i odmówił zmiany pierwotnej decyzji, uznając, że utraciła ona walor ostateczności. WSA uchylił decyzję Ministra.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] grudnia 2016 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), , Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant spec. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] grudnia 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji dotyczącej doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu uchyla zaskarżoną decyzję Zaskarżoną decyzją Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uchylił w całości decyzję [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 2016 r., Nr [...], znak: [...] i odmówił zmiany decyzji tego organu Nr [...], z dnia [...] grudnia 2014 r., zobowiązującej I. N. oraz J. N. do doprowadzenia zabytku - .strefy ochrony konserwatorskiej "[...] Historyczny" do jak najlepszego stanu poprzez rozebranie lukarny na północnej połaci dachu budynku przy ul. [...] w [...] i wykonanie w tym miejscu lukarny zgodnie z pozwoleniem [...] Konserwatora Zabytków Nr [...], z dnia [...] maja 2012 r. Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., Nr [...],[...]Konserwator Zabytków zobowiązał I. N. oraz J. N. do doprowadzenia zabytku - strefy ochrony konserwatorskiej "[...] Historyczny" do jak najlepszego stanu poprzez rozebranie lukarny na północnej połaci dachu budynku przy ul. [...] w [...] i wykonanie w tym miejscu lukarny zgodnie z pozwoleniem [...] Konserwatora Zabytków Nr [...], z dnia [...] maja 2012 r. Termin wykonania ww. robót określono na dzień [...] sierpnia 2015 r. Od decyzji tej J. N. złożył odwołanie. Decyzją z dnia [...] marca 2015 r., I.dz. [...], Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Na ww. decyzję organu ochrony zabytków wyższego stopnia J. N. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarga J. N. została rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2016 r. sygn. akt 1102/15 uchylił decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2015 r., I.dz. [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 2016 r., Nr [...]w przedmiocie nakazu doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu. Zdaniem Sądu w/w decyzja Ministra z dnia [...] marca 2015 r. nie odpowiadała przepisom prawa. Nie zebrano właściwych dowodów i w związku z tym nie dokonano prawidłowej oceny materiału dowodowego w sprawie. Doszło do naruszenia zasad postępowania administracyjnego opisanych w art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a., co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków wobec wydania orzeczenia w okolicznościach braku prawidłowego ustalenia przesłanek wynikających z tego przepisu. W dniu [...] listopada 2015 r. do [...] Konserwatora Zabytków wpłynął złożony w toku postępowania egzekucyjnego, wniosek J. N. o odroczenie terminu wykonania obowiązku nałożonego ww. decyzją Nr [...]. Pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. [...] Konserwatora Zabytków wyjaśnił, że wniosek ten będzie rozpatrywany w trybie art. 155 Kpa, a także wezwał pełnomocnika Strony do wykazania przesłanek zmiany decyzji nakazowej oraz do sprecyzowania wniosku poprzez wskazanie nowego terminu wykonania decyzji. Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. Nr [...],[...] Konserwator Zabytków odmówił zmiany, w zakresie terminu nakazanych prac, swojej decyzji ostatecznej Nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., zobowiązującej I. N. oraz J. N. do doprowadzenia zabytku - strefy ochrony konserwatorskiej "[...] Historyczny" do jak najlepszego stanu poprzez rozebranie lukarny na północnej połaci dachu budynku przy ul. [...] w [...] i wykonanie w tym miejscu lukarny zgodnie z pozwoleniem [...] Konserwatora Zabytków Nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. wskazując w uzasadnieniu, że Wnioskodawca nie sprecyzował wniosku poprzez wskazanie nowego terminu, a ponadto zmianie sprzeciwia się interes społeczny. Decyzja ta została uchylona w całości przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. Jednocześnie organ odwoławczy odmówił zmiany decyzji [...] Konserwatora Zabytków Nr [...], z dnia [...] grudnia 2014 r., zobowiązującej I. N. oraz J. N. do doprowadzenia zabytku - .strefy ochrony konserwatorskiej "[...] Historyczny" do jak najlepszego stanu poprzez rozebranie lukarny na północnej połaci dachu budynku przy ul. [...] w [...] i wykonanie w tym miejscu lukarny zgodnie z pozwoleniem [...] Konserwatora Zabytków Nr [...], z dnia [...] maja 2012 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wskazał w uzasadnieniu, że na skutek wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny ww. wyroku z dnia 8 kwietnia 2016 r., decyzja [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] grudnia 2014 r., Nr [...], utraciła status rozstrzygnięcia ostatecznego, a Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego jest zobowiązany do rozpatrzenia odwołania od tej decyzji. Ww. decyzja organu pierwszej instancji nie podlega zatem zmianie ani uchyleniu na podstawie art. 155 Kpa. Jednocześnie wyjaśnił, że z uwagi na określenie przez [...] Konserwatora Zabytków w sentencji zaskarżonej decyzji, swojego rozstrzygnięcia nr [...] mianem "decyzji ostatecznej", należało uchylić zaskarżoną decyzję w całości i rozstrzygnąć sprawę co do istoty. W skardze skierowanej do Sądu, J. N. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Zdaniem Skarżącego, Minister Kultury uchyla własną decyzję, która została już wcześniej uchylona wyrokiem Sądu z dn. 8.04.2016 r. sygn. akt. VII SA/Wa 1102/15 co spełnia przesłanki stwierdzenia jej nieważności z art. 156§1 pkt.2 kpa. Co do meritum, Minister Kultury utrzymał w mocy decyzję [...] Konserwatora Zabytków nr [...] z [...].12.2014 r. tj. wydał co do meritum decyzję taką samą, jak ta, która była przedmiotem sporu przed sądem administracyjnym i została przez ten sąd zniesiona. W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 j.t.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 j.t.) dalej ppsa. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu powodującym konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umorzyć postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. W niniejszej sprawie Skarżący dążył do zmiany lub wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji [...] Konserwatora Zabytków Nr [...], z dnia [...] grudnia 2014 r., zobowiązującej I. N. oraz J. N. do doprowadzenia zabytku - .strefy ochrony konserwatorskiej "[...] Historyczny" do jak najlepszego stanu poprzez rozebranie lukarny na północnej połaci dachu budynku przy ul. [...] w [...] i wykonanie w tym miejscu lukarny zgodnie z pozwoleniem [...] Konserwatora Zabytków Nr [...], z dnia [...] maja 2012 r. W tym celu odwołał się od tej decyzji, a wobec utrzymania w mocy decyzji [...] Konserwatora Zabytków zaskarżył decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia z dnia 17 marca 2015 r. do Sądu Administracyjnego w Warszawie. J. N. nie czekając na rozstrzygnięcie Sądu w dniu [...] listopada 2015 r. wystąpił do [...] Konserwatora o zmianę terminu określonego decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. [...] Konserwator Zabytków wystąpienie to uznał za wniosek złożony w trybie art. 155 K.p.a. i rozstrzygnął ten wniosek decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. o odmowie zmiany decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r. wiedząc, że stała się ona ostateczna w wyniku decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2015 r. Na skutek wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyroku z dnia 8 kwietnia 2016 r. uchylającego decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2015 r. , decyzja [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] grudnia 2014 r., Nr [...], utraciła status rozstrzygnięcia ostatecznego, a Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego został zobowiązany do rozpatrzenia odwołania od tej decyzji. Słusznie więc organ odwoławczy stwierdził, że ww. decyzja organu pierwszej instancji nie podlega zatem zmianie ani uchyleniu na podstawie art. 155 k.p.a. skoro odżyło odwołanie od decyzji [...] Konserwatora z dnia [...] grudnia 2014 r. Rozpatrując więc odwołanie J. N. od decyzji [...] Konserwatora z dnia [...] stycznia 2016 r. oraz odwołanie od decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego powinien zakończyć postępowanie odwoławcze wywołane odwołaniem od decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. po pierwsze uchyleniem decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia [...] stycznia 2016 r. (co też uczynił) i umorzyć postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. z uwagi na nowy stan prawny sprawy wywołany wyrokiem Sądu biorąc pod uwagę, że decyzja [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] grudnia 2014 r. utraciła walor ostateczności a ponadto decyzja ta będzie kontrolowana przez Ministra w reaktywowanym postępowaniu odwoławczym. Podkreślić należy nadrzędność postępowania odwoławczego nad postępowaniami nadzwyczajnymi w tym postępowania prowadzonego w trybie art. 155 k.p.a. Zauważyć też należy, że przepisy k.p.a. nie przewidziały możliwości prowadzenia jednego postępowania administracyjnego w kilku sprawach administracyjnych, dlatego że dotyczą tego samego podmiotu. Z przyczyn wyżej wskazanych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a., uznając, że wyżej wskazane naruszenia przepisów postępowania miały istotny i decydujący wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło