VII SA/Wa 2860/11
WyrokWSA w Warszawie2012-04-17
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Małgorzata Jarecka, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie samowolnej budowy ogrodzenia, jeśli inwestor dokonał zgłoszenia, od którego nie wniesiono sprzeciwu, mimo że istnieją wątpliwości co do zgodności budowy z decyzją o warunkach zabudowy i przepisami dotyczącymi dróg publicznych?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie samowolnej budowy ogrodzenia, ponieważ inwestor dokonał zgłoszenia zamiaru budowy, od którego Starosta nie wniósł sprzeciwu. W sytuacji, gdy zgłoszenie nie zostało sprzeciwione, organ nie miał podstaw do wydania decyzji co do istoty sprawy, a postępowanie stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 k.p.a. Wątpliwości dotyczące zgodności budowy z decyzją o warunkach zabudowy lub przepisami o drogach publicznych powinny być rozpatrywane w odrębnym postępowaniu, np. w trybie art. 51 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Gmina N. złożyła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego umarzającą postępowanie w sprawie samowolnej budowy ogrodzenia przez K. K. Gmina zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, błędne zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 105 k.p.a. Skarżąca podniosła, że inwestor uzyskał decyzję o warunkach zabudowy określającą linię ogrodzenia, ale wybudował je niezgodnie z tą decyzją i z naruszeniem przepisów dotyczących dróg publicznych oraz utrudniając dostęp do sieci wodociągowej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Gminy N.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska ( spr.), , Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi Gminy N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego skargę oddala
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2011 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623), po rozpatrzeniu odwołania Gminy N. - utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia [...] września 2011 r. umarzającą postępowanie w sprawie samowolnej budowy ogrodzenia przez K. K. (dz. nr [...]) w C., gm. N..
Organ wskazał, że po wszczęciu z urzędu postępowania w powyższej sprawie 5 października 2010 r. podczas oględzin ustalono, że inwestor wykonał betonową podmurówkę ze słupami metalowymi o wysokości 1,65 m na działce zabudowanej budynkiem mieszkalnym, na którego realizację uzyskał [...] kwietnia 2008 r. pozwolenie na budowę.
W dniu [...] października 2010 r. organ powiatowy wydał decyzję umarzającą postępowanie w tej sprawie, której nieważność [...] kwietnia 2011 r. stwierdził [...]WINB. W następstwie organ powiatowy wydał ww. decyzję z [...] września 2011 r.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż budowa ogrodzenia wymagała zgłoszenia. Jak wynika z akt w dniu 26 sierpnia 201 Or. inwestor zgłosił budowę ww. inwestycji, od którego Starosta [...] nie wniósł sprzeciwu. Budowa została rozpoczęta w dniu 26 września 2010 r.
Biorąc pod uwagę powyższe, po wyjaśnieniu pojęcia bezprzedmiotowości postępowania, o którym mowa w art. 105 § 1 k.p.a. organ odwoławczy za prawidłowe uznał rozstrzygnięcie wydane w I instancji.
Nadto organ dodał iż w niniejszej sprawie nie można mówić o liniach rozgraniczających drogę, gdyż są nimi granice terenów przeznaczonych na pas drogowy lub pasy drogowe ustalone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a nie jak wskazuje Burmistrz N. linii ogrodzeń. W C. nie ma miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dlatego ten argument organ uznał za nietrafny.
Skargę na to rozstrzygnięcie złożyła Gmina N. i wnosząc uchylenie decyzji wydanych w obu instancjach zarzuciła naruszenie:
- art. 7 i 77 k.p.a. polegające na niewyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, wskutek niewyczerpującego zebrania materiału dowodowego;
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że decyzja jest prawidłowa i nie zachodzą przesłanki do jej uchylenia;
- art. 105 k.p.a. polegające na umorzeniu postępowania w sytuacji gdy nie zachodzi jego bezprzedmiotowość.
Zdaniem skarżącej, organy w ogóle nie wzięły pod uwagę, że mimo iż na tym terenie brak jest miejscowego planu, to dla działki nr ew. [...] inwestor uzyskał decyzję z [...] listopada 2007 r. o warunkach zabudowy. Decyzja określiła linię zabudowy i linię ogrodzenia (pkt 3.7) ustalając zachowanie linii ogrodzenia w granicach działek i nie bliżej jak 1 m od istniejącej sieci wodociągowej. "
W dniu 16 sierpnia 2010 r. K. K. zwrócił się do Burmistrza N. o wyznaczenie linii ogrodzenia ww. działki. W piśmie z 17 sierpnia 2010 r. organ uzgodnił linię ogrodzenia i wskazał, w którym miejscu powinno ono przebiegać również w załączniku graficznym. Wyznaczenie linii ogrodzenia nastąpiło zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy. Tego pisma inwestor nie dołączył do zgłoszenia.
Natomiast z planu zagospodarowania działki wynika, że wodociąg przebiega po działce inwestora, a ogrodzenie wykonano przed wodociągiem od strony drogi. Wodociąg znajduje się za ogrodzeniem, co utrudnia dostęp do niego w razie awarii. Poza tym ogrodzenie zawęża drogę gminną, uniemożliwiając prawidłowe z niej korzystanie, co stwarza niedopuszczalne utrudnienia w ruchu.
Inwestor wybudował więc ogrodzenie niezgodnie z decyzją o warunkach, nie zachowując odległości od wodociągu. W ww. zapisie decyzji chodziło o to, aby ogrodzenie, patrząc od strony budynku inwestora, nie było usytuowane mniej niż 1 m od istniejącej sieci wodociągowej. Nie do zaakceptowania jest wyjaśnienie, że ogrodzenie wykonano w odległości 1 m od wodociągu, skoro wodociąg znajduje się na terenie objętym ogrodzeniem.
Skarżąca Gmina N. powołując się na rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 43, poz. 430) wskazała, że szerokość drogi w liniach rozgraniczających tj. w liniach ogrodzeń powinna zapewniać możliwość umieszczenia elementów drogi i urządzeń z nią związanych wynikających z ustalonych docelowych transportowych i innych funkcji drogi oraz uwarunkowań terenowych. Rozporządzenie wprowadza jedynie minimalną szerokość dróg publicznych w zależności od rodzaju drogi. Zgodnie z § 7 ust. 1 szerokość ulicy w liniach rozgraniczających nie powinna być mniejsza niż 10 m dla drogi dojazdowej D (gminnej).
Niezrozumiałym było więc uznanie za prawidłowe wykonanie ogrodzenia 1 m od wodociągu w stronę wąskiej drogi gminnej, a nie w stronę działki, a które może powodować zagrożenie zdrowia i życia osób korzystających z tej drogi. Nie było zatem podstaw do umorzenia postępowania, a organ miał obowiązek przeprowadzić postępowanie w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt. 2 i 4 oraz art. 51 cyt. ustawy i nałożyć obowiązki, które doprowadziłyby ogrodzenie do zgodności z prawem. Niedopuszczalne było akceptowanie sytuacji, w której inwestor świadomie nie dołącza do zgłoszenia dokumentu o stanowisku gminy, a organ nie zgłasza sprzeciwu. Jeśli zaś chodzi o teren przeznaczony pod poszerzenie drogi, to inwestor może wystąpić o odszkodowanie do Gminy.
W związku z powyższym, zdaniem skarżącej, doszło do naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. Decyzja o umorzeniu postępowania zapadła bez uwzględnienia ww. okoliczności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga podlegała oddaleniu.
Poddaną kontroli Sądu decyzją z dnia [...] października 2011 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia [...] września 2011 r. umarzającą postępowanie w sprawie samowolnej budowy ogrodzenia przez K. K. (dz. nr [...]) w C., gm. N..
W związku z powyższym wyjaśnić przede wszystkim należy, iż zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Postępowanie administracyjne może zatem toczyć się na zasadzie skargowości, bądź na zasadzie oficjalności. Wobec tego, że przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, poza przypadkiem przewidzianym w art. 31 § 2, nie przewidują wydania odrębnego rozstrzygnięcia w przedmiocie wszczęcia postępowania, właściwy organ stosownie do art. 61 § 4 o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie strony zawiadamia wszystkie osoby będące stronami w sprawie. W postępowaniu wszczynanym przez właściwy organ z urzędu, nie można a priori wykluczyć udziału innych podmiotów mających przymiot strony.
W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, zarówno w przypadku postępowania prowadzonego na wniosek, jak i z urzędu organ określa i podaje do wiadomości wszystkich stron przedmiot postępowania, który zakreśla jego granice. Organ nie jest zatem uprawniony do zmiany przedmiotu postępowania i prowadzenia sprawy w innym przedmiocie niż wskazany w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania.
W świetle przedstawionych rozważań zauważyć należy, że postępowanie w kontrolowanej sprawie zostało wszczęte zawiadomieniem z dnia 14 września 2010r., w którym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego "w sprawie samowolnej budowy" _spornego ogrodzenia. Nadto, po wydaniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2011r., którą [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność uprzednio wydanej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października umarzającej postępowanie w tej sprawie organ powiatowy ponownie zawiadomił w dniu 10 maja 2011 r. o toczącym się postępowaniu "w sprawie samowolnej budowy" ww. ogrodzenia.
Postępowanie w niniejszej sprawie nie zostało zatem zainicjowane pismem sołtysa wsi C. o sprawdzenie legalności budowy wyżej wymienionego ogrodzenia, jak podniosła skarżąca, ale zostało ono wszczęte z urzędu w zakresie wskazanym w ww. zawiadomieniu.
W związku z powyższym, skoro postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w przedmiocie samowolnej budowy ogrodzenia, to w sytuacji ustalenia, że K. K. w dniu 26 sierpnia 2010 r. złożył wymagane przepisami prawa zgłoszenie zamiaru budowy ww. inwestycji, a od którego Starosta [...] nie wniósł sprzeciwu, organ powiatowy nie miał podstaw do wydania decyzji co do istoty sprawy i zasadnie umorzył postępowanie. Sprawa administracyjna jest bowiem bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 k.p.a., gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu administracyjnego.
W konsekwencji nieuzasadnione były rozważania organu odwoławczego przedstawione odnośnie zgodności wykonania ogrodzenia z obowiązującym porządkiem prawnym.
W świetle przedstawionej argumentacji już tylko na marginesie wskazać należy, że okoliczności podniesione w skardze winny być poddane kontroli organów nadzoru budowlanego w odrębnym postępowaniu, którego przedmiotem będzie doprowadzenie spornej inwestycji do stanu zgodnego z prawem w trybie art. 51 Prawa budowlanego, gdyż złożenie zgłoszenia od którego nie wniesiono sprzeciwu nie przesądza o legalności wzniesionej inwestycji.
Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń art. 7 i 77 k.p.a. mających istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło