VII SA/Wa 2861/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.) Sędzia WSA Mirosława Kowalska Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. O. o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi J. O. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić wniosek J. O. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marii Tarnowskiej Podczas rozprawy, która odbyła się w dniu 26 sierpnia 2015 r. skarżący reprezentowany przez pełnomocnika złożył wniosek o wyłączenie Przewodniczącej składu sędziowskiego sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marii Tarnowskiej. Motywując swój wniosek strona wskazała, że "Postawa Przewodniczącej została nacechowana stronniczością z uwagi na to, iż skarżący złożył wniosek o zadanie pytania do Trybunału Konstytucyjnego, pytanie które strona uznała za uzasadnione zmierzało do nadania rozprawie i pokłosiu tej rozprawy doniosłej funkcji w zakresie realizacji prawa do sądu. Zadanie pytania otworzyłoby bowiem niezbędną dyskusję, co do praktycznego wykonywania władzy sądowniczej przez sądy administracyjne. Skarżący na wstępie zaznaczył, iż jego oświadczenie będzie się składało z 3 punktów po przedłożeniu pierwszego Sąd odebrał mu głos uniemożliwiając przeprowadzenie rozprawy w taki sposób, ażeby zgodnie z ustawą mogła być w niezbędny sposób uzupełniona jednozdaniowa skarga obywatela. Tym samym zarzut stronniczego zachowania Przewodniczącej zaktualizował się w sposób jednoznaczny konkretny i oczywisty". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy bądź też na wniosek strony. Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 tego aktu prawnego i stanowią katalog zamknięty. Tym samym, nie jest możliwym orzeczenie o wyłączeniu sędziego od orzekania w sprawie z mocy ustawy w przypadkach innych niż przewidziane przez ustawodawcę. Przesłanką wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. jest istnienie okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony zostały przez ustawodawcę jedynie ogólnie określone. W konsekwencji zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Zaznaczyć przy tym należy, iż zgodnie z art. 20 p.p.s.a., strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu, nie dającym pewności co do określonych faktów, a stanowiącym jedynie wiarygodność twierdzenia o nich. Ponieważ instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego sądu, rozpatrując wniosek sąd obowiązany jest nie tylko zbadać, czy ów szczególny stosunek osobisty rzeczywiście istnieje i czy występują podstawy wyłączenia, ale także, czy przytoczone okoliczności mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadniać jego wyłączenie. Istotnym jest, że nie wszystkie stosunki osobiste ze stroną mogą uzasadniać wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy, lecz tylko takie, które na podstawie obiektywnych okoliczności mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności. Zgodnie ze stanowiskiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, w przypadku gdy w danej sprawie zachodzi uzasadnione przypuszczenie braku bezstronności sędziego, stanowisko strony w tej kwestii jest ważne, ale nie decydujące. Istotne w tej mierze jest natomiast to, czy przypuszczenie jest obiektywnie zasadne (por. decyzja ETPC z dnia 11 maja 1999 r., sygn. 33642/96, System Informacji Prawnej LEX, nr 41089). Zaznaczyć również należy, iż w celu wyjaśnienia charakteru stosunków osobistych łączących sędziego ze stroną, w myśl art. 22 § 2 ustawy ustawodawca nałożył na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia w tym zakresie stosownych wyjaśnień. Z treści oświadczenia złożonego przez sędziego Marię Tarnowską wynika, iż nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 p.p.s.a., wyłączające ją z mocy samej ustawy od orzekania w niniejszej sprawie. Ponadto, nie istnieją inne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności w tej sprawie (art. 19 powołanej ustawy). Zdaniem Sądu, podnoszone przez stronę skarżącą zarzuty nie wywołują uzasadnionych wątpliwości, co do bezstronności sędziego i w konsekwencji nie uzasadniają jego wyłączenia. Samo przeświadczenie strony o prowadzeniu przez sędziego postępowania w sposób wadliwy i nieobiektywny, nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej jego wyłączenie na podstawie art. 19 p.p.s.a., tym bardziej, że skarżący może zwalczać wadliwe orzeczenia wydawane przez Sąd za pomocą środków odwoławczych. Ponadto, stosownie do art. 98 p.p.s.a. przewodniczący otwiera, prowadzi i zamyka rozprawę, udziela głosu, zadaje pytania, upoważnia do zadawania pytań, może odebrać głos, gdy przemawiający go nadużywa, jak również uchylić pytanie, jeżeli uzna je za niewłaściwe lub zbyteczne. Ze wskazanego przepisu jasno wynika, że to przewodniczący ma decydujący wpływ na tok rozprawy a podejmowane przez niego czynności, należące do ustawowych uprawnień i obowiązków, nie uzasadniają żądania wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy. Prawo do swobodnej wypowiedzi strony może więc zostać w pewnym stopniu ograniczone. Sam fakt, że strona zgłasza zastrzeżenia co do sposobu prowadzenia rozprawy nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej, stosownie do art. 19 p.p.s.a., wyłączenie sędziego. W ocenie Sądu, skoro strona skarżąca nie wskazała przyczyn, które uzasadniałyby zastosowanie określonych w ustawie środków prawnych, wniosek nie mógł zostać uwzględniony. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 22 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w postanowieniu.