VII SA/Wa 2862/14

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 lutego 2015r. po rozpoznaniu wniosku Z. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi Z. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić Z. G. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 19 stycznia 2015r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy Z. G. w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku przedstawiła swoją sytuację finansową, majątkową i rodzinną. Do wniosku załączyła kserokopię decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 marca 2014r. o waloryzacji emerytury oraz decyzji ZUS z dnia [...] marca 2014r. o waloryzacji emerytury jej małżonka. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a ) Podkreślenia wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od reguły określonej w art. 199 p.p.s.a. Instytucja przyznania prawa pomocy została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom ubogim, znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej i finansowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Na podstawie danych podanych we wniosku przez wnioskodawczynię nie można natomiast uznać, aby taka sytuacja zachodziła w jej przypadku. Z formularza wniosku wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem. Wspólnie utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur w łącznej wysokości 4.065,84 złotych miesięcznie. Wnioskodawczyni podała, że posiada mieszkanie o pow. 32 m², udział w domu drewnianym w L., działkę rolną o pow. 1200m² oraz 1/28 udziału w działce leśnej w L. Oświadczyła, że nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podniosła, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na niską emeryturę, która wynosi 1.059, 07 złotych. Zaznaczyła, że ma problemy zdrowotne, pozostaje pod opieką kardiologa. Z tego też ponosi wydatki na wykonywanie specjalistycznych badań i zakup leków miesięcznie około 400,00 złotych. Ponadto wskazała, że ponosi koszty czynszu w wysokości 520,62 złotych. Podniosła, że z uzyskiwanej emerytury na zakup żywności pozostaje jej kwota około 300,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawczyni wskazała także, iż z uzyskiwanego dochodu pokrywa także opłaty za energię elektryczną, środków czystości i odzieży. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację finansową i majątkową wnioskodawczyni uznano, że poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie nie zachwieje sytuacją finansową wnioskodawczyni w sposób uniemożliwiający zapewnienie minimum warunków socjalnych. Niewątpliwie konieczność zapłaty kosztów sądowych zawsze powoduje uszczerbek i ewentualnie konieczność ograniczenia innych wydatków, jednakże pamiętać należy, iż zastosowanie instytucji przyznania prawa pomocy jako wyjątku od zasady ponoszenia przez strony kosztów sądowych jest możliwe tylko w sytuacji powstania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, nie zaś w przypadku powstania jakiegokolwiek uszczerbku. Chodzi zatem o sytuację, w której poniesienie kosztów sądowych uniemożliwiłoby stronie zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Warto w tym miejscu wskazać, iż wnioskodawczyni wraz małżonkiem nie utrzymują się wyłącznie z jednej emerytury w wysokości 1.059,07 złotych, ale zarówno z emerytury wnioskodawczyni jak i jej małżonka w wysokości, które łącznie wynoszą 4.065,84 złotych miesięcznie. Wnioskodawczyni z mężem mają zatem zapewnione potrzeby bytowe o czym świadczy wysokość miesięcznego dochodu jaki wspólnie uzyskują tj. kwotę 4.065,84 złotych miesięcznie. Posiadanie przez wnioskodawczynię i jej małżonka miesięcznych dochodów w takiej wysokości wyklucza możliwość, uznania jej za osobę wykazującą trudności w zakresie zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i nie będącą w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Jeżeli natomiast strona ma jakiekolwiek środki majątkowe, a w szczególności posiada stały miesięczny dochód, to powinna partycypować w kosztach postępowania sądowego. Podkreślić należy, że prawo pomocy nie może być nadużywane w sytuacji gdy, wnioskodawczyni wraz z małżonkiem posiada stały i niemały dochód. Biorąc pod uwagę sytuację finansową i majątkową wnioskodawczyni uznano, że brak jest uzasadnionych powodów dla przerzucenia na współobywateli kosztów sądowych w sprawie prowadzonej przez skarżącą. Oceniono, że skarżąca z dochodów jakie uzyskuje z małżonkiem jest w stanie zgromadzić środki na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.