VII SA/Wa 2866/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. Z. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić R. Z. przyznania prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. R. Z. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Wprawdzie w rubryce dotyczącej zakresu wniosku nie oznaczył zakresu żądania, to jednak w uzasadnieniu wniosku wniósł "o zwolnienie z opłaty sądowej w niniejszej sprawie w kwocie 100 zł". Wniosek ten potraktowano wobec tego jako wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego od skargi. Z treści wniosku wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym pozostaje żona oraz dwoje dzieci. Skarżący posiada dom o powierzchni 140 m2. R. Z. oświadczył, że uzyskuje dochody z działalności gospodarczej w wysokości 1200 zł brutto, natomiast jego żona – wynagrodzenie za pracę w kwocie 1600 zł brutto miesięcznie. Pismem z dnia 28 stycznia 2013 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia danych zawartych we wniosku (w terminie 10 dni) poprzez: podanie wysokości miesięcznych wydatków związanych z codziennym utrzymaniem oraz przeznaczanych na utrzymanie domu (np. opłaty za gaz, wodę, energię, telefon); nadesłanie odpisów zeznań podatkowych skarżącego za ostatnie dwa lata kalendarzowe; nadesłanie wyciągów z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy; nadesłanie zaświadczenia pracodawcy dotyczącego wysokości wynagrodzenia za pracę otrzymywanego przez żonę skarżącego. W odpowiedzi na ww. wezwanie skarżący w piśmie z dnia 22 lutego 2013 r. wskazał, że wydatki związane z codziennym utrzymaniem rodziny wynoszą 1900 zł i składają się na nie wydatki na wyżywienie, odzież, obuwie, środki czystości, opłaty szkolne, rata kredytu. Koszty utrzymania domu (do których skarżący zaliczył opłaty za gaz, wodę, energię, telefon, internet, podatki, wydatki związane z utrzymaniem samochodu) wynoszą natomiast 2290 zł miesięcznie. Jednocześnie w piśmie tym skarżący zwrócił się o wydłużenie terminu do nadesłania dokumentów wskazanych w wezwaniu z dnia 28 stycznia 2013 r., celem skompletowania wszystkich niezbędnych dokumentów, do dnia 15 marca 2013 r. Pismem z dnia 7 marca 2013 r. poinformowano skarżącego, iż przedłużono termin do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, do 15 marca 2013 r. W dniu 18 marca 2013 r. wpłynęło pismo R. Z., przy którym nie nadesłał żądanych dokumentów i poinformował, że nie jest w stanie ich przedłożyć, a w szczególności zaświadczenia pracodawcy jego małżonki. Oświadczył, że "wynika to z faktu nieprzychylności pracodawcy, co do wystawiania dokumentów na rzecz pracowników i zaniechaniem występowania o ww. zaświadczenie w obawie o niekorzystny wpływ na zatrudnienie". W związku z powyższym zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Mając na uwadze powołany przepis oraz treść wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania R. Z. prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ nie wykazał on w sposób nie budzący wątpliwości, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z instytucji prawa pomocy. Treść art. 246 ustawy nie pozostawia wątpliwości, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Ustawodawca użył tu pojęcia: "wykaże", co oznacza, że wnioskodawca powinien udowodnić, iż jego sytuacja finansowa uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy, to strona musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Należy też zwrócić uwagę na treść art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W tym miejscu przypomnieć trzeba, że pismem z 28 stycznia 2013 r. wezwano R. Z. do nadesłania odpisów zeznań podatkowych skarżącego za ostatnie dwa lata kalendarzowe; wyciągów z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy; zaświadczenia pracodawcy dotyczącego wysokości wynagrodzenia za pracę otrzymywanego przez żonę skarżącego. Skarżący żadnego z tych dokumentów nie nadesłał, pomimo, że na ich skompletowanie, w związku z przedłużeniem terminu na jego wniosek, miał aż 28 dni (od 15 lutego 2013 r. do 15 marca 2013 r.). Podkreślenia wobec tego wymaga, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest na wniosek strony i to w interesie osoby składającej wniosek leży udzielenie wszelkich informacji niezbędnych do rozpoznania wniosku i wykazanie za pomocą wszelkich dostępnych środków, iż spełnia ona przesłanki do przyznania prawa pomocy. W sytuacji zaś, gdy oświadczenie strony zawarte w złożonym wniosku jest niewystarczające dla oceny jej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej lub budzi wątpliwości, a strona (pomimo wynikającego z art. 255 ustawy obowiązku) nie udziela w ogóle bądź nie udziela dokładnej i pełnej odpowiedzi na skierowane do niej wezwanie, nie jest możliwe przyznanie stronie prawa pomocy, jedynie w oparciu o jej twierdzenia o ograniczonych możliwościach płatniczych, nie poparte żadnymi dowodami. Wobec niezastosowania się przez skarżącego do wezwania o przedłożenie ww. dokumentów niemożliwe jest dokonanie rzetelnej oceny jego rzeczywistej sytuacji finansowej, a tym samym uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z treści wniosku wynika, że skarżący wraz z żoną uzyskują łącznie dochody w wysokości 2800 zł brutto miesięcznie, z których utrzymują się cztery osoby. W piśmie z dnia 22 lutego 2013 r. skarżący oświadczył, że wydatki związane z codziennym utrzymaniem rodziny wynoszą 1900 zł, a koszty utrzymania domu – 2290 zł miesięcznie. Z udzielonych przez skarżącego informacji wynika zatem, iż wysokość ponoszonych przez niego wydatków znacznie przekracza uzyskiwane dochody. Zwłaszcza w kontekście tej okoliczności nienadesłanie przez skarżącego odpisów zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe; wyciągów z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy oraz zaświadczenia pracodawcy dotyczącego wysokości wynagrodzenia za pracę otrzymywanego przez żonę skarżącego powoduje, że nie jest możliwe dokonanie pełnej i nie budzącej wątpliwości oceny rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskodawcy. W takiej sytuacji nie jest możliwe przyznanie prawa pomocy wyłącznie w oparciu o twierdzenia strony o trudnej sytuacji finansowej, nie poparte żadnymi dokumentami. W świetle powyższych okoliczności uznać zatem trzeba, że brak jest podstaw do przyznania R. Z. prawa pomocy, skarżący nie wykazał bowiem, że spełnia przesłanki określone w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270). Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia.