VII SA/Wa 2866/15

WyrokWSA w Warszawie2016-11-03

Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły, Mirosława Kowalska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wpisie ulicy jako założenia urbanistycznego do rejestru zabytków z 1965 r. jest nieważna z powodu braku określenia granic wpisu i nieprecyzyjnego zdefiniowania przedmiotu wpisu?
Ratio decidendi
Decyzja o wpisie ulicy jako założenia urbanistycznego do rejestru zabytków z 1965 r. nie jest nieważna z powodu braku załącznika graficznego lub precyzyjnego określenia granic, ponieważ w dacie jej wydania nie istniał obowiązek sporządzenia takiego załącznika, a sama decyzja nie jest trwale niewykonalna. Brak precyzji nie stanowi rażącego naruszenia prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z 1965 r. wpisującej ulicę do rejestru zabytków, zarzucając m.in. brak wskazania podstawy merytorycznej wpisu, nieokreślenie przedmiotu wpisu oraz brak mapy z granicami. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego odmówił stwierdzenia nieważności, podtrzymując swoje stanowisko. Spółka wniosła skargę do WSA, powtarzając zarzuty. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję za zgodną z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant ref. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2016 r. sprawy ze skargi "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...]października 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2016 r., Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego po rozpatrzeniu wniosku "[...]" Sp. z o.o. (reprezentowanej przez adwokata A. M.) z dnia [...] kwietnia 2015 r., o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2015 r., 1. dz. [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Konserwatora Zabytków m.[...] z lipca 1965 r., l.dz. [...], wpisującej do rejestru zabytków ulicę [...] w [...] jako założenie urbanistyczne - działając na podstawie art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1446 ze zm.) oraz 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (Kodeksu postępowania administracyjnego) - utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2015 r. Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją Konserwatora Zabytków m.[...] z lipca 1965 r., l.dz. [...], do rejestru zabytków wpisana została ulica [...] w [...] jako założenie urbanistyczne. [...] Sp. z o.o. pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r., złożyła do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, podnosząc: a) brak wskazania w ww. decyzji podstawy merytorycznej wpisu do rejestru. Wnioskodawca stwierdził, że w komparycji decyzji powołano wyłącznie przepisy proceduralne. Zdaniem wnioskodawcy, z treści obowiązującego w dniu wydania decyzji art. 5 pkt 1 ustawy o ochronie dóbr kultury wynika, że do rejestru zabytków można było wpisać historyczne założenie urbanistyczne miast i osiedli, ale nie ulicę jako założenie urbanistyczne; b) nieokreślenie w decyzji, co zostało w istocie wpisane do rejestru zabytków; do decyzji nie została dołączona żadna mapa, określająca obszar objęty wpisem, a w jej sentencji ani w uzasadnieniu nie określono, jaki był przedmiot wpisu. Zdaniem wnioskodawcy, wobec braku określenia istoty decyzji, tj. działek i obszaru objętego wpisem zgodnie z brzmieniem ówcześnie obowiązującej wersji Kodeksu postępowania administracyjnego, decyzja taka była niewątpliwie niewykonalna i podlegała uchyleniu jako nieważna. Decyzją z dnia [...] marca 2015 r., 1. dz. [...], Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji powyższej decyzji Konserwatora Zabytków m.[...]. W uzasadnieniu organ nadzoru wskazał m. in., że zgodnie z art. 5 pkt 1 ustawy z dnia [...] lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury, pod względem rzeczowym przedmiotem ochrony mogą być w szczególności dzieła budownictwa, urbanistyki i architektury, niezależnie od ich stanu zachowania, jak historyczne założenia urbanistyczne miast i osiedli, parki i ogrody dekoracyjne, cmentarze, budowle i ich wnętrza wraz z otoczeniem oraz zespoły budowlane o wartości architektonicznej, a także budowle mające znaczenie dla historii budownictwa. Katalog obiektów i obszarów, które mogą być przedmiotem ochrony konserwatorskiej, zawarty w art. 5 ustawy o ochronie dóbr kultury nie jest wyczerpujący, o czym jednoznacznie świadczy użycie w tym przepisie sformułowania "w szczególności". Niewątpliwie zatem przedmiotem ochrony konserwatorskiej na podstawie przepisów ustawy o ochronie dóbr kultury mogły być także zabytki innego rodzaju, niewymienione wprost w tym przepisie. Ponadto, zgodnie z przepisem § 4 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 1963 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków i centralnej ewidencji zabytków (Dz.U. Nr 19, poz. 101), wydanego na podstawie art. 17 ustawy o ochronie dóbr kultury, każdy dział rejestru powinien zawierać wskazanie miejsca (miejscowość, gmina), w którym znajduje się zabytek, a dla zabytku nieruchomego także opis jego granic; jeżeli nieruchomość ma urządzoną hipotekę – numer lub nazwę księgi wieczystej (hipotecznej). Przepisy ustawy o ochronie dóbr kultury nie określały treści decyzji o wpisie dobra kultury do rejestru zabytków, a w szczególności nie przewidywały obowiązku sporządzenia załącznika graficznego do takiej decyzji, również w sytuacji, gdy przedmiotem wpisu do rejestru zabytków był dany teren. Obowiązku takiego nie można wywodzić również z przepisu § 4 pkt 5 ww. rozporządzenia, który nie określał treści decyzji o wpisie zabytku do rejestru, lecz treść działu rejestru zabytku, a zatem treść wpisu, który dokonywany był już po wydaniu decyzji. Kwestii tej nie normowały także ówcześnie obowiązujące przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z tym, zdaniem organu nadzorczego, badana decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła, dochowując ustawowego terminu, [...] Sp. z o.o. zarzucając zaskarżonej decyzji: a) naruszenia art. 140 kodeksu cywilnego w związku z art. 24 ust. 1 i art. 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – naruszenie prawa własności wnioskodawcy poprzez pozostawienie w obrocie prawnym decyzji, która ogranicza prawo własności w nieprecyzyjny sposób, pozostawiając urzędom dowolność interpretacji decyzji w zakresie ustalania obszaru, objętego decyzją, co także narusza art. 107 k.p.a.; b) naruszenie art. 2 i art. 5 pkt 1 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r., o ochronie dóbr kultury poprzez wpis założenia urbanistycznego ulicy [...], pomimo że ustawa przewidywała tylko wpisy założeń urbanistycznych miast i osiedli lub budowli i zespołów budowlanych, nie przewidywała natomiast i nie definiowała pojęcia "założenie urbanistyczne ulicy"; c) naruszenie art. 17 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury w związku z § 4 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 1963 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków i centralnej ewidencji zabytków poprzez brak wymaganego przepisami opisu granic zabytku wpisanego do rejestru oraz braku numerów ksiąg wieczystych nieruchomości objętych wpisem; d) brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, polegający na braku zebrania i przeanalizowania dokumentów potwierdzających, jaki obszar został wpisany do rejestru zabytków decyzją Konserwatora Zabytków m.[...] z lipca 1965 r., l.dz. [...], wpisującą do rejestru zabytków ulicę [...] w [...] jako założenie urbanistyczne; e) brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, polegający na pominięciu dowodu z załącznika do postanowienia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z dnia [...] września 1996 r. o sprostowaniu wpisu zespołu [...] do rejestru zabytków (wpisy z dnia [...] lipca 1965 r. nr [...]. [...] i [...]), z którego wynika, że postanowieniem tym (nieważnym z mocy prawa) rozszerzono obszar wpisany do rejestru zabytków o działkę nr [...] (obecnie podzielona na działkę[...] i [...]) oraz działkę nr [...] z obrębu [...], co poświadcza, że wpis ulicy [...] jako założenia urbanistycznego nie obejmował tych działek, co pozostaje w sprzeczności z treścią zaświadczenia Wojewódzkiego [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 2014 r. W wyniku ponownej analizy akt sprawy zapadła zaskarżona decyzja opisana na wstępie. W jej uzasadnieniu organ nadzoru stwierdził, co następuje. Zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a. do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. W myśl art. 157 § 2 k.p.a., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji, uregulowana w przepisach art. 156 - 159 k.p.a., dotyczy wycofania z obrotu prawnego decyzji z uwagi na tkwiące w niej kwalifikowane wady odnoszące się do stosunku administracyjnoprawnego, nawiązanego na podstawie tej decyzji w zakresie jego elementów podmiotowych (organu, strony), przedmiotowych (uprawnień, praw lub obowiązków wymienionych! w rozstrzygnięciu) oraz podstawy prawnej stosunku prawnego. Sens tej instytucji przejawia się więc w eliminacji ostatecznej bądź nieostatecznej decyzji z obrotu prawnego, ponieważ jest ona obciążona wadami o tak dużym ciężarze gatunkowym, że na jej podstawie w ogóle nie powstał stosunek prawny lub stosunek taki wprawdzie powstał, lecz ma on ułomną naturę (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 lutego 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1799/2006). W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie może służyć ponownemu merytorycznemu rozpatrzeniu sprawy, ani też kontroli merytorycznej badanego rozstrzygnięcia. W postępowaniu nieważnościowym nie istnieje zatem możliwość orzekania o istocie sprawy, którą rozstrzygnęła badana w tym postępowaniu decyzja. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził, że w istocie, do wszystkich zarzutów podnoszonych przez "[...]" Sp. z o. o., we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy odniósł się już w decyzji z dnia [...] marca 2015 r. I tak, odnośnie zarzutu, że ustawa z 1962 r. o ochronie dóbr kultury nie przewidywała możliwości wpisania do rejestru zabytków "założenia urbanistycznego ulicy" (pkt. b), organ nadzoru wyjaśnił, że katalog obiektów i obszarów, które mogą być przedmiotem ochrony konserwatorskiej, zawarty w art. 5 ustawy o ochronie dóbr kultury nie jest wyczerpujący, o czym jednoznacznie świadczy użycie w tym przepisie sformułowania "w szczególności". Niewątpliwie zatem przedmiotem ochrony konserwatorskiej na podstawie przepisów ustawy o ochronie dóbr kultury mogły być także zabytki innego rodzaju, niewymienione wprost w tym przepisie. Co do zarzutu braku wymaganego przepisami opisu granic zabytku wpisanego do rejestru oraz braku numerów ksiąg wieczystych nieruchomości objętych wpisem (pkt c), Minister wskazał, że przepisy ustawy o ochronie dóbr kultury nie określały treści decyzji o wpisie dobra kultury do rejestru zabytków, a w szczególności nie przewidywały obowiązku sporządzenia załącznika graficznego do takiej decyzji, również w sytuacji, gdy przedmiotem wpisu do rejestru zabytków był dany teren. Obowiązku takiego nie można wywodzić również z przepisu § 4 pkt 5 ww. rozporządzenia, który nie określał treści decyzji o wpisie zabytku do rejestru, lecz treść działu rejestru zabytku, a zatem treść wpisu, który dokonywany był już po wydaniu decyzji. Kwestii tej nie normowały także ówcześnie obowiązujące przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie jest uzasadniony również zarzut braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, polegający na braku zebrania i przeanalizowania dokumentów potwierdzających jaki obszar został wpisany do rejestru zabytków decyzją Konserwatora Zabytków m.[...] z lipca 1965 r. (pkt d). W aktach sprawy znajduje się notatka z dnia [...] grudnia 2014 r., z przeglądania ksiąg rejestru zabytków w siedzibie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, odnośnie wpisu ulicy [...] oraz notatka z dnia [...] grudnia 2014 r., z przeglądania teczek zawierających dokumentację dotyczącą obiektów zabytkowych (teczka zabytku: "ul. [...] - założenie urbanistyczne"), w siedzibie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Powyższe wskazuje, że w omawianej sprawie dokonano wszechstronnej i wyczerpującej analizy dostępnych dokumentów dotyczących przedmiotowego wpisu. W odniesieniu do zarzutu, sformułowanego w pkt e) wniosku z dnia [...] kwietnia 2015 r., polegającego na pominięciu dowodu z załącznika do postanowienia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...], z dnia [...] września 1996 r. o sprostowaniu wpisu zespołu [...] do rejestru zabytków, Minister wyjaśnił, że powyższe postanowienie organu konserwatorskiego nie jest w żaden sposób wiążące dla organu nadzoru przy rozstrzygnięciu przedmiotowej sprawy. Bezpodstawny jest również zarzut, że pozostawienie w obrocie prawnym decyzji wpisowej powoduje dowolność interpretacji decyzji w zakresie ustalania obszaru objętego decyzją (pkt a), ponieważ, jak wskazał organ nadzoru w omawianej decyzji z dnia [...] marca 2015 r., granice te można jednakże ustalać nie tylko na podstawie załącznika mapowego czy literalnego opisu przebiegu takich granic w terenie, ale także w oparciu o wykładnię decyzji. W badanej decyzji jako zabytek wpisany do rejestru został wskazany układ ("założenie") urbanistyczny ulicy [...]. Przepisy ówcześnie obowiązującej ustawy o ochronie dóbr kultury nie zawierały, w odróżnieniu od ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, definicji legalnej układu urbanistycznego. Pojęcie to było jednakże znane doktrynie ochrony i konserwacji zabytków. Przez układ urbanistyczny rozumiano pewien obszar, przestrzeń, na którą składały się nieruchomości gruntowe, zawierającą pojedyncze obiekty budowlane, zespoły budowlane, tereny niezabudowane, a także place i ulice. Zawarta w art. 3 pkt 12 obecnie obowiązującej ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami definicja układu (założenia) urbanistycznego stanowi w istocie wyraz dorobku doktryny konserwatorskiej w tym zakresie. W związku z tym, w ocenie organu nadzorczego, założenie urbanistyczne ulicy [...], wpisane do rejestru zabytków, obejmuje nie tylko sam układ komunikacyjny, rozumiany jako jezdnię wraz z chodnikami po obu stronach ulicy, zjazdami oraz innymi elementami związanymi z obsługą ruchu, ale także nieruchomości przylegające do układu komunikacyjnego po obu stronach ulicy [...], według stanu z daty wydania tej decyzji. Zdaniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego bez znaczenia dla oceny prawidłowości decyzji Konserwatora Zabytków m.[...] jest podnoszony przez skarżącego, a wskazany w zaświadczeniu [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 2014 r., fakt objęcia działek nr [...] i [...] ochroną konserwatorską na podstawie trzech decyzji z lipca 1965 r., wpisujących do rejestru zabytków układy urbanistyczne ulic: [...], [...] i [...]. Zarzut, że sytuacja taka jest "prawnie niedopuszczalna" nie znajduje oparcia w przepisach. Zarówno ustawa z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury jak i żaden inny, obowiązujący w dacie wydania inkryminowanej decyzji akt prawny, nie ograniczały możliwości wydawania kolejnych decyzji o wpisie do rejestru zabytków w odniesieniu do obiektów lub nieruchomości już wpisanych do rejestru zabytków. Sytuacja taka może wprawdzie stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., jednakże nie ma miejsca w omawianej sprawie. Na podstawie ww. przepisu stwierdza się nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną i odnosi się do sytuacji, w której obie decyzje dotyczą tożsamego podmiotu oraz tożsamego przedmiotu sprawy, przy jednoczesnej tożsamości stanu prawnego i faktycznego. Decyzje o wpisie do rejestru zabytków, wskazane w zaświadczeniu [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, nie są tożsame przedmiotowo, a zatem brak jest podstaw do uznania, że w niniejszej sprawie zaszła okoliczność wskazana w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Analiza zasadności tak określonej ochrony konserwatorskiej działek ew. nr [...] i [...] z obrębu [...], położonych w [...], nie mieści się w ramach prowadzonego postępowania. Ponadto, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015r., 1. dz. [...], Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził nieważność postanowienia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] września 1996 r., nr [...], wyjaśniającego treść decyzji o wpisie do rejestru zabytków pod numerami [...], [...] i [...]: [...] ze skrzydłami i bramą, ul. [...] w [...], oficyny [...] przy ul. [...] oraz oficyny [...] przy ul. [...] w [...], w ten sposób, iż zespół [...], objęty wpisem do rejestru zabytków określa się jako cały teren w granicach: zach. [...], - płd. ul. [...] - wsch. ul. [...], - pn. ul. [...] wraz z pałacem ze skrzydłami, dziedzińcem, bramą, dwiema oficynami, a także stwierdzającego, że teren użytkowany przez Biuro Zarządu m.[...], Urząd Gminy [...], Ministerstwo Edukacji Narodowego, Fundację Kultury Polskiej - położony w [...] przy ul. [...]i [...] objęty jest wpisem do rejestru zabytków jako teren położony w granicach wpisu; ww. teren obejmuje działki: nr [...] - kw. [...], nr [...] bez kw, nr [...] bez kw, dz. nr [...], nr [...] kw. [...], obręb [...]. W świetle powyższych wywodów Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, uznał za prawidłowe rozstrzygnięcie wyrażone w jego decyzji z dnia [...] marca 2015 r., 1. dz. [...]. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniosła "[...]" Sp. z o.o. Skarżąca spółka zaskarżonej decyzji zarzuciła: a) naruszenia cyt. "art. 140 kodeksu cywilnego w związku z art. 24 ust 1 i art. 64 ust.1, 2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz naruszenie art. 107 K.p.a." poprzez naruszenie prawa własności wnioskodawcy przez pozostawienie w obrocie prawnym decyzji, która ogranicza prawo własności, w nieprecyzyjny sposób pozostawiając urzędom dowolność interpretacji decyzji w zakresie ustalania obszaru, objętego decyzją; b) naruszenie art. 2 i art. 5 pkt 1 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury poprzez wpis założenia urbanistycznego ulicy [...], pomimo że ustawa przewidywała tylko wpisy założeń urbanistycznych miast i osiedli lub budowli zespołów budowlanych, nie przewidywała natomiast i nie definiowała pojęcia "założenie urbanistyczne ulicy"; c) naruszenie art. 17 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury w związku z § 4 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 1963 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków i centralnej ewidencji zabytków poprzez brak wymaganego przepisami opisu granic zabytku wpisanego do rejestru oraz braku numerów ksiąg wieczystych nieruchomości objętych wpisem; d) naruszenie art. 6 k.p.a. art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a, poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego polegający na braku zebrania i przeanalizowania dokumentów potwierdzających, jaki obszar został wpisany do rejestru zabytków decyzją Konserwatora Zabytków m.[...] z lipca 1965 r., l.dz. [...], wpisującą do rejestru zabytków ulicę [...] w [...] jako założenie urbanistyczne. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) p.p.s.a. skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu. Skarga została opatrzona uzasadnieniem. Zarzuty zostały dodatkowo omówione powołano się także na wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2013 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Wa2053/11 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2014r., w sprawie o sygn. akt II OSK 2270/12, które zdaniem skarżącej powinny mieć wpływ na sądową ocenę zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem – prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Sąd oddalił skargę dając wyraz ocenie, że decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego – zaskarżona i poprzedzająca ją – odpowiadają przepisom prawa. Nie ma podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego, przez stwierdzenie nieważności, kontrolowanej w niniejszym postępowaniu decyzji Konserwatora Zabytków m.[...] z lipca 1965 r., l.dz. [...], wpisującej do rejestru zabytków ulicę [...] w [...] jako założenie urbanistyczne. Decyzja ta nie jest obarczona żadną z wad opisanych w przepisie art. 156 § 1 k.p.a.. Sąd w pełni podziela stanowisko organu. Argumentację organu, która legła u podstaw podjętego rozstrzygnięcia Sąd ocenia jako prawidłową, wyczerpującą i przyjmuje za własną. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdza, że nie zasługują one na uwzględnienie. I tak, wbrew twierdzeniom skarżącej spółki, kontrolowana przez organ opisana wyżej decyzja z 1965 r., nie jest trwale niewykonalna z powodu braku określenia w niej granic zabytku, jak chciałaby widzieć to skarżąca. Należy stwierdzić, że podnoszony brak załącznika graficznego decyzji nie stanowi o wadzie rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., Jak słusznie wskazał organ, w dacie wydawania decyzji nie było normy prawnej, która nakazywałaby jego sporządzenie, i która mogłaby w oczywisty sposób zostać naruszona. W ocenie Sądu ta cecha decyzji nie stanowi także o jej niewykonalności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Niewykonalność decyzji zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść obowiązków i uprawnień w niej zawartych są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych, tkwiących w ich naturze. Należy podkreślić, że istotnym kryterium niewykonalności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., w obu jej przejawach (faktycznej i prawnej), jest jej trwałość. Niewykonalność musi istnieć już w dacie wydania decyzji, aż do czasu stwierdzenia jej nieważności. Decyzja niewykonalna to taka decyzja, której adresat jest trwale pozbawiony możliwości czynienia użytku z ustanowionych w niej praw lub trwale pozbawiony możliwości wykonania obowiązków. Zatem o niewykonalności obowiązku nałożonego decyzją ostateczną można mówić jedynie wówczas, gdy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Gdyby nawet przyjąć, że decyzja obecnie może być postrzegana jako nieprecyzyjna w odniesieniu do zakresu jej obowiązywania, to jednak nie ma obiektywnych podstaw do przyjęcia, że tak też była postrzegana przed pięćdziesięcioma laty tj. w dacie jej wydawania. W ocenie Sądu decyzja ta nie ma jednak cech niewykonalności również obecnie. Wpis do rejestru konkretnej ulicy jako założenia urbanistycznego, chroni, co oczywiste, nie tylko trakt jako formę komunikacji, ale także przylegające budynki, choć te tylko z punktu widzenia owego założenia, zatem z uwzględnieniem np. ich wysokości, konstrukcji dachów, elewacji, układu otworów, w tym bram czy wjazdów. Z treści obowiązującego w dniu wydania decyzji art 5 pkt 1 ww. ustawy o ochronie dóbr kultury wynika, że do rejestru zabytków można było wpisać historyczne założenie urbanistyczne miast i osiedli, ale wbrew stanowisku skarżącej spółki nie wyłącza ten przepis wpisania ulicy jako założenie urbanistyczne. W tym zakresie należy odwołać się do argumentacji, którą przedstawił organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w pełni podzielanej przez Sąd. Wbrew zarzutom skargi organ, kontrolując w postępowaniu nieważnościowym przedmiotową decyzję o wpisie do rejestru, nie miał obowiązku dokładnego wyjaśnienia jaki obszar został wpisany do rejestru zabytków tą decyzją. Brak ustaleń w tym zakresie nie stanowi o naruszeniu zasad postępowania administracyjnego wynikających z art. 6 k.p.a. art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. W sprawie niniejszej także nie jest uzasadniony zarzut naruszenia w zaskarżonej decyzji cyt. "art. 140 kodeksu cywilnego w związku z art. 24 ust 1 i art. 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz naruszenie art. 107 k.p.a. poprzez naruszenie prawa własności wnioskodawcy przez pozostawienie w obrocie prawnym decyzji, która ogranicza prawo własności, w nieprecyzyjny sposób pozostawiając urzędom dowolność interpretacji decyzji w zakresie ustalania obszaru, objętego decyzją". W świetle aprobowanej przez Sąd oceny organu, decyzja nie może być wyeliminowana przez stwierdzenie jej nieważności. Zgodnie zaś z art. 64 ust 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej własność może być ograniczona w drodze ustawy i w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Skarżąca spółka nie może skutecznie powoływać się na naruszenie prawa własności przez decyzję z 1965 r., skoro w toku postępowania, w zakresie mu właściwym, nie stwierdzono żadnej z wad kwalifikowanych opisanych w art. 156 § 1 k.p.a., które obarczałyby decyzję wydaną na podstawie obowiązującej w dacie jej wydawania ustawy. Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania w sprawie niniejszej poglądów prawnych wyrażonych w przywołanych przez skarżącą, i opisanych wyżej, wyrokach tutejszego Sądu oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sądy orzekały na podstawie innych okoliczności faktycznych sprawy. Dodatkowo Sąd podkreśla – przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu nieważnościowym była decyzja wydana przed pięćdziesięcioma laty, obecnej kultury prawnej nie można przenosić przez prostą analogię do decyzji wydawanych w tak odległym czasie. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2016 r., poz. 718 tj.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło