VII SA/Wa 2868/11
WyrokWSA w Warszawie2012-05-17
Skład orzekający: Bożena Więch - Baranowska, Joanna Gierak – Podsiadły, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, która została utrzymana w mocy przez organ wyższego stopnia, jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności nie jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa. Obiekt budowlany, wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę i o powierzchni przekraczającej dopuszczalne limity dla zgłoszenia, nie może być kwalifikowany jako obiekt małej architektury ani budynek gospodarczy w rozumieniu przepisów, a jego samowolna budowa uzasadnia nakaz rozbiórki.Stan faktyczny
Skarżąca H. S. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego domku letniskowego. Organ pierwszej instancji utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę, wskazując na brak pozwolenia na budowę i niewykonanie obowiązków nałożonych postanowieniem. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własną decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja nakazująca rozbiórkę nie jest dotknięta wadami powodującymi jej nieważność. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując kwalifikację obiektu i zarzucając naruszenie prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska (spr.), Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant spec. Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2012 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2011 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata G. W. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy).
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak: [...] wydaną [...] listopada 2011 na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 kpa utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2011r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że decyzją z dnia [...] października 2011r.. znak: [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia
[...] maja 2010r., znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2010r. znak: [...]. którą nakazano H.S. rozbiórkę domku letniskowego o wymiarach 5.65 x 3.45 m. wybudowanego na nieruchomości przy ul. [...] w m. [...] na terenie działki oznaczonej nr ew. [...] bez pozwolenia na budowę oraz zobowiązano inwestora do wykonania prac rozbiórkowych pod nadzorem uprawnionej osoby, uporządkowania terenu rozbiórki i powiadomienia organu nadzoru budowlanego o jej dokonaniu.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że w dniu 29 października 2009r. dokonano oględzin obiektu budowlanego w trakcie której stwierdzono, że na terenie działki [...] z tyłu posesji za budynkiem mieszkalnym w odległości ok. 20 ÷ 50 cm od ogrodzenia z działką nr [...] wybudowano budynek letniskowy o wymiarach 5,65 x 3.45 m. Fundamenty betonowe, dach drewniany jednospadowy kryty papą na deskowaniu, ściany murowane z bloczków z betonu komórkowego. W budynku wydzielono pomieszczenie pokoju i łazienki. Wg oświadczenia [...] budynek został wybudowany około 2005r. W dniu wizji ustalono, że inwestor nie dokonał geodezyjnej inwentaryzacji obiektu. Budowa obiektu została zakończona. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009r.. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał H. [...]: wstrzymanie robót budowlanych i zabezpieczenie terenu budowy, związanych z budową domku letniskowego na nieruchomości przy ul. [...] w m. [...] na terenie działki oznaczonej nr ew. [...] wykonywanych bez pozwolenia na budowę oraz zobowiązał inwestora do przedłożenia w terminie do 28 lutego .2010r. dokumentów mających na celu doprowadzenie wybudowanego budynku do stanu zgodnego z prawem:
1. zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności realizowanej inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego m. [...] lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, 2. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. 3. 4 egz. projektu budowlanego wybudowanego budynku letniskowego wraz z wymaganymi opiniami i uzgodnieniami.
W ocenie organu podkreślić należy, że sam fakt niewykonania tych obowiązków uzasadnia wydanie nakazu rozbiórki. Decyzją z dnia [...] marca 2010r., w związku z niewywiązaniem się inwestora z obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał H.S. rozbiórkę domku letniskowego o wymiarach 5.65 x 3.45 m, wybudowanego na nieruchomości przy ul. [...] w m. [...] na terenie działki oznaczonej nr ew. [...] bez pozwolenia na budowę.
Organ odwoławczy podniósł, że ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w art. 3 pkt 4 definiuje obiekty małej architektury. Zgodnie z tym przepisem przez obiekt małej architektury należy rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności: kultu religijnego, jak kapliczki, krzyże przydrożne: figury, posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. Określając pojęcie altany ocenie organu należy posługiwać się jej powszechnym znaczeniem, ponieważ przepisy Prawa budowlanego nie definiują wprost tego pojęcia. W związku z tym przez altanę należy rozumieć niewielki pawilon ogrodowy o lekkiej konstrukcji i ażurowych ścianach, niezwiązany trwale z gruntem, przeznaczony do wypoczynku oraz osłony przed słońcem i deszczem.
Wprawdzie w aktach sprawy znajdują się dokumenty potwierdzające, że H.S.dokonała w organie administracji architektoniczno - budowlanej zgłoszenia zamiaru rozbiórki oraz budowy nowego budynku gospodarczego, do którego organ nie zgłosił sprzeciw, jednakże w piśmie z dnia 5 marca 2004 r., znak: [...] Wydziału Urbanistyki, Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w [...] wyraźnie wskazano, że cyt." Tutejszy organ informuje, że nic wnosi sprzeciwu do budowy budynku gospodarczego w [...] przy ul. [...], pod warunkiem: - powierzchnia zabudowy przedmiotowego budynku gospodarczego nie przekroczy 10 m2 ". Inwestorka natomiast wybudowała budynek o powierzchni ok. 19 m2 czyli obiekt zupełnie inny niż przyjęty bez sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno - budowlanej, na wykonanie którego nie posiadała stosownego pozwolenia właściwego organu. Nie można zatem zakwalifikować spornego obiektu budowlanego, który jest wybudowany z bloczków z betonu komórkowego i w którym wydzielono pomieszczenia pokoju i łazienki pod reglamentację art. 49b Prawa budowlanego. Zgodnie z § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75. poz. 690 z późn. zm.). zawierającym definicję prawną budynku gospodarczego, przez budynek gospodarczy należy rozumieć budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych.
Zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego obiektem budowlanym jest budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi. Budynek zaś,. to w myśl art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Realizowany przez skarżącą budynek odpowiada wyżej powołanej definicji ustawowej budynku, dając podstawę do zastosowania przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane wobec nie legitymowania się przez skarżącą pozwoleniem na budowę. Ponadto wykonywanie budynku przekraczającego bądź powierzchnię zabudowy, bądź rozpiętość konstrukcji przewidzianych przepisem art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego jest budowaniem obiektu budowlanego w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. Wobec tego decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]maja 2010r.. znak: [...]utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2010r.. znak: [...] nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 §1 Kpa. Została bowiem wydana przez właściwy organ, na podstawie właściwego przepisu, nie dotyczy sprawy rozstrzygniętej uprzednio inną decyzją ostateczną, została skierowana do podmiotu będącego stroną postępowania i nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa, jest wykonalna, zaś jej wykonanie nie wywoła czynu zagrożonego karą.
Powyższa decyzja nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa.
W tym stanie rzeczy należy ponownie stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie brak podstaw do stwierdzenia nieważności badanej decyzji.
Odnosząc się do zarzutu zawartego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a dotyczącego nieprzekroczenia 10 m2 powierzchni przedmiotowego budynku organ stwierdził, że pracownicy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu 29 października 2009r., dokonali oględzin obiektu budowlanego w trakcie których ustalono, że na terenie działki [...] z tyłu posesji za budynkiem mieszkalnym w odległości ok. 20 ÷ 50 cm od ogrodzenia z działką nr [...] wybudowano budynek letniskowy o wymiarach 5,65 x 3,45 m . W trakcie oględzin była obecna skarżąca i podpisała protokół z tych oględzin bez zastrzeżeń . Protokół jest dokumentem urzędowym stanowiącym dowód tego co w nim urzędowo stwierdzono ( art. 76 kpa.) .
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła H. S.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżąca podniosła, że z żadnego przepisu prawa budowlanego nie wynika zakaz umieszczania w budynku gospodarczym służącym dla przechowywania drewna oraz narzędzi okna i drzwi.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontroluje jedynie legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju naruszenia nie wystąpiły, wobec czego należy uznać, iż skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wydana [...] listopada 2011r. utrzymująca w mocy własną decyzję z [...] października 2011r., odmawiającą stwierdzenia nieważności [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010r. wydanej w przedmiocie rozbiórki domku letniskowego wybudowanego na działce nr [...] w [...] przy ul. [...] [...].
Decyzje objęte kontrolą Sądu zapadły w postępowaniu nadzwyczajnym stanowiącym
wyłom od wyrażonej w art. 16 kpa zasady trwałości decyzji ostatecznych. Celem
postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz
przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia, a
mianowicie czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Wśród przesłanek enumeratywnie wymienionych, w art.
156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest rażące naruszenie prawa, które określa się jako oczywiste
naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego
działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym.
Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jako wydanej z
rażącym naruszeniem prawa jest wyraźne wskazanie, jaki konkretny przepis został
naruszony, przy czym rozpoznając sprawę w omawianym trybie, organ orzekający
bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji
objętej wnioskiem.
O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość
naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje
ekonomiczne lub gospodarcze - skutki które wywołuje decyzja (wyrok Naczelnego
Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1134/04).
Zdaniem Sądu w niniejszej prawie przesłanki te nie zaistniały.
W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być
zastosowany w bezpośrednim rozumieniu, tj. taki, który nie wymaga wykładni prawa
(wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2005 r. OSK 1134/04).
Biorąc pod uwagę powyższe sąd podziela w całości ocenę organu, że objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2010r. nie jest dotknięta żadną z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa.
Dokonane w dniu 10 lutego 2004r. zgłoszenie, które powołuje skarżąca dotyczyło zamiaru budowy " nowej szopy". Natomiast skarżąca wybudowała, o na działce nr [...] w [...] budynek o powierzchni ok. 19 m 2, murowany, w którym wydzielono 2 pomieszczenia- pokój i łazienkę – a więc inny obiekt niż objęty zgłoszeniem.
Na budowę tego budynku skarżąca winna uzyskać pozwolenie na budowę.
Wobec tego słusznie organ nadzoru budowlanego prowadził postępowanie legalizacyjne na podstawie art. 48 ust 2 Prawa budowlanego, nałożył na inwestorkę obowiązek przedstawienia koniecznych dokumentów, a wobec niewykonania obowiązku wydał rozstrzygnięcie na podstawie art. 1 i 4 w/w przepisu nakazał rozbiórkę wybudowanego bez pozwolenia na budowę domu.
Należy przy tym podkreślić, że jak wynika ze zgromadzonego materiału przedmiotowy budynek wybudowany został na działce będącej współwłasnością Gminy [...], S. J., T. J. i S. W. Współwłaściciele nie wyrażali zgody na budowę przez skarżącą przedmiotowego budynku.
Poza powyższym co wynika z ustaleń organu nadzoru budowlanego – budynek został usytuowany w odległości 20-50 cm. od granicy z sąsiednia działką , a więc w odległości niezgodnej z przepisami technicznymi ( § 12 rozporządzenia wykonawczego z 2012r).
W tej sytuacji należy uznać, ze zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a zarzuty podnoszone przez skarżącą – biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy – nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 202r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło