VII SA/Wa 2873/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: asesor WSA Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. W. na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie przebudowy i remontu drogi postanawia: odrzucić skargę. Pismem z 12 września 2024 r. J. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z [...] listopada 2010 r. (nr [...]), którą nakazano Gminie S. – właścicielowi drogi stanowiącej działkę nr ew. [...] ul. [...] w S. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) wykonanie określonych czynności i robót budowlanych wskazanych w ekspertyzie technicznej w celu doprowadzenia drogi do stanu zgodnego z prawem. W skardze skarżący podał, że wraz z mieszkańcami Osiedla ul. [...] i ul. [...] w S. skierowali do ówczesnych władz miasta skargę na nieukończenie ww. ulicy, wykonanej niezgodnie z projektem budowlanym i drogowym. Następnie skarżący opisał czynności, jakie podejmowano od tego momentu celem dokończenia realizacji inwestycji, wykonanej niezgodnie z prawem i niezgodnie ze świadczeniami wynikających z umowy zawartej pomiędzy Gminą S., a właścicielami nieruchomości zawartej 8 marca 1993 r. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. przedstawił przebieg podejmowanych czynności w sprawie. Pismem z 8 grudnia 2024 r. skarżący uzupełnił wniesioną skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzucenia. Na wstępie wskazać należało, że badanie merytorycznej zasadności skargi w każdym przypadku poprzedzone być musi sprawdzeniem, czy sprawa będąca jej przedmiotem podlega kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego, tj. czy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, czy skargę wniósł uprawniony podmiot oraz czy spełnia ona wymogi formalne i została wniesiona w ustawowym terminie. Dokonując oceny w tym zakresie wniesionej skargi, stwierdzić trzeba, że zgodnie z treścią art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024, poz. 935 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Natomiast przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.). Wskazując na powyższe, stwierdzić należy, że skargę do sądu administracyjnego można wnieść na akt administracyjny ostateczny, który został wydany w wyniku rozpoznania wniesionego przez stronę przysługującego jej środka zaskarżenia. Zatem Sąd może rozpoznać merytorycznie skargę, która została wniesiona po wyczerpaniu toku postępowania administracyjnego, a nie bezpośrednio od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji. Nadto skarga do sądu administracyjnego złożona bezpośrednio od orzeczenia wydanego przez organ administracyjny w pierwszej instancji jest niedopuszczalna niezależnie od tego czy strona wyczerpała, czy też nie, przysługujące jej w postępowaniu administracyjnym środki zaskarżenia. Wskazując na powyższe, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja jest decyzją organu I instancji nadzoru budowlanego, od której stronie postępowania administracyjnego przysługiwało prawo wniesienia zażalenia. Nie jest zatem decyzją, na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Nadto zwrócić należy uwagę, że krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi określa art. 50 § 1 i § 2 P.p.s.a. i zgodnie z nim uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, jak również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Legitymacja do złożenia skargi została oparta na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić – co do zasady – podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Pojęcie "interesu prawnego", o którym mowa w art. 50 § 1 P.p.s.a., ma charakter obiektywny, a jego źródła każdorazowo należy upatrywać w przepisach prawa materialnego (niekiedy również procesowego, czy też nawet ustrojowego), w związku z czym o jego istocie trzeba wnioskować na podstawie jego związku z konkretną normą prawną, co oznacza, że istnienie interesu prawnego uzasadnia istnienie przepisu prawa i rekonstruowanej z niego normy prawnej stanowiącej źródło (podstawę) wywiedzenia z niej dla danego podmiotu określonych praw lub obowiązków. W okolicznościach rozpoznawanej sprawie J. W. nie był stroną postępowania administracyjnego w przedmiocie legalności przebudowy i remontu drogi, o którym mowa w ww. postanowieniu organu nadzoru budowlanego, jak również – niezależnie od przedmiotowej niedopuszczalności skargi – nie wykazał interesu prawnego we wniesieniu skargi w imieniu własnym lub jak to określono w treści skargi z upoważnienia mieszkańców osiedla. Kto może być pełnomocnikiem przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określają w art. 35 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z nim pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. W postępowaniu sądowoadministracyjnym krąg osób mogących być pełnomocnikiem strony ograniczony został do profesjonalnych pełnomocników, osób mających związek ze sprawą (inny skarżący lub uczestnik postępowania) oraz osób związanych bliskim stosunkiem pokrewieństwo lub przysposobienia. Przepisy ustawy nie przewidują natomiast możliwości reprezentowania interesów bliżej nieokreślonej grupy osób zainteresowanych faktycznym sposobem rozstrzygnięcia sprawy, a więc również nie posiadających interesu prawnego we wniesieniu skargi na przedmiotową decyzję. Z uwagi na niedopuszczalność przedmiotową i podmiotową wniesionej skargi, podlegała ona odrzuceniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.