VII SA/Wa 2875/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2015 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Z. W. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] października 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania M. K. i D. K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm., dalej: Prawo budowlane) uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. nr [...] z dnia [...] września 2014 r., nakazującą D. K. dokonanie całkowitej rozbiórki ogrodzenia nieruchomości przy ul. Z. od strony ul. W. w P. i na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie w przedmiocie ogrodzenia nieruchomości przy ul. Z. od strony ul. W. w P.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania z którego wynika, że decyzją z dnia [...] września 2013r, nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. nr [...] z dnia [...] lipca 2013r umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie budowy przedmiotowego ogrodzenia, wykonanego z siatki stalowej mocowanej do słupków metalowych o wysokości ok. 1.30m i długości ok. 22m. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2014r, sygn. akt VII SA/Wa 2390/13 oddalił skargę M. K. i D. K. uznając, iż w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a. Z oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku wynika, że zasadniczą kwestią jest wyjaśnienie, jaki charakter prawny ma ul. W. w P. od strony której postawiono sporne ogrodzenie tj. czy jest drogą publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, czy też jest drogą wewnętrzną oraz dokonanie pozostałych ustaleń wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy wskazał, że z oświadczenia M. K. i D. K. złożonego do protokołu [...] WINB nr [...] w dniu [...] października 2014 r wynika, że budowę ogrodzenia zakończono w 1994 r., co jest zgodne z informacjami zawartymi w pismach M. i D. K. m.in. w piśmie z dnia [...] października 2012 r., w którym poinformowali, iż ogrodzenie stoi w tym miejscu od osiemnastu lat. Ponadto M. i D. K. do akt sprawy dołączyli zaświadczenie wydane przez Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] sierpnia 2014 r., zgodnie z którym ulicy W. w P. nadana została kategoria drogi gminnej uchwałą Rady Miejskiej w P. nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. W zaświadczeniu zawarto również informację, iż ul. W. objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru śródmieścia P. zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w P. nr [...] z [...] listopada 2003 r. W planie ul. W. jest drogą publiczną, ulicą dojazdową. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia organ odwoławczy uznał, że budowa ogrodzenia była zwolniona z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż w momencie jego budowy teren do którego przylega sporne ogrodzenie nie stanowił drogi publicznej, czy też innego miejsca publicznego, jak również ze względu na użyte do jego budowy materiały ( siatka stalowa ). W ocenie organu odwoławczego obowiązujące w dacie budowy przepisy Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz.U. z 1975 r. Nr 8, poz. 48 ze zm.) przewidywały obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę tylko co do określonego typu ogrodzeń, tj. stosownie do treści § 19 pkt 3 rozporządzenia, obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę istniał w razie wykonywania stałych ogrodzeń od strony dróg (ulic) i placów publicznych oraz od innych miejsc publicznych, jak też ogrodzeń z cementu jako pełne oraz z kształtowników metalowych i blach lub ze stali budowlanej, niezależnie od położenia tych ogrodzeń. W świetle powyższego inwestorom nie można zarzucić, że działali w warunkach samowoli budowlanej, co wyklucza możliwość prowadzenia postępowania legalizacyjnego. Organ podkreślił, że w przypadku, gdy inwestor działał zgodnie z przepisami obowiązującymi w momencie realizacji inwestycji, późniejsze zmiany stanu prawnego w powołanym powyżej zakresie nie mogą wiązać skutków prawnych ze zdarzeniami mającymi miejsce w przeszłości (tj. przed dokonaniem tych zmian - w rozpatrywanym przypadku z budową ogrodzenia) i stąd nie mogą także stanowić podstawy do ingerencji organów nadzoru budowlanego. Zdaniem organu, w niniejszej sprawie nie istnieje faktyczny przedmiot postępowania, w stosunku do którego organy nadzoru budowlanego mogłyby podejmować dalsze czynności w sprawie. Powyższe wypełnia dyspozycję art. 105 k.p.a., zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo części. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wyżej opisane rozstrzygnięcie wniósł Z. W., zarzucając naruszenie: 1. przepisów postępowania które miało istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym w szczególności: - pominięcie faktu wskazywanego przez stronę, a mianowicie tego, iż przedmiotowe ogrodzenie zostało wzniesione jako ogrodzenie tymczasowe na okres budowy, która jak wynika z akt sprawy jest już zakończona, - niedokładne ustalenie stanu faktycznego i niewyjaśnienie statusu prawnego i faktycznego ulicy Wąskiej, w kontekście tego czy była ona innym miejscem publicznym w rozumieniu w rozumieniu przepisu § 44 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska, - pominięcie faktu wskazanego przez stronę, a mianowicie tego, iż istnienie przedmiotowego ogrodzenia powoduje, że ul. W. ma na wysokości ogrodzenia zaledwie 2,6 metra szerokości; b) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego zastosowanie; 2. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: - § 19 ust 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego z dnia 2 lutego 1975 r. (Dz.U. Nr 8, poz. 48 ze zm.) poprzez jego zastosowanie, - § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75 poz. 690 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie, - przepisów Prawa budowlanego, nakazujących rozbiórkę obiektów wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę poprzez ich niezastosowanie. Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja prawo narusza dlatego skarga zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ odwoławczy nie zbadał wszystkich okoliczności faktycznych związanych z wybudowanym ogrodzeniem i przedwcześnie umorzył prowadzone postępowanie jako bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy wadliwie przyjął, iż budowa ogrodzenia wykonanego w 1994r podlegała regulacji zawartej w § 19 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz.U. z 1975 r. Nr 8, poz. 48 ze zm.). Wskazany przepis znajduje się w Dziale 2 ww. rozporządzenia i dotyczy budownictwa jednostek gospodarki uspołecznionej oraz innych jednostek organizacyjnych. Przepis ten nie znajduje zastosowania do budownictwa osób fizycznych. Budownictwo osób fizycznych uregulowane jest w Dziale 3 w/w rozporządzenia. Zgodnie z § 44 ust 1 pkt 3c pozwolenia na budowę wymaga wykonanie stałych ogrodzeń od strony dróg ( ulic ) i placów publicznych oraz od innych miejsc publicznych. Kwestionowane ogrodzenie zostało wykonane z siatki stalowej mocowanej do słupków metalowych. Wysokość ogrodzenia wynosi ok. 1.30m, a jego długość ok. 22m. Ogrodzenie zostało wybudowane w 1994r i do chwili obecnej stoi dlatego nie można przyjąć, że nie jest ogrodzeniem stałym. W świetle obowiązującego w dacie budowy ogrodzenia przepisu § 44 ust 1 pkt 3c cytowanego rozporządzenia organ odwoławczy nie wyjaśnił, czy teren do którego przylega sporne ogrodzenie nie stanowi innego miejsca publicznego. W aktach sprawy znajduje się pismo mieszkańców z dnia [...] października 1994r nazwane " zastrzeżeniem" skierowane do Urzędu Rejonowego w P. w którym proszą o niezwłoczne wstrzymanie budowy na działce skarżących w związku z uniemożliwieniem dojazdu do ich zabudowanych działek. Akta sprawy zawierają także odpowiedź Urzędu Rejonowego w P. ( karta 13 ) z której wynika, że ulica W. ma charakter ciągu pieszo-jezdnego. Taki charakter ulicy W. wynika również z pisma Urzędu Gminy P. z dnia [...] grudnia 1994r ( karta 11 akt ). Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego mając na uwadze materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy rozważy, czy w dacie budowy ogrodzenia ulica [...] była innym miejscem publicznym w rozumieniu przepisu § 44 ust 1 pkt 3c Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego. Budowa ogrodzenia od strony miejsc publicznych wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a konsekwencją jej braku jest konieczność prowadzenia postępowania legalizacyjnego w trybie przepisów Prawa budowlanego z 1974r. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed dniem 1 stycznia 1995 r., wyłączone jest stosowanie art. 48 ustawy. Oznacza to, że likwidacja samowoli budowlanej następuje na podstawie przepisów art. 37-42 Prawa budowlanego z 1974 r. W niniejszej sprawie nie dokonano ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dlatego z uwagi na naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pk 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz 1270 ze zm ) uchylił zaskarżoną decyzję. Orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w art. 200 powołanej ustawy.