VII SA/Wa 2881/16

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 marca 2018r. po rozpoznaniu wniosku P. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi P. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2016r., nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego postanawia: odmówić P. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek P. K. o przyznanie prawa pomocy uzupełniony na formularzu PPF w którym wniósł o zwolnienie od kosztów i ustanowienie radcy prawnego. We wniosku wnioskodawca wskazał, że obecnie jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Nie ma dochodów, jest rozwiedziony, zobowiązany do płacenia alimentów na nieletnie dzieci. Obecnie zamieszkuje w wynajmowanym pokoju. Bieżące rachunki opłacam dzięki pomocy najbliższym. Do ponoszonych miesięcznie wydatków i zobowiązań zaliczył: alimenty 600 złotych, czynsz najmu 600,00 złotych, opłatę za wodę 55,00 złotych, energię elektryczną 100,00 złotych, gaz 25,00 złotych, wydatki na zakup środków spożywczych 400,00 złotych, środki czystości 100,00 złotych, odzieży 50,00 złotych, koszty leczenia 50,00 złotych. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku pismem z dnia 25 stycznia 2018r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 24 stycznia 2018r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje, - od kogo i w jakiej wysokości uzyskuje miesięcznie pomoc finansową, - czy podejmuje próby znalezienia pracy, jeśli tak, należało o wskazać ile prób podjął i z jakim skutkiem, - czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też pozostaje z innymi osobami, jeśli tak należało wyszczególnić te osoby oraz podać wysokość uzyskiwanego przez nie dochodu, - czy podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe lub inne np. z tytułu umowy zlecenia, o dzieło, a jeśli tak, jakie uzyskuje z tego tytułu dochody, należało podać ich wysokość, - czy uzyskuje jakąkolwiek pomoc instytucji społecznych lub państwowych, jeśli tak należało wskazać od kogo w jakiej wysokości lub formie, - -czy posiada nieruchomości (dom, mieszkanie, nieruchomości rolne), jeśli tak wskazać jakie i ich powierzchnię, - czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak należało podać ich markę, rok produkcji, wartość rynkową oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, naprawy, ubezpieczenie), należało wyjaśnić kto je ponosi, - czy posiada oszczędności pieniężne, jeśli tak wskazać w jakiej wysokości, oraz nadesłania: - aktualnego zaświadczenia z właściwego Urzędu Pracy, potwierdzające, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, - wyciągów z konta bankowego lub kont bankowych z dwóch ostatnich miesięcy, jeśli je posiada, bądź złożenia oświadczenia, że go nie posiada. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane informacje. W dniu 7 lutego 2018r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawcy na powyższe wezwanie. Do pisma z dnia 5 lutego 2018r. wnioskodawca załączył elektroniczne zestawienie operacji na koncie bankowym za okres od 5 grudnia 2017r. do dnia 5 lutego 2018r., zaświadczenie z Urzędu Pracy [...] z dnia 5 lutego 2018r. informujące, że był zarejestrowany jako osoba bezrobotna od dnia 23 lutego 2016r. do dnia 12 czerwca 2017r., odwołanie od decyzji Urzędu Pracy, postanowienie nr [...]. Pismem z dnia 16 lutego 2018r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 15 lutego 2018r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych pisma z dnia 5 lutego 2018r. stanowiącego uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez jego własnoręczne podpisanie w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia ww. pisma bez rozpoznania. W dniu 23 lutego 2018r. do Sądu wpłynęło do Sądu podpisane przez wnioskodawcę ww. pismo. W piśmie tym wnioskodawca wskazał, że do tej pory utrzymywał się z oszczędności oraz dzięki pomocy rodziców. Zaznaczył, że pomoc nie jest regularna. Wskazał, że podejmuje próby znalezienia pracy. Podjął ich kilkadziesiąt, odbył kilkadziesiąt rekrutacji on-line oraz kilka rozmów rekrutacyjnych. Żadne z działań nie zakończyły się ofertą zatrudnienia. Wyjaśnił, że wynajmuje pokój w mieszkaniu dwupokojowym. Koszty energii oraz gazu i wody dzielą po połowie ze współlokatorem. Dodał, że współlokator jest obywatelem [...]. Oświadczył, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Nie podejmuje prac dorywczych. Te które mu oferowano były nielegalne oraz w warunkach szkodliwych dla zdrowia. Nie uzyskuje żadnej pomocy z instytucji społecznych. Nie posiada żadnych nieruchomości, ani oszczędności. Nie posiada żadnych pojazdów mechanicznych oprócz 15 letniego roweru. W tym stanie sprawy zważono co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a). Zatem prawo pomocy jako instytucja stanowiąca odstępstwo od tej generalnej reguły winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Należy podkreślić, że użycie www. przepisie słowa "wykazanie" oznacza, że strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy ma obowiązek przytoczyć i udokumentować okoliczności wskazane w ww. przepisie. Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wywodzi uprawnienie do zastosowania wobec niej prawa pomocy, ciąży na niej. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Stanowisko to znajduje potwierdzenie w treści art. 252 § 1 p.p.s.a, zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Jeżeli oświadczenie to okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzi wątpliwości, to strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ustawy p.p.s.a.). Strona ma zatem inicjatywę dowodową w zakresie właściwego przedstawienia przyczyn uzasadniających przyznanie prawa pomocy, a na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonywana jest ocena, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W niniejszej sprawie w ocenie orzekającego dane zawarte w formularzu wniosku PPF były niepełne i niewystarczające do rzeczywistej oceny sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy. Z tego względu skorzystano z powyższej możliwości i pismem z dnia 25 stycznia 2018r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 24 stycznia 2018r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Wnioskodawca wprawdzie pismem z dnia 5 lutego 2018r. udzielił odpowiedzi na powyższe pismo, jednakże wskazane informacje nie dowiodły, że kwalifikuje się on do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Analizując informacje zawarte w powyższym piśmie uznano, iż wnioskodawca nie wyjaśnił w nim wystarczająco i bez żadnych wątpliwości swojej sytuacji finansowej i życiowej. Dane są zbyt ogólnikowe i nie wystarczające do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. W piśmie wyjaśniającym z dnia 5 lutego 2018r. ogólnikowo podał, że "do tej pory" utrzymywał się z oszczędności i pomocy rodziców. Z podanych informacji przez wnioskodawcę nie wynika jasno z czego obecnie się utrzymuje lub przy czyjej pomocy. Nie wyjaśnił dokładnie, czy aktualnie utrzymuje się przy pomocy rodziny, jeśli tak, pomimo wezwania nie podał, od kogo i w jakiej wysokości miesięcznie uzyskuje pomoc finansową. Nie wiadomym jest także z jakich środków lub przy czyjej pomocy wnioskodawca ponosi wydatki związane z wynajmem pokoju oraz bieżącym utrzymaniem oraz płaceniem alimentów na rzecz dzieci. Ogólnikowe wskazanie we wniosku, że bieżące rachunki opłaca dzięki pomocy najbliższym, jest niewystarczające. Nie sposób jest bowiem przyjąć, by skarżący mógł egzystować nie posiadając jakiekolwiek źródła utrzymania bądź nie uzyskując pomocy finansowej rodziny. Okoliczność, że wnioskodawca nie ujawnia powyższego, powoduje, że nie sposób ustalić w sposób rzeczywisty jego sytuacji życiowej i finansowej i wpływa negatywnie na ocenę wniosku. Przeciwko uwzględnieniu wniosku przemawia również analiza operacji na rachunku bankowym wnioskodawcy za okres od dnia 5 grudnia 2017r. do dnia 5 lutego 2018r. Zauważyć należy, że konto wnioskodawcy było zasilane przez wnioskodawcę poprzez wpłaty w wpłatomacie w dniu 28 grudnia 2017r. w wysokości 1100 złotych i w dniu 29 stycznia 2018r. w wysokości 1300 złotych. W dniu 12 stycznia 2018r. na konto wnioskodawcy wpłynęła również kwota w wysokości 1500 złotych. Jak więc wskazano wyżej z treści art. 246 p.p.s.a jednoznacznie wynika, że wnioskodawca powinien udowodnić, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania we własnym zakresie. Strona występująca z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy powinna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania oraz wyjątkowości zwolnienia z tego obowiązku, czego konsekwencją powinno być wykazanie w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób niebudzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania. Wskazać należy, że odmowa przyznania prawa pomocy podyktowana jest przedstawieniem niepełnych informacji, związanych z wykonaniem wezwania z dnia 5 lutego 2018r. Okoliczności te spowodowały, iż nie jest obecnie możliwe ustalenie, czy wnioskodawca spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy. Reasumując stwierdzono, że wnioskodawca nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.