VII SA/Wa 2887/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Paweł Groński, Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi J. C. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; Postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2011r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 oraz art. 83 ust. 1, w związku z art. 59 f ust. 1 i art. 59g ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 243 z 2010 r. poz. 1623 ze zm.) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – w związku z przedłożeniem przez J. C. dokumentów żądanych w postanowieniu z dnia [...] października 2010r., nr [...] ustalił wysokość opłaty legalizacyjnej w kwocie 50 000 zł za samowolną rozbudowę budynku mieszkalnego o część o wymiarach ok. 3,0 x 3,0 m, przemurowanie szczytów budynku i zmianę konstrukcji dachu wraz z pokryciem, zlokalizowanego na działce nr [...] w m. W. gm. N. M.. W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że na wniosek J. C. wszczął postępowanie legalizacyjne dotyczące rozbudowy budynku mieszkalnego na działce nr [...] w m. W.. W czasie przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2009r. kontroli na nieruchomości i ustalił że znajduje się tam budynek mieszkalny, murowany, parterowy, z poddaszem nieużytkowym. Główna bryła budynku (część a), o wymiarach 8,5 x 12,0 m została zrealizowana w latach 70. XX wieku. W latach 80. XX wieku dobudowano do budynku od strony południowej "część b", o wymiarach ok. 3,0 x 8,0 m, o konstrukcji murowanej. Następnie w 2003 roku dobudowano od strony południowo-zachodniej "części c" o wymiarach ok. 3,0 x 3,0 m oraz wykonano przemurowanie szczytów budynku i wymieniono konstrukcję dachu wraz z pokryciem. Roboty budowlane przy rozbudowie budynku zostały zakończone, a teren wokół budynku uporządkowano. J. C. przedstawił decyzje Prezydium [...] w [...] z dnia [...] lutego 1971r., o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego. Do budynku tego samowolnie dobudowano "część b" Rozbudowa ta została zakończona w latach 80 – tych XX w., a następnie w 2003r. dobudowano "część c", także bez uzyskania stosownej decyzji o pozwoleniu na budowę. Ustaliwszy powyższe Powiatowy Inspektor nadzoru Budowlanego decyzja z dnia [...] października 2010r. udzielił pozwolenia na użytkowanie samowolne rozbudowanego budynku mieszkalnego wraz z "częścią b" o wymiarach 3,0 m x 8,0 m zrealizowaną w czasie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974r. W stosunku do rozbudowy wykonanej w 2003 r., postanowieniem z dnia [...] października 2010r. nałożył na J. C. określone obowiązki, których wykonanie uniemożliwi legalizacje obiektu. Inwestor wykonał postanowienie dnia [...] października 2010r. przedłożył żądane dokumenty, w związku z czym organ ustalił opłatę legalizacyjną w wysokości 50.000zł. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wyjaśnił jednocześnie, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2003r. ustalił stawkę opłaty na kwotę 500 zł, współczynnik kategorii obiektu k – 2, współczynnik wielkości obiektu w – 1. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J. C.. Wskazał, że gospodarstwo rolne wraz z zabudowaniami przejął od rodziców. Sam nie był inwestorem żadnego z obiektów. Chciał zalegalizować samowolnie dobudowane części budynku mieszkalnego ale nie jest w stanie zapłacić tak wysokiej opłaty legalizacyjnej. Postanowieniem z dnia [...] października 2011r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa po rozpoznaniu zażalenia - uchylił w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011r. i na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane ustalił dla J. C. opłatę legalizacyjną w wysokości 50. 000 zł Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, ze wobec wypełnienia przez J. C. nałożonych obowiązków, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo, w kolejnym etapie postępowania nałożył opłatę legalizacyjną. Jest ona prawidłowo obliczona, w związku z czym konieczne jest utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia co do meritum. Orzeczono na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa z uwagi na brak określenia w sentencji postanowienia organu I instancji podmiotu zobowiązanego do uiszczenia opłaty. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł J. C. ponownie podnosząc, iż postępowanie legalizacyjne zostało wszczęte na jego wniosek. Chciał uporządkować prawnie wszystkie sprawy związane z przejętym gospodarstwem. Nie stać go jednak na opłatę w tak wysokiej kwocie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Zaskarżonym postanowieniem organ ustalił wysokość opłaty legalizacyjnej z tytułu samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego. Z akt sprawy wynika, że skarżący, na wniosek którego wszczęto postępowanie administracyjne, jest następcą prawnym inwestorów i jemu zostało przekazane w 2008r. gospodarstwo rolne wraz z zabudowaniami. Budynek mieszkalny wybudowany na podstawie decyzji Prezydium [...] w [...] z dnia [...] lutego 1971 r. o pozwoleniu na budowę był kilkakrotnie samowolnie rozbudowywany. Samowola, w stosunku do której prowadzone było postępowanie legalizacyjne zakończone zaskarżonym postanowieniem wykonana została wg oświadczenia skarżącego, w 2003r. Organ administracyjny prowadząc postępowanie legalizacyjne przyjął, że roboty budowlane zostały zakończone w czerwcu 2003r. w związku z czym do legalizacji tej części budynku należy stosować przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. Stanowisko to, co do zasady jest słuszne oznacza to jednak, ze organ administracyjny winien zbadać, czy podmiot który dopuścił się samowoli budowlanej po dniu 1 stycznia 1995r., a przed dniem 10 lipca 2003r. mógł spełnić przesłanki uzyskania pozwolenia na użytkowanie, o których mowa w art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r. W związku z powyższym wskazać należy na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2006r., sygn. akt P 27/05, który wywołuje ten skutek, że w przypadku samowoli budowlanej popełnionej po dniu 1 stycznia 1995r., a przed dniem 10 lipca 2003r., konieczne jest badanie przez organ administracyjny, czy wniosek inwestora spełnił przesłanki uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Z orzecznictwa sądowo-administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2007r., sygn. akt II OSK 1477/06 wynika, że spełnienie przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) przesłanek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, określonych w art. 49 ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym przed tym dniem, winno skutkować możliwością legalizacji samowoli budowlanej w oparciu o dotychczasową regulację, bez względu na datę wszczęcia postępowania administracyjnego. Jeżeli bowiem podmiot, który samowolnie wzniósł obiekt budowlany, spełnił przed dniem wejścia w życie ustawy z 2003r. o zmianie ustawy – Prawo Budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw przesłanki uzyskania pozwolenia na użytkowanie tego obiektu, to wejście w życie kolejnych zmian ustawy Prawo budowlane nie może być traktowane jako uchylenie skutków prawnych, które ziściły się przed wejściem w życie tych zmian. Stosownie do regulacji art. 49 ust. 1 Prawo budowlane sprzed nowelizacji w 2003r., nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Natomiast w myśl art. 48 tej ustawy właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Artykuł 49 nie ma zatem charakteru samodzielnego, jego stosowanie jest możliwe wyłącznie w sytuacjach, w kótrych spełnione są przesłanki ustawowe określone w art. 48, a nadto upłynął pięcioletni okres liczony od zakończenia budowy obiektu budowlanego. Należy podkreślić, ze przepis ten wprowadzał tzw. przedawnienie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Wynika z niego, iż decyzja administracyjna nakazująca rozbiórkę może zostać wydana jedynie przed upływem pięciu lat od dnia zakończenia budowy, chyba że istnienie obiektu budowlanego narusza przepisy o zagospodarowaniu przestrzennym. W niniejszej sprawie organ oparł swoje ustalenia wyłącznie na oświadczeniu skarżącego, które jednak nie zwalnia organu z obowiązku przeprowadzenia wnikliwego postępowania wyjaśniającego co do okoliczności mającej tak istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, m.in. ze względu na treść powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Nie mniej istotne jest i wynika to bezspornie z akt sprawy, że skarżący nie był sprawcą samowoli budowlanej, a jedynie w 2008r. przejął gospodarstwo rolne od swoich rodziców. W tych okolicznościach sprawy, w ocenie Sądu zaskarżone postanowienie jest co najmniej przedwczesne z uwagi na brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a stwierdzone naruszenie przepisów postępowania mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. p.p.s.a. (Dz. U. z 2012, poz. 270 orzekł, jak w sentencji.