VII SA/Wa 2889/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T. G. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2015 r. znak [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia: odmówić zmiany postanowienia z dnia 12 maja 2016 r., odmawiającego przyznania T. G. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. T. G. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W treści wniosku oświadczył, że jest bezrobotny, pozostaje na utrzymaniu rodziców, wskazał rodziców oraz siostrę i dwóch braci jako osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżący oświadczył, że również jego ojciec, siostra i jeden z braci są osobami bezrobotnymi, drugi brat jest uczniem, matka skarżącego uzyskuje dochody z działalności gospodarczej w wysokości 1500 zł netto miesięcznie. Pismem z dnia 5 lutego 2016 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia danych przedstawionych w złożonym wniosku, na które to pismo T. G. udzielił odpowiedzi pismem z dnia 29 lutego 2016 r. Postanowieniem z dnia 12 maja 2016 r. referendarz sądowy odmówił T. G. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, iż brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy, bowiem skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i spełnia przesłanki określone w art. 246 ustawy. W uzasadnieniu postanowienia referendarz sądowy zauważył, że odpowiadając na wezwanie z dnia 5 lutego 2016 r. T. G. nie wyjaśnił: czy podejmuje prace dorywcze, sezonowe, z tytułu umów o dzieło, zlecenia itp.; czy ojciec skarżącego uzyskuje dochody, np. z działalności gospodarczej, renty, z prac dorywczych, z tytułu umów o dzieło, zlecenia; czy skarżący lub osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym korzystają ze świadczeń z pomocy społecznej; czy rodzeństwo skarżącego uzyskuje jakiekolwiek dochody, np. z tytułu działalności gospodarczej, renty, stypendium, z prac dorywczych, z tytułu umów o dzieło, zlecenia. Referendarz sądowy uznał, iż wobec nieudzielenia przez skarżącego odpowiedzi na ww. pytania nie jest możliwe bezsporne ustalenie, czy wnioskodawca jest w stanie samodzielnie bądź przy pomocy rodziny, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie. Od powyższego postanowienia skarżący złożył sprzeciw, który został odrzucony postanowieniem z dnia 20 lipca 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 września 2016 r. oddalił zażalenie skarżącego wniesione na postanowienie z dnia 20 lipca 2016 r. Skarżący T. G. w dniu 20 października 2016 r. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zauważyć przede wszystkim trzeba, że wniosek T. G. z dnia 20 października 2016 r. jest kolejnym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych złożonym w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 12 maja 2016 r., po rozpoznaniu wcześniejszego wniosku, referendarz sądowy odmówił T. G. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W takiej sytuacji kolejny wniosek skarżącego należy traktować jako wniosek o zmianę postanowienia z 12 maja 2016 r. w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, zwanej dalej p.p.s.a.), który to przepis stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Podkreślić również trzeba, że z treści art. 246 ustawy wynika jednoznacznie, że strona występująca z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy powinna udowodnić, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania we własnym zakresie. Strona powinna zatem poprzez rzetelne i wiarygodne przedstawienie wszelkich informacji niezbędnych do oceny jej sytuacji finansowej, a także poprzez złożenie stosownych dokumentów, wykazać, że jej sytuacja materialna uniemożliwia lub utrudnia w istotny sposób dostęp do sądu. To samo odnosi się również do kolejnego wniosku o przyznanie prawo pomocy. Prawomocne orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy może być zmienione, na co wskazuje treść art. 165 p.p.s.a., musi jednak nastąpić zmiana okoliczności sprawy – stanu majątkowego strony i jej możliwości płatniczych. Wniosek taki może być uwzględniony tylko, jeśli nastąpiła zmiana okoliczności, które stanowiły podstawę wcześniejszego orzeczenia wydanego w przedmiocie prawa pomocy, a więc wówczas, gdy nastąpiło istotne pogorszenie sytuacji materialnej wnioskodawcy. Kwestie te winny być wykazane przez stronę w tak samo rzetelnym stopniu, jak w przypadku pierwotnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do uwzględnienia kolejnego złożonego przez T. G. wniosku, ponieważ skarżący nie wykazał, aby jego sytuacja finansowa się pogorszyła. W treści wniosku z dnia 20 października 2016 r. T. G. oświadczył, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, obecnie uczęszcza do szkoły. Wskazał, że wspierają go rodzice, a wsparcie to polega na zakupie artykułów żywnościowych w kwocie ok. 100 zł miesięcznie. Wymienił rodziców oraz siostrę i dwóch braci jako osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Z uwagi na niewystarczające przedstawienie sytuacji finansowej w złożonym wniosku, pismem z dnia 7 listopada 2016 r. – na podstawie art. 255 ustawy - zobowiązano T. G. do uzupełnienia, w terminie 7 dni, danych zawartych w złożonym wniosku, poprzez: - wskazanie, czy skarżący podejmuje prace dorywcze, sezonowe, z tytułu umów o dzieło, zlecenia itp., jeżeli tak, jakiej wysokości dochody uzyskuje z tego tytułu, - nadesłanie aktualnego zaświadczenia z urzędu pracy o posiadaniu przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej, - wskazanie, czy skarżący mieszka w domu należącym do rodziców, jeśli tak, należało podać powierzchnię domu i wskazać wysokość wydatków związanych z utrzymaniem domu (opłaty za prąd, gaz, wodę itp.), - podanie wysokości miesięcznych dochodów uzyskiwanych przez rodziców i wskazanie, z jakiego tytułu je uzyskują, - wskazanie, czy rodzeństwo skarżącego uzyskuje jakiekolwiek dochody, np. z tytułu wynagrodzenia za pracę, z działalności gospodarczej, renty, stypendium, z prac dorywczych, z tytułu umów o dzieło, zlecenia itp.; jeżeli tak, w jakiej wysokości, - nadesłanie – w przypadku, gdy osoby pozostające ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym są osobami bezrobotnymi – stosownych zaświadczeń z urzędu pracy o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej, - wskazanie, czy skarżący lub osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym korzystają ze świadczeń z pomocy społecznej (jeżeli tak, w jakiej wysokości). W odpowiedzi na ww. wezwanie T. G. w piśmie z 17 listopada 2016 r. oświadczył, że mieszka w domu rodziców, nie podejmuje żadnej pracy, ponieważ chodzi do szkoły. Nadesłał faktury za zużycie wody i za energię elektryczną, a także kserokopię decyzji z [...] sierpnia 2016 r. o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku. Skarżący oświadczył, że jego matka uzyskuje dochody z działalności gospodarczej w wysokości 1500 zł miesięcznie. Nadesłał kopię decyzji z dnia [...] lutego 2016 r. o uznaniu ojca skarżącego za osobę bezrobotną i o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 29 stycznia 2016 r. Oświadczył, że bracia są osobami bezrobotnymi, nie posiadają żadnego ubezpieczenia, siostra ma problemy zdrowotne. Zauważyć trzeba, że T. G. nie udzielił natomiast odpowiedzi na pytanie, czy rodzeństwo skarżącego uzyskuje jakiekolwiek dochody, np. z tytułu renty, z prac dorywczych, z tytułu umów o dzieło, zlecenia itp., a także czy skarżący lub osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym korzystają ze świadczeń z pomocy społecznej. T. G. nie nadesłał również zaświadczeń z urzędu pracy o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej przez braci i siostrę. Podobnie zatem jak w przypadku pierwotnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych T. G. nie udzielił w sposób pełny i wyczerpujący odpowiedzi na skierowane do niego wezwanie w trybie art. 255 ustawy, co uniemożliwia dokonanie rzetelnej i niebudzącej wątpliwości oceny rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego. Zauważyć ponadto trzeba, że w poprzednim wniosku skarżący wskazywał, że utrzymuje się wraz z rodziną jedynie z dochodu uzyskiwanego przez matkę z działalności gospodarczej w wysokości 1500 zł miesięcznie. Obecnie - jak wynika z treści pisma z 17 listopada 2016 r. stanowiącego odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia kolejnego wniosku oraz z nadesłanej przy nim kserokopii decyzji - matka skarżącego uzyskuje dochody z działalności gospodarczej w wysokości 1500 zł, natomiast ojciec skarżącego otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 783,20 zł brutto miesięcznie. Mając zatem na uwadze treść wniosku z dnia 20 października 2016 r. oraz pisma z dnia 17 listopada 2016 r. i nadesłanych wraz z nim dokumentów stwierdzić trzeba, że nie zaistniała przesłanka, która dawałaby podstawę do zmiany postanowienia z dnia 12 maja 2016 r., odmawiającego przyznania T. G. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. T. G. nie wykazał bowiem żadnych okoliczności, które wskazywałyby, że w okresie pomiędzy złożeniem pierwotnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, a wnioskiem z dnia 20 października 2016 r., zaszły takie zmiany w jego sytuacji finansowej, które uzasadniałyby zmianę postanowienia wydanego w niniejszej sprawie. Skarżący nie wykazał, aby nastąpiło pogorszenie jego sytuacji finansowej w stosunku do sytuacji opisanej we wniosku, który został rozpoznany postanowieniem z dnia 12 maja 2016 r., co nie pozwala na zmianę ww. postanowienia. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 165 oraz art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.