VII SA/Wa 2892/12

Referendarz sądowy -Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 kwietnia 2013 r. po rozpoznaniu wniosku K. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi K. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić K. C. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżąca K. C. w skardze wniesionej na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r., znak: [...] wniosła o zwolnienie z kosztów sądowych. Jednocześnie skarżąca powiadomiła, że cofnęła pełnomocnictwo dotychczasowemu pełnomocnikowi adwokatowi P. W. Zarządzeniem z dnia 8 stycznia 2013 r. przesłano wnioskodawczyni formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej PPF w celu jego wypełnienia i odesłania do Sądu w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W dniu 21 stycznia 2013r. do Sądu wpłynął wypełniony przez wnioskodawczynię formularz PPF w którym wniosła o zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku wnioskodawczyni podała, że utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytury w wysokości 1000 złotych miesięcznie. Posiada dom pow. 120 m ². Wskazała, że ponosi następujące miesięczne wydatki tj. na leki 500,00 złotych, ogrzewanie 100, 00 złotych, media 150,00 złotych. W uzasadnieniu wniosku podkreśliła, że jest osobą starszą i schorowaną dlatego potrzebuje by reprezentował ją profesjonalny pełnomocnik. Dodała, że obecnie nie posiada środków by opłacić koszty. Zarządzeniem z dnia 6 lutego 2013 r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też wspólnie z członkami rodziny lub innymi osobami, jeśli tak, należało wymienić takie osoby oraz podać ich dochody. Wezwano także wnioskodawczynię do podania jakie ponosi miesięcznie koszty związane z utrzymaniem domu i lokalu w którym mieszka (tj. opłatę za gaz, energię, telefon, podatek od nieruchomości, itp.) należało, je wyszczególnić i podać ich wysokość oraz wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież itp.). Zobowiązano również do podania czy oprócz wskazanych dochodów z tytułu emerytury uzyskuje inne dochody (np. z tytułu wynajmu garaży), jeśli tak należało podać z jakiego tytułu i ich wysokość oraz czy uzyskuje pomoc ze strony rodziny, dzieci lub innych osób, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak ,należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. Zapytano także wnioskodawczynię czy posiada nieruchomości, jeśli tak to należało podać wielkość powierzchni oraz oszczędności pieniężne, jeśli tak należało wskazać ich wysokość. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawczyni w zakreślonym terminie ani dotychczas nie wykonała powyższego zarządzenia. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaż, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.) Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a). W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 p.ps.a daje sądowi (referendarzowi) możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05). W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem z dnia 6 lutego 2013 r. wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Z tego obowiązku wnioskodawczyni nie wywiązała się, nie nadesłała żadnych wyjaśnień, co uniemożliwiło pełną ocenę jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Skarżąca w formularzu PPF podała jedynie ogólnikowe dane dotyczące uzyskiwanych dochodów i posiadanego stanu majątkowego. We wniosku wnioskodawczyni podała, że utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytury w wysokości 1000 złotych miesięcznie. Posiada dom pow. 120 ². Wskazała, że ponosi miesięcznie następujące wydatki tj. na leki 500,00 złotych, ogrzewanie 100, 00 złotych, media 150,00 złotych. Wnioskodawczyni uchyliła się jednak od wykazania i uzupełnienia informacji o swojej sytuacji materialnej i życiowej w sposób określony w doręczonym wezwaniu. Przede wszystkim nie wskazała czy oprócz wskazanych dochodów z tytułu emerytury uzyskuje inne dochody (np. z tytułu wynajmu garaży), a jeśli tak należało podać z jakiego tytułu i ich wysokość. Nie podała czy posiada nieruchomości, a jeśli tak to jaką powierzchnię. Nie wyjaśniła również czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też z pozostaje z innymi osobami, a jeśli tak należało wyszczególnić te osoby oraz podać wysokość uzyskiwanego przez nie dochodu. Nadto nie wskazała, czy uzyskuje pomoc od strony rodziny, dzieci lub innych osób, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak należało podać od kogo , w jakiej wysokości lub formie. Nie oświadczyła również jakie ponosi miesięcznie stałe opłaty związane z utrzymaniem domu i lokalu w którym mieszka oraz jaką kwotę przeznacza miesięcznie na bieżące potrzeby, a także czy posiada oszczędności pieniężne. Treść żądanych od strony informacji miała na celu umożliwienie dokonania oceny rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawczyni. Na podstawie danych podanych w formularzu trudno wywieść, że wnioskodawczyni kwalifikuje się do osób ubogich, a do takich właśnie skierowane ma być prawa pomocy. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawczyni, a w konsekwencji ustalenie czy jej sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 p.p.s.a . Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt II FZ 575/05). W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawczyni nie wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.