VII SA/Wa 2895/15

WyrokWSA w Warszawie2016-10-20

Skład orzekający: Joanna Gierak - Podsiadły, Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na producenta za nieprawidłowe oznakowanie środka spożywczego (brak informacji o alergenach) była zasadna i czy jej wysokość była adekwatna do stwierdzonego naruszenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa, nakładając karę pieniężną za nieprzestrzeganie wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych. Brak informacji o obecności orzeszków ziemnych w miazdze sezamowej stanowił naruszenie przepisów rozporządzenia UE nr 1169/2011, a wysokość nałożonej kary była adekwatna do stopnia szkodliwości czynu i uwzględniała okoliczności łagodzące.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego utrzymującej w mocy decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego o nałożeniu na producenta miazgi sezamowej kary pieniężnej w wysokości 11.200 zł. Kara została nałożona za nieprzestrzeganie przepisów w zakresie znakowania środków spożywczych, a konkretnie za brak deklaracji obecności orzeszków ziemnych na etykiecie produktu, co mogło stanowić zagrożenie dla osób z alergią. Producent kwestionował prawidłowość ustaleń faktycznych i zarzucał błędy w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2016 r. sprawy ze skargi A E na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nieprzestrzeganie przepisów w zakresie znakowania środków spożywczych oddala skargę Przedmiotem skargi [...] jest decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2015 r. nr: [...]. Decyzją tą organ, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) w związku z art. 103 ust. 1 pkt 1 oraz art. 104 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2015 r., poz. 594), po zapoznaniu się z odwołaniem [...], prowadzącego działalność gospodarczą pn. "[...] w [...] , od decyzji [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] , znak: [...] wymierzającej karę pieniężną w wysokości 11.200 zł w związku z nieprzestrzeganiem wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Sanitarny podał, że w dniu 11 maja 2015 r. przedstawiciel Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] przeprowadził kontrolę sanitarną interwencyjną w zakładzie produkcyjnym "[...] w [...] . Kontrola związana była z przekazanym, za pośrednictwem [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, powiadomieniem alarmowym władz belgijskich nr [...] w sprawie wykrycia orzeszków ziemnych w miazdze sezamowej (nr partii [...] ) u ww. producenta. Władze belgijskie poinformowały, że otrzymały dwie skargi konsumentów dotyczące wystąpienia reakcji alergicznych po spożyciu humusu, którego producentem była belgijska firma. Konsumenci, którzy wnieśli skargę, byli uczuleni na orzeszki ziemne. W wyniku tych badań stwierdzono obecność orzeszków ziemnych w miazdze sezamowej dostarczonej przez firmę "[...] , które nie zostały zadeklarowane na etykiecie produktu. Ustalono, że zakwestionowana partia miazgi sezamowej została wyprodukowana na zamówienie firmy [...] w ilości 120 opakowań po 18 kg (łącznie 2160 kg), co potwierdza oświadczenie z dnia 12 maja 2015 r. Przedsiębiorca udostępnił zdjęcie etykiety, która była naklejana na plastikowe pudełka z miazgą sezamową, na której brak jest informacji odnośnie obecności orzechów ziemnych, które są składnikami żywności wywołującymi alergie. Główny Inspektor Sanitarny podał, że z akt sprawy wynika, że belgijski odbiorca zwrócił do dostawcy 567 sztuk po 18 kg opakowań produktu. Była to zarówno miazga sezamowa objęta powiadomieniem alarmowym (nr partii [...] ), jak również miazga pochodząca z innych partii (201501, 201503). Firma belgijska w 2015 r. zakupiła od [...] łącznie 1152 opakowania po 18 kg miazgi sezamowej. W dniu 14 maja 2015 r. przedstawiciel Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] przeprowadził kolejną kontrolę sanitarną interwencyjną w wyniku której ustalono, że drugim odbiorcą miazgi sezamowej w 2015 r. była firma [...] Sp. z o. o., która w 2015 r. zakupiła od strony 1000 kg produktu w opakowaniach po 20 kg. Podczas kontroli ustalono również, że miazga sezamowa sprzedana dla firmy belgijskiej i dla firmy polskiej pochodziła z tego samego surowca i została wyprodukowana w tych samych warunkach, tj. bez zachowania zasad systemu HACCP, których przestrzeganie powinno zapobiec kontaminacji czynnikami alergennymi produktów wytwarzanych w zakładzie produkcyjnym "[...] . W związku z powyższym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] , pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. znak: [...] zwrócił się do [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego o wymierzenie [...] kary pieniężnej w związku z nieprzestrzeganiem wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, pismem z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej przewidzianej przepisami ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz poinformował stronę o możliwości złożenia wyjaśnień i przedstawienia dowodów w przedmiotowej sprawie. Następnie, [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...] , znak: [...] wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 11.200 zł w związku z nieprzestrzeganiem wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych. Odwołanie od decyzji [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2015 r. złożył, w terminie, [...]. Wskazana na wstępie decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2015 r. nr: [...] , zapadła po rozpatrzeniu wskazanego odwołania. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2015 r. organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, kto nie przestrzega wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych określonych w art. 45 - 49 oraz przepisach wydanych na podstawie art. 50 ust. 1 i art. 51, podlega karze pieniężnej. Zgodnie z art. 45 ust. 1 ww. ustawy, środki spożywcze wprowadzane do obrotu muszą być oznakowane. Przepis art. 49 ust. 1 ww. ustawy przewiduje z kolei, że oznakowanie środka spożywczego powinno zawierać informacje istotne dla ochrony zdrowia i życia człowieka, w szczególności nazwę, pod którą środek spożywczy jest wprowadzany do obrotu oraz inne dane, umożliwiające identyfikację oraz odróżnienie środka spożywczego od innych środków spożywczych. Zgodnie z art. 104 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, ustalając wysokość kary należy uwzględnić stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia i zakres naruszenia przepisów prawa, dotychczasową działalność na rynku spożywczym i wielkość produkcji zakładu. W ocenie Głównego Inspektora Sanitarnego w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że naruszono przepisy o znakowaniu środków spożywczych. Naruszenie to polegało na wprowadzeniu do obrotu miazgi sezamowej nieprawidłowo oznakowanej, tj. na etykiecie produktu nie podano informacji na temat obecności składnika alergennego - orzeszków ziemnych. Naruszenie to zostało ujawnione podczas kontroli sanitarnej w dniu 11 maja 2015 r. i udokumentowane w protokole tej kontroli. Główny Inspektor Sanitarny odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego wydania decyzji organu I instancji na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego, wskazał, że nie ulega wątpliwości, że skarżący nie przestrzegał wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych - brak oznakowania miazgi sezamowej. Okoliczność ta wynika m.in. z: 1) załącznika nr 1 do protokołu kontroli sanitarnej interwencyjnej z dnia 11 maja 2015 r. Nr [...] , podpisanego przez [...] (syna skarżącego); 2) z załącznika do protokołu Nr [...] z dnia 14 maja 2015 r. i z dnia 18 maja 2015 r., podpisanego przez skarżącego; 3) z protokołu kontroli sprawdzającej Nr [...] z dnia 8 czerwca 2015 r. i z dnia 9 czerwca 2015 r. Do niniejszego protokołu załączono poprawioną część dokumentacji HACCP, zgodnie z którą etap zamykania opakowań uzupełniono o znakowanie informacją o alergenach (orzeszkach ziemnych); 4) z protokołu kontroli sanitarnej interwencyjnej PPIS w [...] Nr [...]z dnia 15 maja 2015 r., podpisanego przez skarżącego; 5) z załącznika nr 1 protokołu kontroli sprawdzającej PPIS w [...] z dnia 5 sierpnia 2015 r. Nr [...] podpisanego przez skarżącego; 6) zdjęć zwróconych z Belgii miazgi sezamowej stanowiących załącznik do protokołu kontroli sprawdzającej PPIS w [...] Nr [...] z dnia 5 sierpnia 2015 r., na których wyraźnie widać brak nalepek na wieczkach wiader. Główny Inspektor Sanitarny uznał dalej, że organ I instancji prawidłowo orzekł o karze, a przy tym - zastosował właściwie zasadę jej miarkowania, w związku z nieprzestrzeganiem wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych wprowadzanych do obrotu. Wskazał na wysoki stopień szkodliwości czynu, co wynika z dużej ilości wprowadzonej do obrotu kwestionowanej miazgi sezamowej (2160 kg) oraz to, iż doszło do faktycznego zagrożenia zdrowia i życia dwóch osób, u których wystąpiła reakcja alergiczna. Ponadto podkreślił, że od wielu lat obserwuje się wzrost chorób alergicznych, w tym alergii pokarmowych, a wiele z nich ma ciężki przebieg. Brak informacji na etykiecie produktu uniemożliwiło właściwe poinformowanie konsumentów, co w konsekwencji mogło narazić zdrowie wielu ludzi. Główny Inspektor Sanitarny podkreślił, że wysokość kary pieniężnej w niniejszej sprawie jest niska, biorąc pod uwagę granice ustawowe przewidziane w odniesieniu do stwierdzonego uchybienia. Ustawa nie określa dolnej granicy ustawowego zagrożenia za uchybienie przewidziane w art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, jednak kara pieniężna za to uchybienie może sięgać pięciokrotnej wartości brutto zakwestionowanego środka spożywczego. W niniejszej sprawie wartość zakwestionowanych środków spożywczych wyniosła 22.444 zł, a górna granica ustawowego zagrożenia sięga 112.220 zł. Ponadto, Główny Inspektor Sanitarny podkreślił, że podmiot działający na rynku spożywczym ponosi odpowiedzialność za prawidłowość oznakowania środków spożywczych w kontrolowanym przez siebie przedsiębiorstwie. W związku z powyższym kara pieniężna w wysokości 11.200 zł nałożona w związku z nieprzestrzeganiem wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych, w prawidłowy sposób uwzględnia przesłanki wymiaru kary, określone w art. 104 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Kara w tej wysokości uwzględnia zarówno okoliczności łagodzące jak i obciążające. Wśród okoliczności obciążających należy wymienić zwłaszcza dużą ilość zakwestionowanych środków spożywczych i zakres braków oznakowania (brak informacji o składniku wywołującym alergie), co świadczy o dużym stopniu społecznej szkodliwości. Główny Inspektor Sanitarny ponadto wyjaśnił, że kara pieniężna, aby osiągnąć skutek zapobiegawczy, nie mogła zostać wymierzona jedynie w symbolicznej wysokości. Zgodnie z art. 55 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. UE L 165 z 30.04.2004, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 200), kara pieniężna powinna realizować również skutek prewencyjny zapobiegając popełnianiu podobnych uchybień w przyszłości. Zatem kara w niższej wysokości nie odzwierciedlałaby wagi stwierdzonego naruszenia i nie mogłaby odnieść zamierzonego skutku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2015 r. nr: [...] skarżący - [...] wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi podał, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o nieprawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy. Wskazał, że urządzenia, przy pomocy których produkuje miazgę sezamową, używane są także przy innych procesach produkcyjnych, w tym również związanych z wykorzystaniem orzechów arachidowych i laskowych. Pomimo iż po zakończeniu pracy związanej z wykorzystaniem orzechów urządzenia są dokładnie oczyszczane i przemywane, śladowe ilości orzechów mogą się w tych urządzeniach znajdować na etapie produkcji miazgi sezamowej. Zatem na opakowaniach produktów finalnych, to jest na chałwie i miazdze sezamowej przeznaczonych do wprowadzenia ich do obrotu jako samodzielnego produktu umieszczane są zawsze etykiety informujące odbiorców, że produkt może zawierać śladowe ilości orzechów. Zdaniem skarżącego, potwierdzeniem właściwego znakowania tego produktu jest fakt, że żadna z licznych kontroli przeprowadzonych w ostatnich latach, nie stwierdziła nieprawidłowości w zakresie oznakowania produktu, nie było też żadnego sygnału, czy też zgłoszenia konsumentów indywidualnych. Skarżący podtrzymał swoje stanowisko zawarte w odwołaniu i dodał, że sprzedana do Belgii miazga sezamowa była prawidłowo oznaczona. Skarżący wyjaśnił, że protokoły z kontroli faktycznie podpisał nie wnosząc uwag, bowiem pomimo tego, że mieszka w Polsce od wielu już lat, nie włada językiem polskim, w szczególności językiem prawnym i urzędowym na tyle dobrze, by wszystko zrozumieć i właściwie zareagować. Skarżący podał też, że tzw. zgłoszenie alarmowe dotyczyło wyłącznie stwierdzenia objawów alergicznych o konsumentów humusu, ale w żadnym stopniu nie zawierało stwierdzenia, jaki to składnik tego produktu, przez kogo i na jakim etapie dodany, wywołuje wskazane objawy alergiczne. Podał również, że pismo do firmy [...] przyznające, że sprzedana tej firmie miazga sezamowa winna być wycofana z obrotu, sporządzone zostało i podpisane przez osobę nieuprawnioną, gdy wyłączony był z aktywności zawodowej ze względu na dolegliwości zdrowotne. Celem dowiedzenia okoliczności podniesionych w skardze, skarżący do skargi załączył wykorzystywane przez niego egzemplarze opakowania chałwy i miazgi sezamowej (tej ostatniej - wyprodukowanej 4 listopada 2015 r.) oraz dokumentację medyczną. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z dnia 11 października 2016 r. skarżący sformułował wniosek dowodowy, wnosząc o przeprowadzenie dowodu: z umowy o pracę [...] (celem wykazania, iż osoba ta nie była uprawniona do działania w imieniu skarżącego w takcie przeprowadzanych kontroli czy wobec kontrahentów) oraz ze zdjęć pojemników zawierających miazgę sezamową, których dotyczą zarzuty w sprawie (celem wykazania, że były prawidłowo oznakowane). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać trzeba, iż Sąd na rozprawie w dniu 20 października 2016 r. oddalił wnioski dowodowe sformułowane w piśmie skarżącego z dnia 11 października 2016 r. (data wpływu – 17 październik 2016 r.). Sąd wyjaśnia w tym miejscu, że zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: p.p.s.a.), sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jak wynika z przytoczonego przepisu, sąd administracyjny ma możliwość uzupełnienia postępowania dowodowego, ale nie ma takiego obowiązku, a nadto - (jak zaznacza się w orzecznictwie na gruncie tej normy prawnej), może to uczynić jedynie w celu skonfrontowania z dokumentami prawidłowości ustaleń dokonanych w toku postępowania przez organ na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, jeśli w sprawie istnieją istotne wątpliwości. Regułą obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bowiem, że sąd rozpoznaje i rozstrzyga sprawę na podstawie akt sprawy przedstawionych przez organ administracji publicznej. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie, w jakim domagał się tego skarżący. Przy czym Sąd przede wszystkim dostrzega, że o ile kwestia dotycząca oznakowania konkretnej partii produktu miazgi sezamowej jest kluczowa w sprawie, o tyle o prawidłowości oznakowania tej partii nie mogłyby świadczyć załączone przez skarżącego zdjęcia opakowań, skoro nie jest wiadomym co dokładnie przedstawiają, kiedy je wykonano, jak również nie sposób z nich odczytać treści etykiety. Przechodząc do meritum sprawy, wskazać trzeba, iż przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2015 r. znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...]sierpnia 2015 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej za nieprzestrzeganie wymagań w zakresie znakowania środka spożywczego pn. [...] (nr partii [...]), w którym stwierdzono niezadeklarowaną na etykiecie obecność orzeszków ziemnych. Wymierzając karę w wysokości 11.200,00 zł, [...]Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w ww. decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. wskazał na przepis art. 104 ust. 1 i 2 w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 1b lit. c ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2015 r., poz. 594) oraz na przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004. Podał przy tym, że zgodnie z Załącznikiem II pkt 5 ww. rozporządzenia (UE), orzeszki ziemne (arachidowe) i produkty pochodne są składnikiem alergennym. Na mocy art. 9 ust. 1 lit. c tego rozporządzenia, informacja na temat tych składników obecnych w produkcie gotowym jest informacją obowiązkową na temat żywności i musi być umieszczona na etykiecie środka spożywczego. Podkreślił przy tym, że znakowanie żywności jest jednym z podstawowych elementów, który wpływa na bezpieczeństwo konsumenta, ponieważ podawane na opakowaniu informacje lub ich brak mogą nie tylko wprowadzić konsumenta w błąd, ale również mieć wpływ na jego zdrowie czy życie. Wskazał w konsekwencji na to, że na mocy przepisów prawa żywnościowego wprowadzanie do obrotu środków spożywczych niewłaściwie oznakowanych jest poważnym uchybieniem przedsiębiorcy i podlega karze pieniężnej, stosownie do art. 103 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Organ stwierdził jednocześnie, że takich naruszeń dopuścił się skarżący przy produkcji miazgi sezamowej o nr partii [...], o wartości (zgodnie z wystawioną fakturą) 22.444,00 zł. Na opakowaniach tej partii produktu brak było informacji o zawartym w nim alergenie. To zaś czyniło koniecznym wymierzenie skarżącemu kary, na podstawie ww. przepisów. Ocenę tę podzielił organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu wojewódzkiego. Zdaniem Sądu, wskazane orzeczenia organów sanitarnych odpowiadają prawu; organ wojewódzki wskazał bowiem na prawidłowe przepisy prawa, jak również na znajdujące odzwierciedlenie w materiale dowodowym ustalenia faktyczne. W konsekwencji, prawidłowym było utrzymanie w mocy orzeczenia tego organu przez organ odwoławczy. Czyniąc to i orzekając na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., organ odwoławczy nie ustrzegł się jednak błędów, a to w kontekście art. 107 § 3 k.p.a., nie wskazując w sposób prawidłowy i wyczerpujący na podstawy prawne wydanego rozstrzygnięcia (i przytaczając błędnie art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, zamiast art. 103 ust. 1 pkt 1b lit. c tej ustawy), niemniej wskazana wadliwość nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy (a tylko wówczas wada o charakterze procesowym może skutkować uwzględnieniem skargi), ale wymagała zauważenia. Rozwijając powyższą ocenę zważyć trzeba, że zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1b lit. c ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia kto nie przestrzega wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych, określonych w przepisach rozporządzenia nr 1169/2011, podlega karze pieniężnej w wysokości do trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". W myśl art. 103 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3 - wysokość kary pieniężnej może być wymierzona do pięciokrotnej wartości brutto zakwestionowanej ilości środka spożywczego lub produktu niebędącego żywnością wprowadzonego do obrotu jako żywność. Ustalając wysokość kary pieniężnej, właściwy państwowy wojewódzki inspektor sanitarny uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia i zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku spożywczym i wielkość produkcji zakładu (v. art. 104 ust. 2 ww. ustawy). Z akt niniejszej sprawy wynika, że skarżący będący producentem m. in. miazgi sezamowej, wprowadzając ten produkt do obrotu, nie poinformował na etykiecie o obecności w nim orzeszków ziemnych. W dniu 11 maja 2015 r. w zakładzie skarżącego miała miejsce kontrolna sanitarna interwencyjna, a to w związku z powiadomieniem alarmowym (w systemie RASFF) władz belgijskich, w sprawie wykrycia orzeszków ziemnych w miazdze sezamowej tego producenta o nr partii [...] (sprzedanej odbiorcy belgijskiemu, który to następnie sprzedany towar -pochodzący z kilku partii, w tym powyżej wskazanej- zwrócił skarżącemu). Przedmiotowa partia została poddana badaniom (m. in. na zlecenie samego przedsiębiorcy), które to wykazały orzeszki ziemne. Nadto, do protokołu z ww. kontroli załączono etykietę umieszczoną na opakowaniach tej partii produktu. W załączniku do protokołu z ww. kontroli zapisano, że "znakowanie miazgi sezamowej nie jest zgodne z obowiązującymi przepisami. W znakowaniu m. in. brak informacji o obecności orzechów ziemnych w przedmiotowej miazdze sezamowej." Te stwierdzenia organu pokrywają się z treścią powyżej wskazanej etykiety (w której brak zapisu o obecności w składzie produktu alergenu) oraz z ustaleniami poczynionymi podczas tej kontroli. Z powyższego w efekcie wynika, że skarżący naruszył przepisy rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, które obligują do wskazania w informacji na temat żywności m. in. wszelkich składników lub substancji pomocniczych w przetwórstwie wymienionych w załączniku II, a ten wymienia wśród alergenów m. in. orzeszki ziemne. W konsekwencji Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi wskazujących na wadliwie poczynione w sprawie ustalenia faktyczne. Dla zastosowania art. 103 ust. 1 pkt 1b lit. c ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia konieczne było ustalenie, czy przy znakowaniu środka spożywczego doszło do naruszenia przepisów ww. rozporządzenia (UE). Zdaniem Sądu, powyższe w sprawie zostało wykazane, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje bowiem, iż skarżący dopuścił się uchybień przy znakowaniu konkretnej partii miazgi sezamowej. Co istotne, skarżący nie kwestionuje w skardze, iż w produkowanej przez niego miazdze sezamowej może/mogła znajdować się śladowa ilość orzechów. Wskazuje przy tym, że urządzenia do produkcji miazgi sezamowej służą również w innych procesach produkcyjnych (a jest producentem m. in. chałwy, w składzie której występują orzechy, informacja o tym jest zaś na etykiecie). Niemniej wskazuje, że etykiety kwestionowanej partii produktu zawierały prawidłowe oznaczenie o składzie. W tym też kontekście Sąd ponownie dostrzega, że ustalenia poczynione w toku kontroli interwencyjnej mającej miejsce (m. in.) w dniu 11 maja 2015 r. w zakładzie skarżącego (a dotyczącej zakwestionowanej partii miazgi sezamowej), nie pozwalają na uwzględnienie przywołanych twierdzeń skarżącego. Podczas tej kontroli pracownicy Państwowego Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego w [...] badali bowiem także etykiety dotyczące wskazanej partii towaru. Stanowią one załącznik do protokołu z tej kontroli i nie pozostawiają wątpliwości w zakresie stwierdzonego naruszenia. Brak w nich informacji o orzechach. Oceny tej nie mogły zmienić etykiety produktów załączone do skargi, w tym miazgi sezamowej z datą produkcji "04.11.2015" (a więc – dotycząca innej partii towaru, wyprodukowanej po wydaniu decyzji w sprawie). Z tych też przyczyn Sąd uznał, iż prawidłowo w sprawie zastosowano ww. przepisy art. 103 ust. 1 i art. 104 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Orzekając o nałożeniu kary, uwzględniono tylko wartość zakwestionowanej partii towaru, a miarkując wysokość kary prawidłowo wzięto pod uwagę zarówno zakres naruszenia i stopień szkodliwości czynu, który słusznie został uznany za wysoki (wobec zagrożenia związanego z brakiem informacji na etykiecie produktu o składniku alergicznym i skutkami dla zdrowia i życia z tym związanymi). Jednocześnie uwzględniono także podjęcie przez producenta działań mających w przyszłości eliminować podobne zdarzenia – poprzez dokonanie poprawek w dokumentacji HACCP. W tych też okolicznościach wymierzenie kary w wysokości 10% górnej granicy ustawowego zagrożenia (ustalonego stosownie do art. 103 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy na kwotę 112.220 zł, tj. 5 x 22.444,00 zł), należy uznać za adekwatne do stwierdzonego w sprawie naruszenia, i Sąd nie znajduje podstaw do zakwestionowania orzeczenia także i w tym zakresie (dotyczącym wysokości nałożonej kary). W tej sytuacji, nie podzielając zarzutów skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło