VII SA/Wa 29/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz (spr.), , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Asesor WSA Mariola Kowalska, Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2005 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli samowoli budowlanej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. VII SA/Wa 29/04 UZASADNIENIE [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2003r. po ponownym rozpoznaniu odwołania M. S. od decyzji Burmistrza Gminy W. nr [...], z dnia [...] maja 1995r. nakazującej spółce "M." [...] na podstawie art. 48 Prawa budowlanego wykonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu stacji obsługi samochodów na terenie nieruchomości przy ul. B. w W. – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podniesiono, że opisaną decyzją nr [...] organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu stacji obsługi samochodów. Uwzględniając odwołanie M. S. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dania [...] grudnia 1995r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Nieważność tej decyzji stwierdził Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2003r., którą utrzymał w mocy decyzją z dnia [...] sierpnia 2003r., po ponownym rozpoznaniu w trybie, art. 127 § 3 kpa. Organ nadzoru uznał, że decyzja Wojewody [...] wydana została z rażącym naruszeniem prawa, (156 § 1 pkt 2 ). W powyższej sytuacji odżyło w obrocie prawnym odwołanie M. S., które ponownie rozpatrzył organ odwoławczy [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, jako organ właściwy w miejsce Wojewody [...]. Rozpoznając odwołanie ponownie, organ uznał zasadność nakazania rozbiórki samowoli budowlanej mając też na uwadze argumenty Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego podniesione w nieważnościowej decyzji, którą to wyeliminowano z obrotu prawnego decyzją Wojewody [...] nr [...]uchylającą nakaz rozbiórki samowoli budowlanej. Organ nadzorczy podkreślił, że przepisy prawa z 1974r. mogłyby mieć zastosowanie do przedmiotowej samowoli pod warunkiem, że wszelkie roboty budowlane zostały zakończone przed 1 stycznia 1995r.. Z materiałów sprawy wynika, że prace trwały po tej dacie. W protokole Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 1995r. stwierdzono że obiekt został wykonany bez pozwolenia na budowę, bez prawa inwestora do terenu na którym realizowano obiekt i że budowa jest kontynuowana. Powyższy stan faktyczny w ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dawał podstawę do nakazu rozbiórki samowoli budowlanej co w konsekwencji po ponownej ocenie uzasadnia utrzymanie w mocy decyzji Burmistrza Gminy W. nr [...] z dnia [...] maja 1995r. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła "M" sp. z o.o. wnosząc o stwierdzenie jej nieważności, bądź uchylenie wraz z decyzją organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania organu pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła: - rażące naruszenie prawa przez nieuwzględnienie praw strony w zakresie art. 9, 10, w związku z art. 61 § 4 kpa, art. 79 § 1 i 73 § 1 kpa; - wydanie decyzji z pominięciem aktualnie obowiązującego prawa budowlanego wprowadzonego przez ustawę z dnia 27 marca 2003r. (art. 7 ust. 2 ustawy); - błąd w ustaleniu faktycznych, co do zakończenia budowy stacji obsługi samochodów i przyjęcie, że była realizowana jeszcze po 1 stycznia 1995r. Ponadto zarzucono naruszenie przepisów art. 77 § 1 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko z decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu wobec słuszności jej zarzutów. Podkreślenia wymaga, iż organ odwoławczy rozpoznał ponownie odwołanie M. S. od decyzji Burmistrza Gminy W. nr [...] z dnia [...] maja 1995r., w grudniu 2003r.. Decyzja pierwszoinstancyjna nakazująca rozbiórkę samowoli budowlanej wydana została na podstawie art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie [...] maja 1995r.. Decyzja przedmiotowa zaskarżona do Sądu Administracyjnego wydana została w dniu [...] grudnia 2003r.. Nastąpiło to, więc po wejściu w życie ustawy z dnia 27 marca 2003r. "o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw" (Dz. U. Nr 207 poz. 2016), która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003r.. W przeciwieństwie do pierwotnej regulacji art.. 48 Prawa budowlanego, który w stosunku do samowoli budowlanej przewidywał wyłącznie restrykcyjne skutki w postaci obligatoryjnej rozbiórki, znowelizowany wskazaną ustawą art. 48 Prawa budowlanego dopuszcza możliwość legalizacji samowoli budowlanej. Zasadnie skarga podnosi zarzut naruszenia art. 7 ust. 2 ustawy w/w z dnia 27 marca 2003r., stanowiący, że do postępowań dotyczących obiektów budowlanych lub ich części, będących w budowie albo wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, bądź mimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepis art. 1 pkt 37do 39 oraz w części odnoszącej się do art. 48 ust. 2 ustawy o której mowa w art. 1 pkt 41. Oznacza to, że po wejściu w życie nowej regulacji prawnej do spraw niezakończonych ostateczną decyzją a wcześniej wszczętych stosuje się nowe przepisy i to przed organami obu instancji. Ograniczenie merytorycznego rozpoznania sprawy wg nowych przepisów do organu odwoławczego mogłoby stanowić naruszenie zasady dwuinstancyjności określonej art. 15 kpa i pozbawienie stron możliwości kontroli orzeczenia pierwszoinstancyjnego wydanego z uwzględnieniem znowelizowanych przepisów Prawa budowlanego. Z powyższych rozważań wynika, iż rozpoznając ponownie odwołanie organ nie mógł orzekać na podstawie przepisów art. 48 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dniu [...] maja 1995r. jak to uczynił. Sprawa wymagała ponownego rozpoznania w aspekcie wprowadzonej nowej regulacji art. 48 i zbadania czy może znaleźć zastosowanie legalizacja przedmiotowej samowoli budowlanej w przypadku zaistnienia przesłanek o których mowa w nowym brzmieniu art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Tak więc, by zachowana została wspomniana już wyżej zasada dwuinstancyjności, sprawę winien rozpoznać organ pierwszej instancji. Wydanie decyzji z naruszeniem przepisów przewidzianych art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. "o zmianie ustawy Prawa budowlanego oraz o zmianie niektórych ustaw" stanowi podstawę uchylenia decyzji. Dodatkowo podkreślić należy, że organ odwoławczy rozpoznając ponownie odwołanie inwestora od decyzji rozbiórkowej opierał się na ustaleniach decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego dokonanych w postępowaniu nieważnościowym, którym to wyeliminowano kasatoryjną decyzję Wojewody [...] nr [...]. Nie dokonał żadnych własnych ustaleń, do jakich był zobligowany treścią art. 138 kpa, który nakazuje by organ odwoławczy nie tylko kontrolował decyzję pierwszoinstancyjną, ale by także rozpoznał sprawę co do istoty. W sprawie, niniejszej z uwagi na zmianę stanu prawnego, jak wcześniej podniesiono, wskazane było ponowne jej rozpoznanie przez organ pierwszej instancji. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) , orzekł jak w sentencji.