VII SA/Wa 29/06
WyrokWSA w Warszawie2006-09-29
Skład orzekający: Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Ewa Machlejd, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu wznowieniowym, w którym organ odwoławczy stwierdził naruszenie prawa materialnego przy wydaniu ostatecznej decyzji (nakaz rozbiórki obiektu wybudowanego przed wejściem w życie nowej ustawy Prawo budowlane), ale jednocześnie wystąpiła negatywna przesłanka dopuszczalności uchylenia decyzji z powodu upływu terminu, organ może odmówić uchylenia tej decyzji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, prowadząc postępowanie wznowieniowe, jest związany oceną prawną wyrażoną w wyroku sądu administracyjnego. Nawet jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego przy wydaniu ostatecznej decyzji (np. zastosowanie niewłaściwej ustawy Prawo budowlane), ale jednocześnie występuje negatywna przesłanka dopuszczalności uchylenia decyzji z powodu upływu terminu (art. 146 § 1 k.p.a.), organ ma prawo odmówić uchylenia tej decyzji. W takiej sytuacji, mimo stwierdzenia wadliwości, decyzja ostateczna pozostaje w obrocie prawnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wznowienie postępowania w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego i kortu tenisowego. Organ I instancji uchylił decyzję w części dotyczącej kortu tenisowego i umorzył postępowanie, a odmówił uchylenia w części dotyczącej budynku gospodarczego. Organ II instancji uchylił decyzję w części dotyczącej kortu tenisowego, stwierdzając naruszenie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., ale odmówił uchylenia decyzji w tej części z uwagi na art. 146 § 1 k.p.a., a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący kwestionowali ustalenia faktyczne dotyczące daty budowy obiektów oraz prawidłowość procedury wznowieniowej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi W.Z. i J.W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Anna Wdowiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2006 r. sprawy ze skarg W.Z. i J.W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w postępowaniu wznowieniowym skargi oddala
Decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa, po ponownym rozpatrzeniu wniosku W.Z. o wznowienie postępowania w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2003 r. sygn. akt IV SA 3405/01 uchylającym decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2001 r. i poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2001 r.;
- uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2000 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2000 r. w części nakazującej likwidację kortu tenisowego i w tym zakresie umorzył postępowanie;
- odmówił uchylenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2000 r. w części orzekającej nakaz rozbiórki budynku gospodarczego.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż na wniosek inwestora W.Z. postanowieniem z dnia [...] marca 2001 r. wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2000 r. w przedmiocie orzeczonego na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. nakazu rozbiórki budynku gospodarczego i kortu tenisowego na działce nr [...] w J.
Decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2001 r. i utrzymująca ją w mocy decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2001 r., którymi odmówiono uchylenia ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2000 r., zostały uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 czerwca 2003 r. (sygn. akt IV SA 3405/01).
W wyroku Sąd wskazał na konieczność przeprowadzenia rozprawy administracyjnej w celu jednoznacznego ustalenia daty wybudowania budynku gospodarczego i kortu tenisowego.
Wykonując zalecenia Sądu w dniu 6 lutego 2002 r. w toku rozprawy administracyjnej przesłuchano szereg świadków jednakże nie doprowadziło to do niebudzącego wątpliwości ustalenia daty budowy wskazanych obiektów.
Ponownie analizując cały zebrany w sprawie materiał dowodowy organ I instancji przyjął, iż budynek gospodarczy wybudowany został po 1994 r. Przyjęcie tej daty potwierdza m.in. akt notarialny z dnia [...] listopada 1997 r. na mocy którego M. Z. dokonał darowizny działki nr [...], na której zrealizowana została inwestycja, na rzecz swojego syna W.Z.
Z zapisów aktu notarialnego wynika, iż przedmiotem darowizny jest ogrodzona, niezabudowana częściowo uzbrojona parcela gruntowa.
Dodatkowo organ wskazał, iż inwestor, wezwany przez organ, nie przedstawił żadnych rachunków z 1994 r. na zakup materiałów budowlanych koniecznych do wzniesienia spornego obiektu.
M.Z. działkę nr [...] kupił od M.W. syna J.W. w dniu [...] sierpnia 1994 r. (data zawarcia aktu notarialnego).
Interwencje J.W. dotyczące nielegalnej zabudowy działki rozpoczęły się w 1999 r., co zdaniem organu, dodatkowo potwierdza, iż budynek gospodarczy powstał w czasie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., która weszła w życie od dnia 1 stycznia 1995 r.
Odnośnie kortu tenisowego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał za wiarygodne zeznania świadków przedstawionych przez M.Z., którzy zeznali, iż już w 1994 r. grali w tenisa na wykonanym korcie i przyjął, iż został on wybudowany w 1994 r. nadto z oświadczenia inwestora wynika, iż zastosował się do orzeczonego nakazu likwidacji kortu w związku z czym postępowanie w tej części umorzono.
Odwołania od decyzji organu I instancji wnieśli W.Z. i J.W.
Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu wniesionych odwołań na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa
- uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej kortu tenisowego i odmówił uchylenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2000 r. w części dotyczącej kortu tenisowego oraz stwierdził, że decyzja ta w tej części wydana została z naruszeniem przepisu art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r.
- w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2005 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił ustalenia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odnośnie daty budowy budynku gospodarczego i kortu tenisowego.
Wskazał, iż w aktach sprawy znajduje się zdjęcie wykonane w dniu 29 września 1994 r., na którym widnieje ukończony kort tenisowy oraz fragment nieukończonej ściany budynku. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zdjęcie to potwierdza zeznania złożone przez świadków wskazanych przez inwestora, z których wynika, iż jesienią 1994 r. grali na tym korcie w tenisa.
Wobec braku jednoznacznego ustalenia daty zakończenia realizacji budynku gospodarczego organ przyjął na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (w szczególności zeznań świadków), iż był on budowany sukcesywnie w ciągu dwóch następnych lat, a więc do 1996 r.
Oznacza to, iż dotychczasowa decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2000 r. w części budynku gospodarczego jest prawidłowa. Konsekwencją tego jest utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji z dnia [...] lipca 2005 r. w części dotyczącej tegoż budynku gospodarczego.
Odnośnie budowy kortu tenisowego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przyjął, w oparciu o zeznania świadków, iż jego budowa została zakończona przed 1 stycznia 1995 r., w związku z czym w tym zakresie powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawa budowlanego.
Orzeczenie nakazu rozbiórki kortu tenisowego na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. nastąpiło zatem z naruszeniem prawa (art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane). Z uwagi jednak na treść przepisu art. 146 § 1 kpa – wprowadzającego negatywną przesłankę dopuszczalności uchylenia decyzji z powodu upływu terminu, brak jest możliwości jej uchylenia w trybie wznowionego postępowania.
Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wnieśli J.W. i W.Z.
Zdaniem J.W. brak było podstaw do wznowienia postępowania, gdyż nie było żadnych nowych dowodów w sprawie.
Inwestor i wskazani przez niego świadkowie złożyli fałszywe zeznania odnośnie daty powstania kortu tenisowego, który faktycznie powstał w latach 1997-1998.
Zdjęcie kortu z dnia 29 września 1994 r., które jako dowód powołuje Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zostało spreparowane w związku z czym wnosi o utrzymani decyzji nakazującej rozbiórkę kortu i budynku gospodarczego.
Skarżący W.Z. zarzucił decyzji naruszenie art. 10 § 1 i 79 § 1 i 2 kpa wskazując, że nie został powiadomiony o terminie przesłuchania świadków oraz art. 75 § 1, art. 80 i art. 81 kpa, gdyż organ wybiórczo ocenił materiał dowodowy oraz uniemożliwił mu wypowiedzenie się co do zgromadzonych dowodów.
Zdaniem skarżącego organ naruszył także art. 151 § 1 kpa, gdyż przepis ten nie przewiduje częściowego uchylenia decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem, w myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), stwierdzić należy, iż wbrew zarzutom skarg, decyzja ta nie narusza przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, dlatego też skargi J.W. i W.Z. nie zasługują na uwzględnienie.
Należy podkreślić, iż wznowienie postępowania administracyjnego jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania, którego przedmiotem jest weryfikacja prawidłowości decyzji ostatecznej wydanej w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Mimo samodzielności i odrębności procesowej tego postępowania, które jest prowadzone "w sprawie wznowienia postępowania", występuje ścisły związek między tym postępowaniem a wcześniejszym postępowaniem zwykłym, zakończonym decyzją ostateczną. Jak wskazano w wyroku NSA z dnia 9 czerwca 1992 r. sygn. akt SA/Wr 534/92, granica postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest wyznaczona zakresem sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną (ONSA 1993, z. 4, poz. 92). Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami, i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie, czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej, oraz - w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa została wydana z określonym naruszeniem prawa (art. 151§ 1 pkt 1 i 2 i § 2 k.p.a.). Decyzje wydane po wznowieniu postępowania zatem dotyczą w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym.
W niniejszej sprawie na podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd jest związany oceną prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2003 r. (sygn. akt IV SA 3405/01). Oceną tą związane były również organy administracji publicznej, orzekające w sprawie.
Przyczyną uchylenia wcześniejszej decyzji było niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie ustalenie kiedy powstały obiekty objęte decyzją nakazującą rozbiórkę.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na konieczność przeprowadzenia rozprawy administracyjnej w celu ustalenia daty budowy kortu tenisowego i budynku gospodarczego.
Ponieważ zeznania przesłuchiwanych w trakcie rozprawy administracyjnej świadków nie pozwoliły na jednoznaczne ustalenie daty powstania spornych obiektów organ odwoławczy w oparciu o analizę całego materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania przyjął wskazaną w decyzji datę budowy kortu tenisowego i budynku gospodarczego. W uzasadnieniu decyzji w sposób logiczny i dokładny wyjaśnił fakty, na których się oparł, a także precyzyjnie wyjaśnił podstawę prawną decyzji.
Z ustaleniami tymi należy się zgodzić.
Oznacza to, iż brak było podstaw do uchylenia we wznowionym postępowaniu ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2000 r. w części dotyczącej nakazu rozbiórki budynku gospodarczego. Odnośnie nakazu rozbiórki kortu tenisowego organ zasadnie przyjął, iż został on wybudowany przed 1 stycznia 1995 r. w związku z czym miały do niego zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. Z uwagi jednak na wystąpienie przesłanki negatywnej określonej w art. 146 § 1 kpa także w tej części organ prawidłowo odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] sierpnia 2000 r.
Z przyczyn omówionych wyżej zarzuty podniesione w skargach nie zasługują na uwzględnienie.
Skarżący J.W. w istocie domagał się utrzymania decyzji nakazującej rozbiórkę obu obiektów, w związku z czym zaskarżona decyzja jest dla niego korzystna.
Także zarzuty podniesione w skardze W.Z. są bezzasadne, gdyż wbrew jego twierdzeniom uczestniczył aktywnie w całym postępowaniu prowadzonym przez organy obu instancji.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło