VII SA/Wa 2902/16

Dnia 10 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. B. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 lutego 2018 r. w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 lutego 2018 r. M. B. po otrzymaniu odpisu wyroku wydanego w niniejszej sprawie złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z treści wniosku wynika, iż M. B. posiada dom wykończony w 1/3 części, docelowo o powierzchni 230 m2 i działkę rolną o powierzchni ok. 1000 m2. We wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostają żona oraz czworo dzieci. M. B. oświadczył, iż uzyskują z żoną dochody z tytułu zatrudnienia w łącznej wysokości 6500 zł netto miesięcznie, jako zobowiązania i stałe wydatki wskazał: "pożyczka 2300 zł, pożyczka na koncie 8000 zł, pożyczka z kart kredytowych 8000 zł, opłaty za mieszkanie i media 1800 zł, ubezpieczenia majątku 200 zł, inne (lekcje, paliwo) 400 zł". Postanowieniem starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 2902/16 odmówiono M. B. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Na to orzeczenie został skutecznie złożony sprzeciw. W sprzeciwie wnioskodawca wskazał, że "znaczna część dochodu jest przeznaczana na zakup żywności, tj. k. 3000 zł, wysokie koszty mieszkania, ubezpieczenia majątku, mediów i opału, to cel na który wnioskodawca przeznacza blisko 2000 zł, kolejne 1200 zł miesięcznie przeznaczane jest na spłatę pożyczki w koncie i pożyczki z kart kredytowych - są to wydatki związane z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych rodziny, na pozostałe wydatki pozostaje już bardzo niewiele: czyli uzupełnienie odzieży dla 6-cio osobowej rodziny, leki, naukę. Raty pożyczki wynoszą: 261,09 miesięcznie - pożyczka na zakup wyposażenia łazienki, ok. 900 zł - pożyczki z kart kredytowych (kwota minimalna możliwa do spłaty miesięcznie), kwota ta zmienia się w zależności od częściowej spłaty zadłużenia lub dalszego wykorzystania limitu na niespodziewane wydatki. Wysokość spłaty na koncie nie jest zdefiniowana, bo dotyczy to pożyczki odnawialnej, tym nie mniej oprocentowanie od zadłużenia jest pobierane w każdym miesiącu i wynosi obecnie do 100 zł." Pozostała argumentacja zawarta w sprzeciwie nie dotyczy prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Rozpoznając w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie, wobec czego postanowienie z 13 lutego 2018 r. należało utrzymać w mocy. Na wstępie wskazać należy, iż wobec skutecznego wniesienia przez wnioskodawcę sprzeciwu - na podstawie art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Stosownie do § 2 tego przepisu - w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym (koszty i pełnomocnik z urzędu) - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy winna zatem w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, a tylko wówczas, gdy zgromadzenie w ten sposób środków na koszty postępowania byłoby niemożliwe, może skutecznie złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy. Strona musi zatem wykazać, że pomimo poczynienia wszelkich możliwych oszczędności i ograniczenia wydatków do niezbędnych, nie może zgromadzić środków na poniesienie kosztów postępowania (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 marca 2009 r. II FZ 80/09 LEX nr 550323, z dnia 7 kwietnia 2011 r. I OZ 238/11 LEX nr 1081146, z dnia 27 lipca 2010 r. I FZ 272/10 LEX nr 604110). Za referendarzem stwierdzić należy, że analiza informacji przedstawionych we wniosku oraz sprzeciwie M. B. nie daje podstaw do jego uwzględnienia. Jak wynika z treści wniosku, M. B. wraz z żoną uzyskują z tytułu zatrudnienia dochody w łącznej wysokości 6500 zł netto miesięcznie. Z dookreślonych w sprzeciwie wydatków wynika, że miesięcznie wydaje: 3000 zł na żywność, 2000 zł na mieszkanie i związane z tym opłaty oraz jego ubezpieczenie, 1200 zł miesięcznie przeznaczane jest na spłatę pożyczki w koncie i pożyczki z kart kredytowych, w tym: 261,09 - pożyczka na zakup wyposażenia łazienki i ok. 900 zł - pożyczki z kart kredytowych która to kwota określona jest przez wnioskodawcę jako ruchoma i zmieniająca się w zależności od częściowej spłaty zadłużenia lub dalszego wykorzystania limitu na niespodziewane wydatki. Wysokość spłaty na koncie nie jest zdefiniowana, bo dotyczy to pożyczki odnawialnej, tym nie mniej oprocentowanie od zadłużenia jest pobierane w każdym miesiącu i wynosi obecnie do 100 zł. A zatem, wprawdzie wnioskodawca wskazał jakie koszty ponosi, ale z podanych informacji wynika również że stać go na utrzymanie rodziny, w tym na spłatę zaciągniętych pożyczek. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się jednolicie, że zobowiązania kredytowe nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego (por. postanowienia NSA z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt II GZ 96/14, LEX nr 1450831; z dnia 18 października 2012 r., sygn. akt II OZ 919/12, LEX nr 1270362, z dnia 13 września 2012 r., sygn. akt II OZ 752/12 LEX nr 1327948). Pierwszeństwo przed kosztami związanymi z udziałem strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym mają jedynie wydatki niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny, a więc koszty zakupu żywności, odzieży, leków, wydatki związane z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych. W ocenie Sądu M. B. nie wykazał w sposób przekonujący, iż jego sytuacja finansowa jest tak trudna, że pomimo ograniczenia wydatków do najbardziej niezbędnych uniemożliwia mu poniesienie kosztów sądowych i kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika. Nadmienić należy, że wpis od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie należny byłby w kwocie 100 zł. W przedstawionej sytuacji Sąd uznał, że skarżący nie wskazał okoliczności, które mogłyby świadczyć o jego szczególnie trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Pozostała argumentacja zawarta w sprzeciwie nie dotyczy prawa pomocy wobec czego Sąd w niniejszym postanowieniu się nią nie zajmował. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że należało odmówić przyznania prawa pomocy, dlatego działając na podstawie art. 260 § 1 i § 2 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.