VII SA/Wa 2903/12

WyrokWSA w Warszawie2013-05-10

Skład orzekający: Maria Tarnowska, Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Joanna Gierak – Podsiadły

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, wydana w trybie nadzwyczajnym, została poprzedzona wyczerpującym postępowaniem wyjaśniającym, uwzględniającym wszystkie istotne okoliczności faktyczne i prawne, w szczególności dotyczące zakresu samowoli budowlanej i wykonalności nakazu rozbiórki?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, ma obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do ustalenia, czy weryfikowany akt nie jest dotknięty wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. W przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie została poprzedzona wyczerpującym postępowaniem wyjaśniającym, które uwzględniłoby wszystkie istotne okoliczności faktyczne i prawne, w tym dotyczące zakresu samowoli budowlanej i wykonalności nakazu rozbiórki, sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję.
Stan faktyczny
Skarżący S. W. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności, utrzymując w mocy własną decyzję. Skarżący zarzucił m.in. nieprawidłowe określenie wymiarów budynku objętego nakazem rozbiórki oraz to, że część budynku była wybudowana przed wejściem w życie obecnej ustawy Prawo budowlane. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie została poprzedzona wyczerpującym postępowaniem wyjaśniającym.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r. oraz stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły (spr.), Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2013 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]października 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Przedmiotem skargi wniesionej przez S. W. jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2012 r. znak: [...], wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z [...] stycznia 2005 r. nr [...], na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), po rozpatrzeniu sprawy wybudowanego budynku gospodarczego (dojarka – basen) na działce położonej w miejscowości S.gm. [...], nakazał S. W. dokonanie rozbiórki ww. budynku, tj. przywrócenie do stanu poprzedniego (rozbiórka pomieszczenia do schładzania mleka oraz pomieszczenia garażu), w terminie natychmiastowym, z chwilą gdy niniejsza decyzja stanie się ostateczna. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] lutego 2005 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - po rozpatrzeniu odwołania S. W. - utrzymał w mocy ww. decyzję. W uzasadnieniu orzeczenia organ II instancji wskazał, że w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 4 lutego 2004 r. na działce położonej w miejscowości S.ustalono, że inwestor - S. W. wybudował budynek gospodarczy (dojarka - basen), o wym. 4,70 x 12,0 m - bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W omawianym budynku znajduje się pomieszczenie do schładzania mleka i garaż. Przedmiotowy budynek gospodarczy usytuowany jest w odległości ok. 40 cm od granicy działki oraz posiada dach połową powierzchni skierowany na działkę sąsiednią. Budynek powstał w latach 2000 - 2001, a więc pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem nr [...] z [...]kwietnia 2004 r. na podstawie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego z 1994 r. zobowiązał S. W. do przedłożenia czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z oceną stanu technicznego, zaświadczenia w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu z Urzędu Miasta i Gminy w [...], a ponadto oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - celem zbadania możliwości legalizacji ww. budynku gospodarczego wzniesionego w warunkach samowoli budowlanej. Żądana dokumentacja nie została dostarczona w wyznaczonym terminie 90 dni. W związków z powyższym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...] z [...] stycznia 2005 r. w oparciu o art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego nakazał S. W. rozbiórkę wskazanego budynku gospodarczego. Odwołanie od ww. decyzji złożył S. W. podnosząc, iż brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i przez to możliwości dostarczenia zaświadczenia z Urzędu Miasta i Gminy [...]. Dalej, organ II instancji podał, że PINB w [...] przeprowadził postępowanie w sprawie w sposób prawidłowy (tak pod względem formalnym jak i merytorycznym) oraz dokonał właściwej oceny stanu faktycznego. Wyjaśnił, że w myśl art. 28 ustawy z dnia z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę bądź po dokonaniu zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru budowy i przy braku sprzeciwu z jego strony. W omawianej sprawie inwestor nie uzyskał wymaganej prawem zgody właściwego organu i zrealizował przedmiotową budowę w warunkach samowoli budowlanej. Tym samym należało zastosować art. 48 Prawa budowlanego. Ustawodawca przewidział w nim możliwość legalizacji samowoli budowlanej, jednakże tylko w sytuacji, gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym przepisów techniczno-budowlanych. Mając to na uwadze organ I instancji zobowiązał S. W. do przedłożenia odpowiedniej dokumentacji budowlanej w terminie 90 dni licząc od dnia otrzymania postanowienia (wydanego w tej materii), celem zbadania możliwości legalizacji popełnionej samowoli budowlanej. W związku z tym, że inwestor nie przedstawił wymaganej dokumentacji, wypełniona została dyspozycja ust. 4 art. 48 Prawa budowlanego zobowiązująca organ do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego. Jednocześnie organ odwoławczy podniósł, że argumenty podnoszone przez skarżącego w odwołaniu od decyzji PINB w [...], nie mogą skutkować jej uchyleniem. Brak obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym zlokalizowany jest omawiany budynek gospodarczy, w chwili wydawania rozstrzygnięcia administracyjnego, stwarza taki stan prawny, iż brak jest możliwości legalizacji samowoli budowlanej w trybie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji organu powiatowego (utrzymanej w mocy decyzją organu wojewódzkiego z [...] lutego 2005 r.) wystąpił S. W.. Jako podstawę do zastosowania art. 156 § 1 k.p.a. wskazał okoliczność, iż decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] września 2012 r. znak [...], na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1, w związku z art. 156 § 1 k.p.a. - po przeprowadzeniu wszczętego na wniosek S. W. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2005 r. nr [...] - odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że stwierdzenie nieważności decyzji może mieć miejsce wówczas, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Dokonując oceny czy zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji, organ orzekający bada stan faktyczny i prawny z daty jej wydania. Organ zauważył, że S. W. w podaniu z dnia 23 kwietnia 2012 r. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji organu powiatowego z [...] stycznia 2005 r., utrzymanej w mocy decyzją organu wojewódzkiego z [...] lutego 2005 r. Wskazał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo - administracyjnym, w przypadku gdy postępowanie administracyjne zostało zakończone wydaniem decyzji w wyniku rozpoznania odwołania, to decyzja w sprawie stwierdzenia nieważności nie może dotyczyć jedynie decyzji organu stopnia podstawowego, ale przede wszystkim rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu odwoławczym od tej decyzji. Wobec powyższego, wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji powinien być z urzędu potraktowany jako wniosek o wszczęcie postępowania nieważnościowego w sprawie zakończonej decyzją organu II instancji. Organ wskazał następnie, że w rozpatrywanej sprawie PINB w [...] postanowieniem z [...]kwietnia 2004 r. nr [...], na podstawie art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), nałożył na S. W. obowiązek przedłożenia wskazanych w nim dokumentów, w terminie 90 dni od dnia otrzymania postanowienia, w celu doprowadzenia samowolnie wybudowanego w latach 2000-2001 obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Wobec nieprzedłożenia przez zobowiązanego wymaganych dokumentów, decyzją z [...] stycznia 2005 r. nr [...], na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, nakazał S. W. dokonanie rozbiórki budynku gospodarczego tj. pomieszczenia do schładzania mleka oraz pomieszczenia garażu, zlokalizowanego na działce położonej w miejscowości S., gm. [...].[...]WINB decyzją z [...] lutego 2005 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania S. W., utrzymał w mocy decyzję organu powiatowego z [...] stycznia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym postanowieniem z 28 czerwca 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 585/05 odrzucił skargę S. W. na ww. decyzję [...]WINB z [...] lutego 2005 r. Organ podał, że w myśl art. 48 ust. 1-4 Prawa budowlanego obowiązującego w dacie wydania weryfikowanej decyzji, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 Prawa budowlanego. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. I dalej, organ stwierdził, że brzmienie art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego jest jednoznaczne i nie może budzić wątpliwości. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych przez organ obowiązków właściwy organ obowiązany był wydać decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Żaden przepis Prawa budowlanego nie przewidywał w takiej sytuacji możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki. Natomiast zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego obowiązującego w dacie wydania spornej decyzji, inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego był obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. Alternatywne wymienienie w art. 52 Prawa budowlanego inwestora, właściciela lub zarządcy nie oznacza dowolności w wyborze jednego z nich jako zobowiązanego do dokonania rozbiórki (wykonania czynności). W pierwszej kolejności nakaz powinien być skierowany do inwestora, który jest sprawcą samowoli budowlanej. W przedmiotowej sprawie, zgodnie z dyspozycją ww. art. 52 Prawa budowlanego zobowiązanym do wykonania nakazu rozbiórki w trybie art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, został inwestor - S. W.. W efekcie organ stwierdził, że analiza decyzji [...]WINB z [...] lutego 2005 r. nr [...] pozwala stwierdzić, że wskazane rozstrzygnięcie nie jest obarczone wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a., co uzasadniałoby stwierdzenie jego nieważności - nie zostało bowiem wydane z naruszeniem przepisów o właściwości ani bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, nie zostało skierowane do osoby nie będącej stroną w sprawie, było wykonalne w dniu jego wydania, jego wykonanie nie wywoła czynu zagrożonego karą i nadto nie zawiera wady powodującej jego nieważność z mocy prawa. Ustosunkowując się do argumentów skarżącego zawartych we wniosku z 23 kwietnia 2012 r. organ stwierdził, że z wadliwością decyzji przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy nastąpiło określenie praw lub obowiązków podmiotu innego niż strona postępowania. Przez pojęcie "skierowanie decyzji" należy rozumieć określenie w drodze decyzji praw i obowiązków oznaczonego podmiotu. W żadnym razie faktu doręczenia decyzji nie należy utożsamiać ze "skierowaniem decyzji" w rozumieniu ww. przepisu (por. wyrok NSA z dnia 15 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1347/10). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] października 2012 r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - po rozpatrzeniu wniosku S. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy ww. decyzję własną z [...] września 2012 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ ponowił argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Podał, iż w przedmiotowej sprawie organ powiatowy mając na uwadze treść art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego obowiązany był wydać decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Zgodnie zaś z dyspozycją art. 52 Prawa budowlanego, zobowiązanym do wykonania nakazu rozbiórki (z uwagi na nieprzedłożenie wymaganych prawem dokumentów) w trybie art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, został inwestor - S. W.. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. orzeczenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2012 r., skarżący – S. W. podał, że część garażu była wybudowana w latach 70-tych razem ze stodołą. Ta część budynku nie powinna być objęta nakazem rozbiórki, a winna być zalegalizowana. Podniósł również, że wielokrotnie w swoich pismach do organów nadzoru budowlanego zwracał uwagę na nieprawidłowe określenie wymiarów budynku, gdyż pomieszczenie do schładzania mleka i część garażu ma 6 m długości i 4,40 m szerokości, natomiast organ nakazał rozbiórkę całego budynku, "z drugą częścią starego garażu" (łącznie ponad 11 m). W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Argumenty w niej podniesione wskazują bowiem -w ocenie Sądu- na to, że zaskarżona decyzja nie została poprzedzona wyczerpująco przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym i jest z tego powodu co najmniej przedwczesna - w kontekście odmowy zastosowania w sprawie art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 5 k.p.a. Przypomnieć w tym miejscu trzeba, iż przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję własną tego organu o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji organu wojewódzkiego z [...] lutego 2005 r. Ostatnio wymienioną decyzją [...]WINB utrzymał w mocy decyzję organu powiatowego z [...] stycznia 2005 r. nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego – tj. pomieszczenia do schładzania mleka i garażu położonego w miejscowości S., gm. [...]. Podstawę materialnoprawną tego orzeczenia stanowił art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). Jak z powyższego wynika, zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu nadzorczym prowadzonym w trybie stwierdzenia nieważności, którego przesłanki zastosowania enumeratywnie wymienia art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne, tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia -w dacie wydania kontrolowanej w tym trybie decyzji- przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie prowadzone w trybie nieważnościowym jest więc samodzielnym postępowaniem administracyjnym, ograniczonym przesłankami wynikającymi z ww. przepisu, uzasadniającymi stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego. Oznacza to, że organ rozpatrując sprawę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie rozstrzyga jej ponownie merytorycznie, lecz orzeka wyłącznie w kwestii kwalifikowanej wadliwości kontrolowanego aktu administracyjnego (tj. wadliwości, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a.). Nie przeprowadza więc ponownie postępowania dowodowego w takim zakresie, w jakim ma to miejsce w postępowaniu zwykłym. Nie oznacza to jednak, że nie ma obowiązku poczynić żadnych ustaleń w sprawie. Organ ten ma obowiązek (wynikający z art. 7 i art. 77 k.p.a.) przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, przy czym w takim tylko zakresie, w jakim jest to niezbędne dla ustalenia, czy weryfikowany akt nie jest dotknięty żadną z wad wymienionych w ww. art. 156 § 1. W przypadku na przykład przesłanki rażącego naruszenia prawa konieczne jest (i wręcz niezbędne), bezsporne ustalenie stanu faktycznego z daty wydania weryfikowanej decyzji (na podstawie akt postępowania zwykłego) oraz stanu prawnego wówczas obowiązującego. Główny Inspektor orzekając we wskazanym trybie nadzwyczajnym i weryfikując ww. decyzję organu wojewódzkiego wydaną w przedmiocie nakazu rozbiórki nie ustrzegł się błędów. Uznał, że weryfikowana decyzja organu wojewódzkiego nie jest dotknięta żadną z wad, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Dokonując takiej oceny skoncentrował się jednak przede wszystkim na tym, iż sprawa dotyczyła samowolnie zrealizowanego (w latach 2000- 2001) budynku gospodarczego, a orzeczony nakaz rozbiórki jest efektem niewykonania przez inwestora nałożonego na niego (mocą postanowienia z [...] kwietnia 2004 r.) obowiązku. Niewykonanie obowiązku w zakreślonym przez organ terminie, skutkować zaś musiało rozbiórką samowoli budowlanej, bo tak stanowił w dacie wydania kwestionowanej decyzji przepis art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego z 1994 r. W ocenie Sądu, rozważania organu na tle art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego z 1994 r. (i okoliczności niniejszej sprawy), są prawidłowe i nie budzą zastrzeżeń. Niemniej, na ich tylko podstawie nie można uznać, że weryfikowana decyzja nie jest dotknięta rażącym naruszeniem prawa, jak i wadą określoną w pkt 5 art. 156 § 1 k.p.a. Rozwijając powyższe zauważyć należy, że weryfikowana decyzja dotyczy nakazu rozbiórki budynku gospodarczego. W sentencji decyzji PINB w [...] z [...] stycznia 2005 r. nie wskazał parametrów tego obiektu. Określił jedynie, że nakaz obejmuje pomieszczenie do schładzania mleka oraz pomieszczenie garażu. W decyzji z [...] lutego 2005 r. [...]WINB podał, że sprawa dotyczy budynku o wymiarach 4,70 m x 12 m. Z protokołu kontroli (z 4 lutego 2004 r.) znajdującego się w aktach postępowania zwykłego wynika, że budynek ma wymiary 4,70 m x 11 m i znajduje się w nim m. in. garaż dwustanowiskowy. W uwagach do ww. protokołu z oględzin obiektu, S. W. podał, że w roku 2000 rozbudował istniejący budynek gospodarczy, m. in. o jedno pomieszczenie garażowe. Łącznie dobudował budynek o wymiarach 7,30 m x 4,70 m. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonym w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, jak również w skardze do Sądu, S. W. podniósł, że nakaz rozbiórki dotyczy całego obiektu, w tym również tej części, która została zrealizowana jeszcze przez jego ojca kilkadziesiąt lat temu. Powyższe okoliczności nie zostały dostrzeżone i w efekcie nie zostały przeanalizowane. W konsekwencji nie wyjaśniono, czy z uwagi na zakres stwierdzonej samowoli budowlanej nie doszło do rażącego naruszenia prawa, a dokładnie art. 7 i art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego (i brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego), jak i art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. w zw. z art. 103 ust. 2 tej ustawy wobec jego zastosowania do tej części obiektu, która została zrealizowana przed wejściem w życie obecnej ustawy Prawo budowlane. Nadto, mając na uwadze sentencję decyzji nakazującej rozbiórkę podnieść również trzeba, iż nie rozważono w sprawie (w sposób prawidłowy), czy weryfikowana decyzja (i poprzedzająca ją decyzja organu powiatowego) nie jest dotknięta wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. Wprawdzie orzekając w sprawie organ miał na względzie przytoczony przepis, albowiem stwierdził, że przesłanka wymieniona w tym przepisie w sprawie nie wystąpiła. Niemniej dokonując takiej oceny w żaden sposób swojego stanowiska nie uzasadnił. Tymczasem należy zauważyć, że weryfikowana decyzja utrzymała w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę. W sentencji organ powiatowy podał, że nakaz rozbiórki obejmuje budynek gospodarczy – pomieszczenie do schładzania mleka i garażu. Nie podał przy tym wymiarów budynku. Akta sprawy wskazują na to, że w budynku znajduje się garaż na dwa miejsca postojowe. Sentencja decyzji nie określa w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, czy nakaz dotyczy obu tych miejsc postojowych, czy tylko jednego. Trzeba zaś raz jeszcze zauważyć, że według skarżącego rozbiórka nie powinna obejmować całości budynku, a tylko jego część dobudowaną do istniejącego budynku (wykorzystywanego jako garaż z przeznaczeniem na jedno miejsce postojowe). Należy w tym miejscu także dodać, że rozstrzygnięcie zawarte w sentencji decyzji jest (stosownie do art. 107 § 1 k.p.a.), jednym z najistotniejszych elementów każdej decyzji administracyjnej. Winno więc być tak sformułowane, aby wynikało z niego w sposób jednoznaczny, jaki obowiązek zostaje nałożony. Obowiązek ten powinien być wyrażony precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji, ze względu m. in. na ewentualną potrzebę poddania takiej decyzji wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym (v. wyrok NSA z 2 września 1999 r., sygn.. akt IV SA 1418/97, lex nr 47875). Reasumując, Sąd uznał, iż w sprawie zabrakło pełnej oceny i uwzględnienia wszystkich okoliczności wynikających z akt postępowania zwykłego, a mogących mieć znaczenie zarówno w kontekście przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jak i w kontekście pkt 5 tego artykułu. Z tych też przyczyn Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie została poprzedzona prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym i z tego też powodu wymagała uchylenia. Ponownie rozpoznając sprawę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego winien uwzględnić powyższe uwagi Sądu. Organ ten winien więc odnieść się do zarzutu skarżącego dotyczącego błędu w dokonanych pomiarach budynku i rozważyć tę okoliczność w kontekście ważności weryfikowanej decyzji (biorąc pod uwagę zarówno zakres stwierdzonej samowoli budowlanej, jak i sposób oraz zakres przeprowadzonego postępowania dowodowego w postępowaniu zwykłym, w tym materiał dowodowy zgromadzony w toku tego postępowania). Winien także ocenić, czy objęty nakazem rozbiórki obiekt budowlany został wystarczająco sprecyzowany, a to w kontekście wykonalności weryfikowanej decyzji. Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie przesądzając końcowego wyniku sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w pkt I i II sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło