VII SA/Wa 2904/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd po rozpoznaniu w dniu 18 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M.S. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą [...] w [...] od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2013 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M.S. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą [...] w [...] na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2012 r. znak: [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia odmówić M.S. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do sprawy VII SA/Wa 2904/12 wpłynął na formularzu PPF wniosek M.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z mężem, ojcem i dwiema córkami. Podała, że wspólnie z rodziną utrzymują się z dochodów w wysokości 2.557,97 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się kwota uzyskiwana przez wnioskodawczynię z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości 350,00 złotych, renta uzyskiwana przez małżonka w wysokości 638,00 złotych, emerytura uzyskiwana przez ojca w wysokości 1.357,97 złotych, zasiłek rodzinny na dzieci w wysokości 112,00 złotych. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada domu, mieszkania, żadnych nieruchomości, przedmiotów wartościowych ani oszczędności pieniężnych. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 14 czerwca 2013 r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: -gdzie wnioskodawczyni z rodziną zamieszkuje (dom, mieszkanie) należało podać powierzchnię oraz wskazać czy jest ich właścicielem, współwłaścicielem czy też najemcą, -jakie ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu/mieszkania (gaz, opłaty za energię, telefon, podatek od nieruchomości, czynsz itp.), należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, -orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżących potrzeb życia codziennego ( zakup żywności, leków, odzieży, środków chemicznych, itp.), -wysokości uzyskanych dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej z trzech ostatnich miesięcy, -czy wnioskodawczyni lub małżonek posiadają pojazdy mechaniczne, jeśli tak należało podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem ( paliwo, ubezpieczenie, naprawy) oraz do nadesłania : -wyciągów z kont lub konta bankowego wnioskodawczyni z trzech ostatnich miesięcy, jeśli posiada konto bankowe, -kserokopii zeznania podatkowego za rok 2012 r. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawczyni w zakreślonym terminie ani dotychczas nie wykonała powyższego zarządzenia. Postanowieniem Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2904/12 odmówiono M.S. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Na to orzeczenie został skutecznie (w zakreślonym terminie) złożony sprzeciw. W sprzeciwie M.S. wskazała, że "do zrealizowania zarządzenia którym wezwano skarżącą do złożenia dodatkowych wyjaśnień siedmiodniowy termin w jej ocenie była za krótki, sprzeciw jest zasadny ponieważ powinna napisać go osoba znająca prawo." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Rozpoznając w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, iż wobec skutecznego wniesienia przez wnioskodawcę sprzeciwu - na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a., postanowienie referendarza sądowego traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownie rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Dalej sąd wskaże, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy, a także, że prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym zawarte są w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie całkowitym Sąd przyznaje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ten zakres pomocy zarezerwowany jest tylko i wyłącznie dla osób ubogich, znajdujących się w wyjątkowo trudnej sytuacji, uniemożliwiającej wyłożenie jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów sądowych bądź ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (bądź obu tych pomocy) i takiej, w której wnioskodawca nie ma potencjalnych możliwości na zdobycie tychże środków (brak majątku i obiektywnych możliwości na jego pozyskanie). Okoliczności braku środków powinny być zatem wiarygodnie udokumentowane, ponieważ zwolnienie od ponoszenia ciężaru postępowania sądowego stanowi w istocie przerzucenie tego ciężaru na współobywateli. Jest to zatem instytucja umożliwiająca prowadzenie sprawy sądowej osobom bardzo ubogim. Konkludując wskazać trzeba, że instytucja przyznania prawa pomocy została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej, ubogim, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa, czyli faktycznie przez innych obywateli i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). W niniejszej sprawie, Sąd nie może prawidłowo i rzetelnie ocenić sytuacji finansowej wnioskodawczyni wskutek nie udzielenia przez nią szczegółowych informacji. Wnioskodawczyni nie wykazała w sposób nie budzący wątpliwości, iż znajduje się w sytuacji materialnej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z formularza wniosku nie wynika dostatecznie dużo informacji, na podstawie których Sąd mógłby ocenić sytuację materialną wnioskodawczyni, w szczególności w świetle nie udzielenia informacji na temat ponoszonych comiesięcznych wydatków, a zatem uniemożliwiła sądowi podjęcie decyzji o przyznaniu prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Podkreślić należy, że wnioskodawczyni, jak i osoby z nią zamieszkujące we wspólnym gospodarstwie domowym otrzymują stale rentę, emeryturę i zasiłki rodzinne, co z kolei skłania do wniosku, że sytuacja materialna skarżącej jest stabilna. Co najmniej emerytura jest bowiem stale wypłacanym przychodem, z którego skarżąca wraz z rodziną żyje. Gdyby skarżąca udzieliła odpowiedzi w sposób do którego została zobowiązana Sąd miałby podstawy do oceny czy można skarżącą zaliczyć do osób wyjątkowo ubogich, spełniających warunek do przyznania prawa pomocy. Nie można się też zgodzić ze skarżącą, że siedmiodniowy termin do wykonania zarządzenia jest terminem niewystarczającym, każdy zna informacje dotyczące własnej sytuacji finansowej w szczególności: jakie rachunki comiesięcznie opłaca i ile kosztuje go miesięczne życie oraz gdzie mieszka. Ponadto w związku z tym, że każdy corocznie składa zeznanie podatkowe oraz powinnością każdego obywatela jest gromadzić taką dokumentację z kilku ostatnich lat - wystarczyło sporządzić jedynie kserokopię zeznania podatkowego z ostatniego roku. A wnioskodawczyni nawet tych informacji nie podała. Nie można się również zgodzić, że do sporządzenia sprzeciwu wymagana jest znajomość prawa. Sprzeciw M.S. jest sporządzony w sposób wystarczający do jego rozpatrzenia, natomiast w sprzeciwie również skarżąca nie zawarła żadnych z wymaganych informacji, co umożliwiłoby Sądowi zapoznanie się z sytuacją materialną skarzącej. Jeszcze raz podkreślić należy, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia swojej sytuacji materialnej a zatem przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. W związku z niewystarczającym uzasadnieniem wniosku zawartym w formularzu PPF oraz nieustosunkowaniem się skarżącej do zawartych w zarządzeniu pytań, brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Sąd w sytuacji braku informacji wymaganych od wnioskodawczyni, na których mógłby oprzeć orzeczenie o przyznaniu prawa pomocy, uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy i zmuszony był odmówić jego przyznania. Z tych względów na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.