VII SA/Wa 2905/12

Referendarz sądowy -Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 sierpnia 2013 r. po rozpoznaniu wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia (...) września 2012 r., znak: (...) w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia: odmówić M. S. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W dniu 5 czerwca 2013 r. do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy M. S. w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku wnioskodawczyni wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z mężem, ojcem i dwiema córkami. Podała, że wspólnie z rodziną utrzymują się z dochodów w wysokości 2.557,97 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się kwota uzyskiwana przez wnioskodawczynię z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości 350,00 złotych, renta uzyskiwana przez małżonka w wysokości 638,00 złotych, emerytura uzyskiwana przez ojca w wysokości 1.357,97 złotych, zasiłek rodzinny na dzieci w wysokości 112,00 złotych. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada domu, mieszkania, żadnych nieruchomości, przedmiotów wartościowych ani oszczędności pieniężnych. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 14 czerwca 2013 r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: -gdzie wnioskodawczyni z rodziną zamieszkuje ( dom, mieszkanie) należało podać powierzchnię oraz wskazać czy jest ich właścicielem, współwłaścicielem czy też najemcą, -jakie ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu/mieszkania ( gaz, opłaty za energię, telefon, podatek od nieruchomości, czynsz itp.), należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, - orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżących potrzeb życia codziennego ( zakup żywności, leków, odzieży, środków chemicznych, itp.), -wysokości uzyskanych dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej z trzech ostatnich miesięcy, - czy wnioskodawczyni lub małżonek posiadają pojazdy mechaniczne, jeśli tak należało podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem ( paliwo, ubezpieczenie, naprawy) oraz do nadesłania : - wyciągów z kont lub konta bankowego wnioskodawczyni z trzech ostatnich miesięcy, jeśli posiada konto bankowe, -kserokopii zeznania podatkowego za rok 2012 r. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawczyni w zakreślonym terminie ani dotychczas nie wykonała powyższego zarządzenia. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaż, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.) Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a). W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 p.ps.a daje sądowi (referendarzowi) możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05). W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem z dnia 14 czerwca 2013 r. wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Z tego obowiązku wnioskodawczyni nie wywiązała się, nie nadesłała żadnych wyjaśnień, co uniemożliwiło pełną ocenę jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Skarżąca w formularzu PPF podała jedynie ogólnikowe dane dotyczące stanu rodzinnego oraz uzyskiwanych dochodów przez nią i członków rodziny. We wniosku wnioskodawczyni wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z mężem, ojcem i dwiema córkami. Podała, że wspólnie z rodziną utrzymują się z dochodów w wysokości 2.557,97 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się kwota uzyskiwana przez wnioskodawczynię z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości 350,00 złotych, renta uzyskiwana przez małżonka w wysokości 638,00 złotych, emerytura uzyskiwana przez ojca w wysokości 1.357,97 złotych, zasiłek rodzinny na dzieci w wysokości 112,00 złotych. Wnioskodawczyni uchyliła się jednak od wykazania i uzupełnienia informacji o swojej sytuacji materialnej i życiowej w sposób określony w doręczonym wezwaniu. Przede wszystkim nie podała, wysokości dochodów z prowadzonej działalności z trzech ostatnich miesięcy. Nie wyjaśniła gdzie z rodziną zamieszkuje i nie podała jakie ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu bądź mieszkania (tj. opłaty za gaz, energię, telefon, podatek od nieruchomości, czynsz itp.) Nie podała także orientacyjnie jaką miesięcznie kwotę przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego ( tj. zakup żywności, leków, odzieży, środków chemicznych itp.). Wnioskodawczyni nie wyjaśniła również czy posiadają z małżonkiem pojazdy mechaniczne, jeśli tak należało podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z ich utrzymaniem (paliwo , ubezpieczenie, naprawy). Nadto wnioskodawczyni nie nadesłała wyciągów bądź wykazów z konta bankowego z trzech ostatnich miesięcy oraz kserokopii zeznania podatkowego za rok 2012 r. Treść żądanych od strony informacji miała na celu umożliwienie dokonania oceny rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawczyni. Dane podane w formularzu nie są wystarczające do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawczyni, a w konsekwencji ustalenie czy jej sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 p.p.s.a . Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt II FZ 575/05). W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawczyni nie wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.