VII SA/Wa 291/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2011 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku warsztatowego skargę oddala Decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...] znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. nakazał D. S. i L. S. rozbiórkę budynku warsztatowego usytuowanego na działce nr [...] w W. i uporządkowanie terenu po rozbiórce. W uzasadnieniu decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że na wniosek D. S. w dniu 06 maja 2009 r. dokonano komisyjnych oględzin budynku warsztatowego usytuowanego na działce nr [...] w W. W wyniku oględzin ustalono, że przedmiotowy budynek został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2009 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. zobligował właścicieli nieruchomości do sporządzenia dokumentacji projektowej budynku oraz przedstawienia dokumentów potwierdzających zgodność budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zobowiązani nie wykonali nałożonego obowiązku w wyznaczonym trzymiesięcznym terminie, wobec czego w oparciu o normę art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U z 2006 r. nr 156, poz. 1118) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2009 roku nakazał rozbiórkę przedmiotowego obiektu. W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. uchylił decyzję z dnia [...] listopada 2009 r. oraz poprzedzające ją postanowienie z dnia [...] lipca 2009 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy oraz przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. ustalił, że budowę budynku warsztatowego zrealizowano po roku 1994, tj. w okresie obowiązywania przepisów ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku. Świadczy o tym zgromadzony materiał dowodowy, tj: fakt, iż obiekt nie został naniesiony na mapie geodezyjnej sporządzonej 17 grudnia 1994 r. zaś na mapie z dnia 25 maja 1994 r. stanowiącej plan zagospodarowania terenu obiekt został oznaczony symbolem "A" jako budynek projektowany. W wyniku rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 31 maja 2010 r. ustalono, że budowę zrealizowano po 1994 r. Oświadczenia świadków złożone w dniu 23 czerwca 2010 r. pod rygorem odpowiedzialności karnej wskazują na rok 1995 jako termin realizacji budowy w/w budynku. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wydał w dniu [...] lipca 2010 postanowienie nr [...], którym zobowiązał D. S. i L. S. do przedstawienia projektu budowlanego budynku warsztatowego oraz dokumentów potwierdzających zgodność budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy W. lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Inwestor nie wykonał nałożonego obowiązku w wyznaczonym dwumiesięcznym terminie, w związku z czym zgodnie z art. 48 ust. 4 orzeczono o konieczności rozbiórki obiektu. Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania D. S. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] października 2010 r. Organ odwoławczy wskazał, iż zagadnieniem istotnym dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, było poza datą realizacji obiektu ustalenie osoby, która winna być adresatem decyzji oraz zdefiniowanie obiektu objętego zaskarżoną decyzją. Organ I instancji nie ustalił wprawdzie dokładnej daty realizowania przedmiotowej inwestycji, jednakże wskutek przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego dowiódł, że miała ona miejsce w 1995r. Obiekt budowlany wykonano w warunkach samowoli budowlanej, a z uwagi na niewykonanie przez inwestora obowiązku w postaci przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji obiektu budowlanego, kolejnym etapem postępowania było orzecznie o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego. Organ pierwszej instancji wydając decyzję o nakazie rozbiórki budynku warsztatowego zgodnie z brzmieniem art. 52 Prawa budowlanego, stanowiącego, iż "zobowiązanymi do poniesienia kosztów dokonania czynności, o których mowa w art. 48, 49b, 50a i 51 Prawa budowlanego jest inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, zaadresował ją do współwłaścicieli działki o nr ew. [...] w W., którymi są D. S. i L. S. Organ odwoławczy podkreślił, powołujac się na poglądy doktryny i orzecznictwa, że w trakcie budowy obiektu budowlanego lub jego części, albo wykonywania innych robót budowlanych zobowiązanym do poniesienia kosztów jest inwestor. Natomiast po wybudowaniu obiektu lub po wykonaniu robót nie będących budową, zobowiązanym staje się z reguły właściciel wybudowanego obiektu budowlanego lub obiektu, w którym dokonano robot budowlanych. W rozpatrywanej sprawie organ powiatowy w sposób właściwy wskazał osoby zobowiązane do dokonania rozbiórki przedmiotowego budynku warsztatowego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. wniosła D. S. dochodząc uchylenia zaskarżonej decyzji w częsci odnoszącej się do skarżacej i przekazania w tym zakresie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Decyzji zarzuciła naruszenie: - art. 7 w zw, z art. 77 § 1 kpa przez uchybienie obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a zwłaszcza ustalenia rzeczywistej daty rozpoczęcia i zakończenia budowy przedmiotowego budynku warsztatowego i wynikających stąd konsekwencji prawnych dla oceny prawidłowości działania organu I instancji - art. 28 kpa przez błędne uznanie, że skarżąca jest w niniejszym postępowaniu stroną zobowiązaną, nie zaś jedynie stroną zainteresowaną; - art. 80 kpa przez dokonanie oceny sprawy zarówno przez organ I jak i II instancji na podstawie niepełnego materiału dowodowego, a dotyczących ustaleń daty zakończenia budowy przedmiotowego budynku warsztatowego oraz jego inwestora; - art. 107 § 3 kpa przez pominięcie w uzasadnieniu decyzji organu I instancji dowodów, na podstawie których organ określił termin zakończenia budowy oraz zobowiązanych do poniesienia kosztów rozbiórki budynku i uporządkowania terenu oraz braku ustosunkowania się organu II instancji do dowodów i wniosków dowodowych, podniesionych przez skarżącą w odwołaniu od decyzji organu I instancji; - art. 138 § 1 pkt 1 kpa przez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji w sytuacji istnienia zasadniczych wątpliwości co do poczynionych w toku postępowania ustaleń faktycznych i prawnych. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja są prawidłowe. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. nr [...] z dnia [...] października 2010 r., znak: [...] nakazującą D. S. i L. S. rozbiórkę budynku warsztatowego usytuowanego na działce nr [...] w W. i uporządkowanie terenu po rozbiórce. W niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego ustaliły, że na działce nr ew. [...] w W. istnieje murowany budynek, z dachem dwuspadowym, bez podpiwniczenia, kryty blachą, o wymiarach 24,75 m x 10,20 m i wysokości 7,00 m. Budowa spornego budynku, pełniącego funkcję garażową dokonana została w warunkach samowoli budowlanej. Inwestorzy przedmiotowego budynku, D. S. oraz L. S. nie zakwestionowali faktu, że budynek został wzniesiony bez pozwolenia na budowę. Ponadto pismem z dnia 6 kwietnia 2009 r. D. S. wystąpiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. o zalegalizowanie spornego budynku warsztatowego podając, że został on wybudowany w latach 1993-1996. W tym stanie rzeczy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wszczął postępowanie zmierzające do legalizacji budynku. Za prawidłowe należy uznać ustalenia organów nadzoru budowlanego w przedmiocie daty budowy przedmiotowego budynku. Organy nadzoru budowlanego z zachowaniem zasad zawartych w art. 7 i 77 k.p.a. przeprowadziły postępowanie dowodowe, w którym ustaliły, że budowa budynku warsztatowego miała miejsce po 1994 r. Faktu tego skarżąca nie zakwestionowała, gdyż w protokole rozprawy z dnia 31 maja 2010 r. sama wskazała na datę budowy "po 1994 roku". Zeznania świadków, S. K. i S. S., złożone w dniu 23 czerwca 2010 r. pozwoliły doprecyzować powyższą okoliczność i za datę budowy przyjąć przez organy rok 1995 r. O prawidłowości ustaleń organów świadczy fakt, że na planie zagospodarowania przestrzennego dla działki nr [...], na którym przedstawiona sytuacja jest zgodna ze stanem faktycznym na gruncie na dzień 25 maja 1994 r. przedmiotowy budynek jest zaznaczony jako projektowany. Jak wynika z protokołu z dnia 8 czerwca 2009 r. z ustnego przyjęcia wyjaśnień skarżąca D. S. przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w W. oświadczyła, iż budynek wybudowano w latach 1995-1997, na dowód czego przedłożyła wyżej wymieniony projekt zagospodarowania przestrzennego działki jak i okazała mapę geodezyjną z dnia 17 grudnia 1994 r., na której przedmiotowy budynek nie został naniesiony. Tym samym w sprawie znalazły zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U z 2006 r., nr 156. poz. 1118 ze zm.). Organ nie miał tym samym podstaw do przyjęcia, że budowa budynku warsztatowego została zakończona przed dniem wejścia ustawy Prawo budowlane z 1994 r. (tj. przed dniem 1 stycznia 1995 r.). Gdyby bowiem sytuacja taka miała miejsce należałoby zastosować przepis art. 103 ust 2 prawa budowlanego z 1994 r., a więc sprawa powinna być rozpatrywana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. prawo budowlane. Odnosząc się do zarzutów skarżącej co do prawidłowości ustalenia adresata decyzji o nakazie rozbiórki należy wskazać, że są one niezasadne. Organy prawidłowo ustaliły, że przedmiotowy budynek garażowy został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej w 1995 r. w czasie trwania małżeństwa Skarżącej i L. S. Wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] marca 2007 r., sygn. akt [...] orzekający rozwód między Skarżącą a L. S. uprawomocnił się w dniu 18 kwietnia 2007 r. Ze znajdującej się w aktach administracyjnych umowy majątkowej małżeńskiej wyłączającej majątkową wspólność ustawową Skarżącej i jej ówczesnego małżonka L. S. wynika, że wspólność ta ustała z dniem zawarcia umowy w dniu 24 marca 2003 r. W dacie budowy obiektu w 1995 r. L. S. i skarżąca byli małżeństwem, współwłaścicielami nieruchomości na której został pobudowany przedmiotowy budynek. W dacie orzekania o nakazie rozbiórki Skarżąca była nadal współwłaścicielką działki na której posadowiono przedmiotowy budynek. Trafne jest twierdzenie organu odwoławczego, iż w trakcie budowy obiektu budowlanego lub jego części zobowiązanym do poniesienia kosztów nakazu rozbiórki jest inwestor i on jest adresatem decyzji rozbiórkowej. Natomiast po wybudowaniu obiektu zobowiązanym staje się właściciel wybudowanego obiektu. Przepis artykuł 52 ustawy Prawo budowlane stanowi, że inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. Powyższa regulacja wskazuje zatem krąg podmiotów, do których należy skierować decyzję zwierającą nakaz rozbiórki, przy czym wynikające z niej obowiązki mają charakter majątkowy. Kryterium wyboru spośród trzech wymienionych w art. 52 prawa budowlanego podmiotów jest posiadanie tytułu prawnego umożliwiającego wykonanie decyzji o nakazie rozbiórki. Jedyną i konieczną przesłanką wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego jest stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego jego wybudowania bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wskazanie adresata nakazu rozbiórki wymaga więc ustalenia właściwej osoby i jej aktualnego związku z przedmiotową nieruchomością tj., czy posiada ona tytuł prawny do nieruchomości umożliwiający jej wykonanie nałożonych obowiązków. Uwzględniając powyższe należy mieć na uwadze, iż przepis art. 52 Prawa budowlanego określa nie tylko adresatów decyzji lecz jednocześnie ustala krąg stron postępowania zmierzającego do wydania decyzji w trybie art. 48 Prawa budowlanego. W znaczącej większości przypadków osoba inwestora jest tożsama z właścicielem nieruchomości, na której zrealizowana została inwestycja lub z jej zarządcą. W niniejszym przypadku osoba inwestora jak ustaliły organy była tożsama z właścicielem wybudowanego obiektu, a więc obowiązek rozbiórki słusznie został nałożony również na skarżącą jako współwłaścicielkę nieruchomości w dacie orzekania tego obowiązku. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo administracyjnym adresatem decyzji powinni być współwłaściciele nieruchomości, o ile tytuł prawny do nieruchomości przysługuje więcej niż jednemu adresatowi. W tym stanie rzeczy - mając na względzie, że zaskarżona decyzja została wydane zgodnie z prawem - należało na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalić skargę.