VII SA/Wa 2911/17

WyrokWSA w Warszawie2018-09-28

Skład orzekający: Monika Kramek, Mirosława Kowalska, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewoźnik lotniczy jest zwolniony z obowiązku wypłaty odszkodowania pasażerom z tytułu opóźnienia lotu, jeśli poinformował ich o zmianie terminu wykonania lotu na ponad 14 dni przed planowanym odlotem, mimo że pierwotnie podane godziny w umowie z biurem podróży były jedynie przewidywane?
Ratio decidendi
Przewoźnik lotniczy jest zwolniony z obowiązku wypłaty odszkodowania pasażerom z tytułu opóźnienia lotu, jeśli poinformował ich o zmianie terminu wykonania lotu na co najmniej dwa tygodnie przed planowanym odlotem, nawet jeśli pierwotne godziny podane w umowie z biurem podróży były jedynie przewidywane. W sytuacji, gdy lot dotarł do celu zgodnie z nowym, powiadomionym rozkładem lub z niewielkim opóźnieniem, a pasażerowie zostali poinformowani o zmianach z odpowiednim wyprzedzeniem, nie nabywają oni prawa do odszkodowania na podstawie rozporządzenia (WE) nr 261/2004.
Stan faktyczny
Skarżący pasażerowie wnieśli skargę na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, który stwierdził brak naruszenia przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 przez przewoźnika lotniczego w związku z lotem z dnia 20 czerwca 2015 r. Skarżący twierdzili, że lot był opóźniony, co powinno skutkować przyznaniem im odszkodowania. Organ administracji, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznali, że pasażerowie zostali poinformowani o zmianie godzin lotu na ponad 14 dni przed planowanym odlotem, a sam lot nie był opóźniony w stopniu uzasadniającym odszkodowanie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Kramek, Sędziowie sędzia WSA Mirosława Kowalska, sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant ref. staż. Kamil Mazański, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2018 r. sprawy ze skargi A. J., A. J., J. P., K. P., K. P., M. P., N. P., R. J. oraz W. P. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] września 2017 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia braku naruszenia przepisów rozporządzenia przez przewoźnika lotniczego oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2014 r., znak: [...] Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego, po rozpatrzeniu wniosków K. P, J.P., K. P., N. P., W. P., M. P. oraz A. i J., R. J. i A. J. o stwierdzenie naruszenia przez [...][...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], praw pasażerów określonych przepisami rozporządzenia (WE) nr 261/2004/, dotyczących lotu z dnia [...] czerwca 2015 r. o oznaczeniu kodowym [...] na trasie [...] – [...][...] [...]/ - stwierdził brak naruszenia prawa przez przewoźnika lotniczego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że do Urzędu Lotnictwa Cywilnego w [...]wpłynęły w dniu [...] czerwca 2017 r. skargi ww. osób zawierające żądanie stwierdzenia naruszenia przez przewoźnika lotniczego [...][...] sp. z o.o. praw pasażerów określonych przepisami rozporządzenia (WE) nr 261/2004/, dotyczących lotu z dnia [...] czerwca 2015 r. o oznaczeniu kodowym [...] na trasie [...] – [...][...]. Według treści skarg strony skarżące były pasażerami lotu z dnia [...] czerwca 2015 r. o oznaczeniu kodowym [...] na trasie [...] – [...]/, którego obsługującym przewoźnikiem była spółka [...][...] sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Skarżący twierdzili, że samolot miał planowany start na godzinę 03:25 czasu lokalnego gdyż taką godzinę wylotu z [...] mieli ww. pasażerowie podaną w umowach zawartych z biurem podróży [...][...] sp. z o.o. ([...] i [...]). Przedmiotowy lot odbył się, jednakże jego start nastąpił o godz. 14:55 czasu lokalnego dlatego w opinii skarżących był on rejsem opóźnionym. Z wyjaśnień przewoźnika stanowiących odpowiedź na wszczęcie przedmiotowego postępowania, wynika, że rozkład tego rejsu został załadowany do systemu rezerwacyjnego dopiero w dniu [...]maja 2015 r. Według zeznania tour-operatora, [...][...] otrzymał informację od przewoźnika o rozkładzie tego rejsu w dniu [...] maja 2015 r. : rejs w dniu [...] czerwca 2015 r. o oznaczeniu kodowym [...] na trasie [...] – [...] został zaplanowany na godzinę 14:40 czasu lokalnego, a faktycznie odleciał o godz. 14:55 z 15-minutowym opóźnieniem. Wylądował natomiast w [...] o godz. 15:08 czasu [...] tzn. na 2 minuty przed rozkładowym czasem. Rejs więc nie doznał opóźnienia w dolocie. Przewoźnik w celu potwierdzenia tej okoliczności przedstawił do akt sprawy raport [...] oraz [...] dla dnia [...].06.2015 r. dla wylotu i lądowania skarżonego rejsu. Ponadto przewoźnik wyjaśnił, iż: "Wielokrotnie podnosiliśmy w naszych wyjaśnieniach fakt, że touroperatorzy na mocy ustawy o usługach turystycznych wskazują w umowach z pax fikcyjne godziny operowania rejsów, gdyż na etapie zawierania umowy mogą one nie być jeszcze ustalone z przewoźnikiem. Co więcej może jeszcze nie być ustalony sam przewoźnik, który będzie dany rejs wykonywał." Touroperator [...][...] zeznał natomiast, iż powiadomił skarżących o faktycznym rozkładzie lotów w dniu [...] maja 2015r, na co przedstawił dowody w postaci depesz e- mailowych do ww. skarżących. Prezes tut. Urzędu dał wiarę wyjaśnieniom przewoźnika i touroperatora, że pasażerowie byli powiadomieni o rozkładzie lotu z prawie miesięcznym wyprzedzeniem i tym samym nie stwierdził aby przedmiotowy rejs był lotem opóźnionym w rozumieniu art. 6 rozporządzenia Mając na uwadze powyższe okoliczności, Prezes tut. Urzędu stwierdził, że strony skarżące nie nabyły prawa do żądania od przewoźnika lotniczego wypłaty odszkodowania określonego w art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli K.P., J.P., K.P., N. P., W. P., M. P. oraz A.J., J. i A. J., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika Zaskarżonej decyzji zarzucili: naruszenie art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez: dokonanie wybiórczej oceny stanu faktycznego, poprzez podjęcie ustaleń, jedynie w oparciu o zeznania pracownika organizatora turystyki oraz przewoźnika (stron zainteresowanych nieuwzględnieniem złożonych skarg), co doprowadziło do błędnego ustalenia, iż pasażerowie zostali poinformowani o zmianach, w rozkładzie na więcej niż 14 dni przed planowaną datą rejsu; błędne "ustalenie, iż strona skarżąca została poinformowana o zmianach w rozkładzie na więcej niż 14 dni przed datą wykonania rejsu, pomimo iż przewoźnik nie dołączył do akt sprawy, jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego termin otrzymania przez pasażerów informacji o zmianach w rozkładzie rejsu; wadliwe ustalenie, iż rejs [...] relacji [...] z dnia [...] czerwca 2015 roku nie był opóźniony o ponad trzy godziny, w stosunku do planowanej godziny przylotu na [...]; naruszenie przepisów postępowania, poprzez niezastosowanie przepisów art. 6 , art. 77 § 1, art. 80 kpa w związku z art. 205b ust. 5 ustawy Prawo lotnicze oraz art. 5 ust. 4 rozporządzenia (WE) 261/2004, nakładającego na przewoźnika obowiązek wykazania terminu powiadomienia pasażera o zmianach, w rozkładzie rejsu dla jego zwolnienia z odpowiedzialności odszkodowawczej; naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 3 ust. 2B w zw. z art. 7 ust 1b rozporządzenia (WE) 261/2004 poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy rejs strony skarżącej uległ znacznemu opóźnieniu, na skutek decyzji organizatora turystyki, co winno wiązać się ze stwierdzeniem naruszenia przez przewoźnika lotniczego prawa i terminu jego usunięcia, w zakresie niewypłacenia stronie skarżącej odszkodowania, w kwocie po 400,00 euro. Wobec powyżej przedstawionych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Uwzględnienie skargi przez sąd następuje jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Rozpoznając sprawę w tak ustalonym zakresie kompetencji sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Zgodnie z art. 5 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, w przypadku odwołania lotu obsługujący przewoźnik lotniczy powinien wypłacić pasażerowi odszkodowanie na zasadach określonych w art. 7 ww. rozporządzenia w kwocie zależnej od długości trasy przelotu. Okoliczności wyłączające odpowiedzialność odszkodowawczą przewoźnika określone zostały w art. 5 ust. 1 lit. c) pkt i, ii, iii oraz art. 5 ust. 3 ww. rozporządzenia. Stosownie do art. 5 ust. 1 lit c pkt i) rozporządzenia (WE) nr 261/2004 pasażerowie, mają prawo do odszkodowania określonego w art. 7 rozporządzenia od obsługującego przewoźnika, chyba że zostali poinformowani o zmianie terminu wykonania lotu, co najmniej dwa tygodnie przed planowanym terminem odlotu. W rozpoznawanej sprawie taka właśnie sytuacja zaistniała. Skarżący pasażerowie zostali poinformowani o zmianie godzin wykonania skarżonego lotu w dniu [...] maja 2017 r., tj. na ponad 14 dni przed planowanym terminem odlotu, który miał odbyć się w dniu [...] czerwca 2015 r. W umowie o świadczenie usług turystycznych zawartej z biurem podróży [...][...] sp. z o.o. na którą powołują się skarżący były jedynie podane przewidywane godziny przelotu z informacją, że " ostateczne godziny przelotu znajdą Państwo w dokumentach podróży. Pamiętają o konieczności potwierdzenia godzin wylotu na 48 godzin przed rozpoczęciem imprezy turystycznej". Pierwotnie skarżący na umowie o świadczenie usług turystycznych mieli podane godziny startu samolotu [...]- [...]- [...]- [...] o 03:25 i przylotu o 06:55. Z wyjaśnień biura podróży ( pismo z dnia [...] sierpnia 2017r ), które było podmiotem czarterującym skarżony rejs wynika, że zmiana podanych godzin następowała od dnia [...] kwietnia do dnia [...] maja 2015r. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2017r biuro podróży [...][...] sp. z o.o. wskazało, że rozkład wycieczki z godziny startu 14:40 czasu lokalnego został załadowany do systemu rezerwacyjnego w dniu [...] maja 2015 i tego samego dnia biuro powiadomiło o godzinie startu samolotu wszystkich pasażerów tego lotu, z którymi biuro zawarło umowy, w tym skarżących. Na potwierdzenie powyższych okoliczności do akt sprawy zostały dołączone wiadomości e-mail skierowane przez biuro podróży do skarżących – na podane przez nich adresy e-mail służące do kontaktu tj. adresy wskazane w umowach o świadczenie usług turystycznych Z wiadomości e-mail z dnia [...] maja 2015 r., wynika, że pasażerowie A. J., R. J. i A. J. zostali poinformowani o zmianie godzin planowanego lotu o oznaczeniu kodowym [...] o godzinie 15:58 czasu lokalnego. Natomiast pasażerowie K. P., J. P., K. P., N. P., W. P., M.P. zostali poinformowani o zmianie godzin wykonania skarżonego lotu w dniu [...] maja 2015 r. o godzinie 11:07 czasu lokalnego. Powyższe okoliczności znajdują potwierdzenie w przedłożonej do akt sprawy korespondencji e-mail oraz w wyjaśnieniach biura podróży [...][...] sp. z o.o. z siedzibą w [...]. W związku z powyższym nie można zgodzić się z zarzutem skarżących, iż w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu wskazującego na poinformowanie pasażerów o zmianie godzin planowanego rejsu, zwłaszcza że umowa o świadczenie usług turystycznych zawarta przez skarżących pasażerów z biurem podróży [...][...] sp. z o.o. wskazywała jedynie przypuszczalny czas wykonania planowanej operacji lotniczej. W wiadomościach e- mail z dnia [...] maja 2015r wyraźnie wskazano, że start skarżonego rejsu nastąpi w dniu [...] czerwca 2015r o godzinie 14:40 czasu lokalnego. Oznacza to że przesłanka zwalniająca przewoźnika lotniczego z odpowiedzialności odszkodowawczej względem pasażerów została spełniona. Z tego względu oraz mając na uwadze okoliczność, iż na umowie o świadczenie usług turystycznych wskazano jedynie przypuszczalne godziny planowanego lotu, przewoźnik lotniczy był zobowiązany wykonać start skarżonego rejsu o godzinie 14:40 czasu lokalnego. Ze względu na fakt, iż start nastąpił z 15 minutowym opóźnieniem skarżący pasażerowie nie nabyli prawa do odszkodowania. Podkreślić należy, iż z utrwalonej wykładni art. 5-7 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 dokonywanej przez Trybunał Sprawiedliwości wynika, iż pasażerom opóźnionych lotów przysługuje prawo do odszkodowania na mocy tego rozporządzenia w sytuacji, gdy z powodu tych lotów ponoszą oni stratę czasu wynoszącą co najmniej trzy godziny, czyli gdy docierają do swojego miejsca docelowego co najmniej trzy godziny po pierwotnie przewidzianej przez przewoźnika lotniczego godzinie przylotu. Z depeszy MVT wynika wprost, iż lot z dnia [...] czerwca 2015 r. o oznaczeniu kodowym [...]. miał dotrzeć do miejsca docelowego o godzinie 18:10 czasu lokalnego (godz. 15:10 UTC). Ostatecznie powyższy rejs dotarł do miejsca docelowego o godzinie 18:08 czasu lokalnego (godz. 15:08 UTC), tj. dwie minuty przed planowaną godziną lądowania. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Prezes tut. Urzędu prawidłowo stwierdził, że strony skarżące nie nabyły prawa do żądania od przewoźnika lotniczego wypłaty odszkodowania określonego w art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 261/2004. W rozpatrywanej sprawie brak jest uzasadnionych podstaw, aby skutecznie zarzucić organowi , iż w sposób dowolny i nie poparty dowodami wydał zaskarżoną decyzję. Zdaniem Sądu, organ wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz ustalił stan faktyczny zgodnie wyrażonymi zasadami prawdy obiektywnej oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów wyrażonymi w art. 7, 8 oraz 77 k.p.a. Tym samym Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu naruszenia przepisów postępowania jak również naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło