VII SA/Wa 2916/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2013 r. sprawy ze skargi W. w W. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala. Przedmiotem skargi wniesionej przez W. w W. jest postanowienie Wojewody [...] z [...] października 2012 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z [...] grudnia 2011 r. znak: [...]. Orzeczenie to wydane zostało na podstawie art. 59 § 2 w zw. z art. 58 i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku skarżącej - W. w W.. W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda [...] wskazał, że decyzją Prezydenta W. z [...] grudnia 2011 r. znak jw., zezwolono Miastu W. na realizację inwestycji drogowej pn. "[...] (ul. [...]), zatwierdzono projekt podziału określonych nieruchomości, zatwierdzono projekt budowlany i nadano tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W dniu 17 lipca 2012 r. do Wojewody [...] wpłynęło pismo W. w W. (data nadania – 16 lipca 2012 r.), stanowiące odwołanie od ww. decyzji z [...] grudnia 2011 r., wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Uzasadniając wniosek o przywrócenie uchybionego terminu skarżąca Wspólnota podniosła, że nie była informowana o toczącym się postępowaniu i nie były jej doręczane zapadłe w sprawie rozstrzygnięcia. Wojewoda [...], po zapoznaniu się z treścią wskazanego wniosku uznał, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Organ wskazał na przepis art. 58 k.p.a. oraz na art. 11f ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.). W kontekście tej ostatniej regulacji organ podniósł, iż (w przypadku postępowań prowadzonych na podstawie ww. ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r.), strony postępowania, które w wyniku postępowania nie tracą własności działek, informowane są o wszczęciu postępowania i zapadłych w nim rozstrzygnięciach wyłącznie w formie obwieszczeń oraz ogłoszenia w prasie lokalnej. I dalej, organ podał, że o wydaniu przedmiotowej w sprawie decyzji organ I instancji poinformował w drodze obwieszczenia wywieszonego w siedzibie Urzędu W. w dniach od [...] grudnia 2011 r. do [...] stycznia 2012 r. oraz poprzez ogłoszenie w Gazecie [...] w dniu [...] grudnia 2011 r. Termin na wniesienie odwołania od decyzji Prezydenta W. z [...] grudnia 2011 r. znak jw. upłynął zatem W. w W., jako stronie, która w wyniku decyzji nie traci własności działki, z dniem 26 stycznia 2012 r. Mając powyższe na względzie Wojewoda [...] przyjął, że W. w W. została poinformowana o wydaniu przez Prezydenta W. decyzji z [...] grudnia 2011 r. w sposób prawidłowy, a zatem brak jest podstaw by uznać, że blisko półroczne uchybienie terminowi na wniesienie odwołania nastąpiło bez winy tejże W.. Wojewoda podkreślił nadto, że nawet hipotetyczne przyjęcie, iż W. w W. nie mogła w żaden sposób zapoznać się z obwieszczeniem, ani też z ogłoszeniem prasowym informującym o wydaniu decyzji przez Prezydenta W. znak jw., również wyklucza możliwość przywrócenia wnioskodawcy terminu do wniesienia odwołania. Koniecznym jest bowiem podniesienie (jak wskazał organ), że z pisma W. z 27 kwietnia 2012 r. (data nadania – 28 kwietnia 2012 r. ), stanowiącego wniosek o przyznanie statusu strony postępowania jednoznacznie wynika, iż Wspólnota najpóźniej w dacie sporządzenia przedmiotowego wniosku wiedziała o wydaniu decyzji z [...] grudnia 2011 r. Niezbędnym jest więc przyjęcie, że najpóźniej w dniu 28 kwietnia 2012 r. ustała przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, a zatem siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. upłynął z dniem 5 maja 2012 r. Tymczasem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania złożony został za pośrednictwem poczty w dniu 16 lipca 2012 r. Z tych też przyczyn Wojewoda uznał, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające przywrócenie Wspólnocie uchybionego terminu. Na koniec Wojewoda wskazał, że w sytuacji gdy organ odwoławczy postanowieniem wydanym na podstawie art. 59 § 2 k.p.a. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wyłączona jest możliwość wydania odrębnego postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wskazane powyżej postanowienie Wojewody [...] skarżąca – W. w W. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając naruszenie: -art. 49 k.p.a. poprzez przyjęcie, że doręczenie decyzji Prezydenta W. z [...] grudnia 2011 r. ze skutkiem prawnym w drodze publicznego obwieszczenia było tożsame z dowiedzeniem się przez W. w W. o wydaniu tej decyzji: -art. 9 k.p.a. w zw. z art. 58 § 1 i 2 tej ustawy poprzez brak pouczenia skarżącej W. w piśmie [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. z 16 maja 2012 r. o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta W. z [...] grudnia 2011 r., co skutkowało nieświadomością W. co do możliwości zaskarżenia ww. decyzji. Rozwijając tak postawione zarzuty, skarżąca podniosła w uzasadnieniu skargi, że o decyzji organu I instancji z [...] grudnia 2011 r. dowiedziała się dopiero 27 kwietnia 2012 r. Niezwłocznie wystosowała do organu wojewódzkiego wniosek o przyznanie jej w postępowaniu statusu strony. Sposób sformułowania wniosku przez Wspólnotę Mieszkaniową, która nie była wówczas reprezentowania przez pełnomocnika wskazuje na brak świadomości prawnej co do możliwości odwoływania się od ww. decyzji. Co więcej, Wspólnota była przekonana, iż nie jest stroną postępowania. Niemniej jednak nie została pouczona przez [...] Urząd Wojewódzki w W. o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wraz z odwołaniem. Prawnie rzecz ujmując, skarżąca wskazała, że doręczenie decyzji w trybie art. 49 k.p.a. in fine ze skutkiem prawnym nie jest tożsame z dowiedzeniem się przez stronę o decyzji, tak jak miało to miejsce w niniejszym stanie faktycznym. Skarżąca podniosła również, że z uwagi na skalę inwestycji (której dotyczy decyzja I instancji), jej bezpośrednią lokalizację przed budynkiem wielorodzinnym W. Mieszkaniowej, jak i nieodwracalne skutki organ winien rzetelnie pouczyć W. o możliwości złożenia odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Nie czyniąc tego, naruszył zasadę pogłębiania zaufania do władzy publicznej oraz dbania o słuszny interes społeczny. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd nie znalazł żadnych podstaw do uznania zarzutów w niej podniesionych. Nie znalazł też żadnych innych powodów do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego orzeczenia. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Wojewody [...] z [...] października 2012 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z [...] grudnia 2011 r. znak: [...]. Rozstrzygnięcie to zostało wydane na wniosek strony skarżącej – W. w W., która w dniu 16 lipca 2012 r. (data nadania w placówce pocztowej) wniosła odwołanie od ww. decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Wojewoda [...] rozpatrując wskazany wniosek w oparciu o art. 58 i art. 59 k.p.a. uznał, że skarżąca nie spełniła dwóch przesłanek określonych w art. 58 k.p.a. (warunkujących pozytywne załatwienie tego żądania), tj. nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu (§ 1 art. 58) oraz nie zachowała siedmiu dni przewidzianych na złożenie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu (§ 2 art. 58). Dokonując takiej oceny Wojewoda przyjął, że decyzja organu I instancji została prawidłowo skarżącej doręczona. Wskazał, iż doręczenie to odbyło się poprzez publiczne obwieszczenie, a więc w sposób przewidziany w art. 49 k.p.a. Podał, że zgodnie z art. 11f ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.)., wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych doręczają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wnioskodawcy oraz zawiadamiają o jej wydaniu pozostałe strony w drodze obwieszczeń, odpowiednio w urzędzie wojewódzkim lub starostwie powiatowym oraz w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi, na stronach internetowych tych gmin, a także w prasie lokalnej. Ponadto wysyłają zawiadomienie o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu na adres wskazany w katastrze nieruchomości. W przypadku, o którym mowa w art. 11a ust. 2, zawiadomienie to wysyła się wojewodom, na których obszarze właściwości znajduje się część nieruchomości objętej wnioskiem o wydanie tej decyzji. Doręczenie zawiadomienia na adres wskazany w katastrze nieruchomości jest skuteczne. Dostrzec w tym miejscu należy, iż zakwestionowana decyzja organu I instancji z [...] grudnia 2011 r. została wydana na podstawie wskazanej ustawy szczególnej w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie [...] (ul. [...]), a wobec tego nie budzi wątpliwości, że ww. regulacja znajdowała w tym przypadku zastosowanie. Powołując powyższe organ odwoławczy wskazał w konsekwencji, iż decyzja organu I instancji została doręczona w sposób powyżej przewidziany, w dniu 12 stycznia 2012 r. (albowiem obwieszczenie poprzez wywieszenie w siedzibie urzędu miało miejsce od dnia 29 grudnia 2011 r., w tym też dniu obwieszczenie ukazało się w gazecie lokalnej), a to oznacza, że termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upływał z dniem z 26 stycznia 2012 r. Nie przyjął w efekcie argumentów skarżącej W. o nie doręczeniu jej zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. Wojewoda niezależnie od powyższego zauważył, że pierwsze pismo w sprawie skarżąca skierowała do organu wojewódzkiego w dniu 28 kwietnia 2012 r. (data nadania w placówce pocztowej), wnosząc o przyznanie jej statusu strony. Co najmniej w dacie sporządzenia tego pisma wiedziała o decyzji organu I instancji. Nawet więc przy założeniu, że decyzja ta nie została jej prawidłowo doręczona, wniosek o przywrócenie uchybionego terminu nie mógł być pozytywnie załatwiony. Wniosek ten należało bowiem uznać za spóźniony. Z taką oceną sprawy, w okolicznościach w niej występujących, należy się w pełni zgodzić. Przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przy czym, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 2 art. 58 k.p.a.), a przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3 art. 58 k.p.a.). W okolicznościach sprawy istotne znaczenie miało w szczególności wyjaśnienie, czy wniosek o przywrócenie uchybionego terminu został złożony w odpowiednim, tj. 7-dniowym terminie. Termin ten biegnie od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Skoro w niniejszej sprawie skarżąca wskazała na niedoręczenie jej decyzji I instancji wraz z pouczeniem o przysługującym od niej środku zaskarżenia, to należało ustalić, kiedy o treści tej decyzji (a przede wszystkim – możliwości jej zaskarżenia) powzięcia wiedzę. W tym też kontekście, Wojewoda [...] prawidłowo wskazał na pierwsze pismo skarżącej wniesione do organu wojewódzkiego w tej sprawie. Pismo to zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 28 kwietnia 2012 r. Wynika z jego treści, że skarżąca W. wiedziała już wówczas nie tylko o decyzji organu I instancji z [...] grudnia 2011 r., ale również o toczącym się postępowaniu odwoławczym uruchomionym odwołaniem W. S. i Z. S.. Wskazane pismo nie stanowiło odwołania, a wniosek o przyznanie W. statusu strony. Zaznaczyć należy, iż w żadnym miejscu tego pisma nie zawarto uwag świadczących o tym, że Wspólnota ma zamiar złożyć od ww. decyzji z [...] grudnia 2011 r. odwołanie. Z pisma tego wynika natomiast, że W. jest zainteresowana postępowaniem odwoławczym i chce brać czynny udział w tym postępowaniu, z odwołania innych osób. Należy też dostrzec, iż wskazane pismo W. nie zostało bez odpowiedzi organu wojewódzkiego. Organ ten w piśmie z 16 maja 2012 r. nie tylko wyjaśnił, że przepisy prawa nie przewidują wydania rozstrzygnięcia w sprawie przyznania statusu strony, ale też wskazał, w jaki sposób rozstrzygnięcia wydawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie tzw. "specustawy" (w tym decyzja z [...] grudnia 2011 r.), są doręczane stronom. Wojewoda -dostrzegając powyższe- wywiódł w efekcie, iż co najmniej w dacie sporządzenia pisma nadanego przez W. w dniu 28 kwietnia 2012 r., skarżąca wiedziała o decyzji Prezydenta W. z [...] grudnia 2011 r. Tym samym w terminie 7 dni od tej daty (tj. od dnia 28 kwietnia 2012 r. – jak wskazał organ, zamiast od dnia 27 kwietnia 2012 r.) winna była wnieść odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia (a więc – do dnia 5 maja 2012 r. jak wskazał organ, zamiast do dnia 4 maja 2012 r.), a uczyniła to znacznie później, bo dopiero 16 lipca 2012 r. Sąd tę ocenę w pełni podziela i nie dostrzegł w tym zakresie naruszenia przez organ art. 9 w zw. z art. 58 i 59 k.p.a., z uwagi na brak właściwego pouczenia skarżącej o przysługujących jej prawach. W ocenie Sądu, w takim zakresie w jakim było to uzasadnione treścią pisma W. z 27 kwietnia 2012 r. (data sporządzenia), organ wojewódzki pouczył skarżącą o przepisach prawach i jej uprawnieniach. Wprawdzie organ nie zawarł pouczenia o możliwości złożenia odwołania wraz z wnioskiem przewidzianym w art. 58 k.p.a., ale -co raz jeszcze trzeba zaznaczyć- z treści ww. pisma W. nie wynikała potrzeba pouczenia skarżącej w tej materii. Z pisma tego nie wynikało bowiem aby skarżąca zamierzała zainicjować tego rodzaju postępowanie. Nadto warto dostrzec, iż z ww. pisma z 27 kwietnia 2012 r. wynika, że Wspólnota wiedziała o toczącym się postępowaniu odwoławczym. Trudno więc uznać, iż nie miała wiedzy o możliwości zaskarżenia decyzji organu I instancji z [...] grudnia 2011 r., ani nie znała trybu jaki obowiązuje w tym zakresie (tym bardziej, że tryb ten w konsekwencji zastosowała, a jak twierdzi w skardze – nigdy nie została należycie przez organ o nim pouczona). Reasumując, Wojewoda [...] prawidłowo przyjął w sprawie, że wniosek W. o przywrócenie uchybionego terminu jest spóźniony i już tylko z tego powodu nie może być pozytywnie załatwiony. Słusznie organ ten zaznaczył, że nawet przy założeniu, że decyzja I instancji nie została prawidłowo skarżącej doręczona (co ewentualnie mogłoby stanowić o braku jej winy w uchybieniu terminu), to przy spóźnionym wniosku nie ma możliwości jego pozytywnego załatwienia. Wnosząc o przywrócenie uchybionego terminu należy bowiem nie tylko uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu, ale również zachować termin 7 dni -liczony od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu- na złożenie takiego wniosku. Ten ostatni wymóg nie został przez Wspólnotę spełniony, nawet przy założeniu, że o decyzji organu I instancji i możliwości jej zaskarżenia skarżąca dowiedziała się dopiero z pisma organu wojewódzkiego stanowiącego odpowiedź na jej wystąpienie z 27 kwietnia 2012 r. Pismo to zostało jej doręczone 23 maja 2012 r., a wniosek o przywrócenie terminu skarżąca nadała 16 lipca 2012 r. Z tych też przyczyn Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i nie podzielił zarzutów i argumentów w niej podniesionych. W szczególności Sąd nie zgodzić się ze skarżącą co do tego, iż termin przewidziany w art. 58 § 2 k.p.a. nie zaczął dla niej biec, albowiem dotychczas nie została w sposób klarowny pouczona o możliwości wniesienia odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Takie twierdzenie nie znajduje odzwierciedlenia w aktach sprawy, na co Sąd powyżej zwrócił uwagę. Na koniec i niezależnie od poczynionych powyżej uwag Sąd zauważa, iż nie podziela poglądu wyrażonego przez Wojewodę w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia o braku podstaw do zastosowania art. 134 k.p.a. (i wydania postanowienia na jego podstawie) w sytuacji, gdy uprzednio wydano orzeczenie w oparciu o art. 58 i 59 k.p.a. W ocenie Sądu, wskazane przepisy regulują dwie odrębne instytucje i brak jest podstaw do przyjęcia, że postanowienie o odmowie przywrócenia terminu konsumuje niejako postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Odmienny pogląd przedstawiony w tej kwestii przez organ nie miał jednak istotnego wpływu na końcowy wynik niniejszej sprawy i nie mógł skutkować uwzględnieniem skargi. W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.