VII SA/Wa 292/13

WyrokWSA w Warszawie2014-02-20

Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Maria Tarnowska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek zawiesić postępowanie w przypadku śmierci strony, gdy ustalenie spadkobierców nastręcza trudności i nie można ich wezwać do udziału w postępowaniu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a., gdy śmierć strony uniemożliwia wezwanie spadkobierców do udziału w postępowaniu i nie zachodzą inne okoliczności wskazane w przepisach. Zawieszenie to jest obligatoryjne, a organ nie ma możliwości oceny wpływu śmierci strony na merytoryczne rozstrzygnięcie, chyba że ustalenie spadkobierców jest możliwe lub został ustanowiony kurator spadku.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) utrzymujące w mocy postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych dotyczących pozwolenia na rozbiórkę. Skarżący zarzucił organowi celowe przedłużanie postępowania i brak udziału wskazanych osób w sprawie. Organ zawiesił postępowanie z uwagi na śmierć strony (J. K.) i brak możliwości ustalenia jej spadkobierców.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę, przyznając jednocześnie ze środków Skarbu Państwa na rzecz adwokata tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), , Sędzia WSA Maria Tarnowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2014 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r., znak: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. R. A. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012r. ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku P. K o ponowne rozpatrzenie sprawy – utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] grudnia 2012r. ([...]) zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2007r. ([...]) utrzymującej w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2007r. ([...]) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2004r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2004r. ([...]) uchylającą decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2003r. ([...]) udzielającą pozwolenia na rozbiórkę dziewięciu budynków na działkach o nr ew. [...] przy ul. [...] , [...] ; [...] , [...] ; [...],[...] i [...] w [...] , w części dot. rozbiórki budynku fabrycznego i magazynowego. Organ przytoczył art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. i wskazał, że zawieszenie postępowania następuje w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców do udziału w postępowaniu nie jest możliwe, stronami nie są podmioty zarządzające masą spadkową, a w ich braku kurator wyznaczony przez sąd na wniosek organu, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe i nie zachodzą wskazane w art. 30 § 5 k.p.a. okoliczności. Dodał, że brak orzeczenia o stwierdzeniu nabycia spadku, czy notarialnego aktu dziedziczenia uniemożliwia wezwanie spadkobierców. Organ podał, że wobec informacji o śmierci kolejnej strony - J K– konieczne było, po uprzednim podjęciu postępowania, jego ponowne zawieszenie, gdyż organ nie posiada wiedzy o następcach prawnych J K (w chwili zgonu wdowy). Z dokumentów nie wynika, aby przeprowadzono postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku. Organ stwierdził, że zarzuty podniesione we wniosku z dnia 13 grudnia 2012r., pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie. Skargę na powyższe postanowienie złożył P K, podnosząc, że organ zawiesił postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2004 r. celowo przedłużając postępowanie, gdyż w dniu 4 stycznia 2012 r. otrzymał akt zgonu J. K., a zawiesił postępowanie dnia [...] lutego 2012 r. Skarżący dodał, że w sprawie nie brały udziału wymieniane przez organ osoby. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. W świetle powołanych kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Poddanym kontroli Sądu postanowieniem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie własne, którym zawiesił z urzędu – na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. - postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] maja 2007r. utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2007r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2004r. Na wstępie przypomnieć trzeba art. 97 § 1 kpa wymienia podstawy obligatoryjnego zawieszenia postępowania stanowiąc, że organ administracji publicznej "zawiesza postępowanie". Oznacza to, iż w razie wystąpienia jednej ze wskazanych podstaw organ zobowiązany jest z urzędu zawiesić postępowanie, jak i z urzędu kontrolować, czy w toku postępowania nie zaistniała taka podstawa. Zgodnie zaś z art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5 k.p.a., a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Przytoczona regulacja nie pozostawia zatem organom możliwości oceny, czy śmierć strony w toku postępowania ma wpływ na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, z wyjątkiem opisanej w nim sytuacji tj. jeżeli możliwe jest wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w sprawie, a postępowanie nie podlega umorzeniu na zasadzie art. 105 kpa, a nadto gdy zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5 kpa, tj. gdy znany jest zarządca bądź kurator spadku. Innymi słowy zawieszenie postępowania z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. jest obligatoryjne wówczas, gdy ustalenie spadkobierców zmarłej strony lub jednej ze stron nastręcza trudności i osób tych nie można powiadomić o toczącym się postępowaniu. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w dniu 27 listopada 2011r. zmarła J K. Organ, po otrzymaniu aktu zgonu, podjął czynności w celu ustalenia następców prawnych strony postępowania. Pismem z dnia 10 stycznia 2012r. zwrócił się do Sądu Rejonowego w [...] o informację, czy toczyło się postępowanie spadkowe po zmarłej, natomiast pismem z dnia 11 kwietnia 2012r. o wskazanie, czy został ustanowiony kurator spadku. W odpowiedzi, pismami odpowiednio z dnia 23 marca 2012r. oraz z dnia 16 lipca 2012r. Sąd poinformował, że nie toczyło się postępowanie spadkowe, jak i nie został ustanowiony kurator spadku. Zasadnie zatem w opisanej sytuacji organ zawiesił postępowanie w celu podjęcia niezbędnych, kroków zmierzających do usunięcia przeszkody w prowadzeniu dalszego postępowania, jak stanowi art. 99 k.p.a.(zdanie drugie). Nie znajduje również potwierdzenia w aktach sprawy zarzut skargi, że J K nie brała udziału w postępowaniu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 250 ppsa w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. – w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło