VII SA/Wa 2921/16

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 marca 2018r. po rozpoznaniu wniosku I. J. i J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi I. J. i J. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2016r., znak: [...] w przedmiocie odmowy przeniesienia prawa i obowiązków wynikających ze zgłoszenia postanawia: odmówić I. J. i J. J. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku PPF o przyznanie prawa pomocy I. J. i J. J. w którym wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W formularzu wniosku wnioskodawcy podali, że od stycznia ubiegłego roku 2017r. nie posiadają żadnego stałego dochodu. Obecnie utrzymują się przy pomocy dorosłych dzieci w zamian za "dochodzącą pomoc". Ze względu na wiek powyżej 50 lat mają trudności ze znalezieniem stałej pracy. Ponadto wnioskodawczyni jest osobą niepełnosprawną. Dodali, że wyczerpały im się wcześniej zgromadzone oszczędności. Podali, że nie mają żadnego znaczącego majątku ruchomego, żyją obecnie bardzo skromnie przy minimum warunków socjalnych. Wskazali, że zamierzali uzyskiwać stabilne dochody z wynajmu działki, której dotyczył zgłoszony zamiar budowy zjazdu, będący przedmiotem zaskarżonej decyzji, co jest jednak utrudnione bez posiadania własnego zjazdu z drogi asfaltowej. Podnieśli, że nie są w stanie pokryć kosztów postępowania kasacyjnego, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Wskazali, że chcieliby wnieść skargę kasacyjną od wyroku wydanego w niniejszej sprawie jednak związane z tym koszty procesowe (opłaty sądowe oraz rynkowe koszty wynikające z przymusu adwokacko-radcowskiego) stanowiłyby zbyt duże obciążenie w obecnej sytuacji finansowej. Oświadczyli, że posiadają mieszkanie o pow. 74 m² oraz nieruchomość rolną o pow. 0,99 ha (ugorowaną łąkę, która nie stanowi gospodarstwa rolnego). Podali, że ich opłaty za media plus czynsz wynoszą ok. 650-700 złotych miesięcznie. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania wniosku pismem z dnia 5 lutego 2018r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 31 stycznia 2018r. wezwano wnioskodawców do uzupełnienia danych zawartych w złożonych wniosku poprzez podanie: - czy samodzielnie prowadzą gospodarstwo domowe, czy też pozostają z innymi osobami, jeśli tak, należało wyszczególnić te osoby oraz podać wysokość uzyskiwanego przez nie dochodu oraz majątek, - czy są osobami bezrobotnymi, jeśli tak czy mają przyznany zasiłek dla bezrobotnych, należało podać od kiedy i w jakiej wysokości, - czy pobierają stałe bądź okresowe świadczenia (np. rentę, zasiłek itp.), jeśli tak należało podać w jakiej wysokości, - czy podejmują prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia, o dzieło a jeśli tak, jakie uzyskują z tego tytułu dochody, należało podać ich wysokość, - w jakiej wysokości miesięcznie uzyskują pomoc finansową od dzieci, - orientacyjnie podanie wysokości kosztów miesięcznego utrzymania (wydatki na żywność, odzież, leki, ubezpieczenie itp., - czy posiadają oszczędności pieniężne, jeśli tak należało podać ich wysokość, - czy uzyskują pomoc od instytucji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie, oraz do nadesłania: - kopii decyzji o przyznaniu zasiłków, jeśli takie otrzymują, - w przypadku gdy mają oni status osób bezrobotnych – przedłożenia dokumentu potwierdzającego tę okoliczność (zaświadczenie z urzędu pracy); - dokumentu potwierdzającego status osoby niepełnosprawnej wnioskodawczyni, - wyciągów z konta bankowego lub kont bankowych wnioskodawców z dwóch ostatnich miesięcy, jeśli je posiadają, bądź złożenia oświadczenia, że ich nie posiadają. Powyższe należało wykonać w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia pisma pod rygorem, rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane informacje. Pismem z dnia 9 marca 2018r. (data wpływu do Sądu) wnioskodawcy udzielili odpowiedzi na powyższe. Podali, że samodzielnie prowadzą gospodarstwo domowe. Nie otrzymują zasiłku dla bezrobotnych. Do końca 2016r utrzymywali się z dochodu z wynajmu posiadanej nieruchomości gruntowej, ale "praktycznie wyczerpały się już pochodzące z tamtego okresu oszczędności. Podnieśli, że względu na wiek 50 lat utrudnione mają znalezienie stałej pracy. Podali, że z prac dorywczych uzyskali ostatnio 1300 złotych. Pomoc finansowa od dzieci nie przekracza tysiąca złotych. Wskazali, że orientacyjnie miesięczne koszty utrzymania to ok. 650-700 złotych miesięcznie tytułem ponoszonych opłat związanych z mieszkaniem. W pozostałym zakresie oświadczyli, że utrzymują się przy pomocy dorosłych dzieci w zamian za "dochodzącą pomoc". Posiadają oszczędności ok. 1000 złotych. Podali, że nie występowali jeszcze o pomoc do instytucji. Nie otrzymują zasiłków. W załączeniu do pisma przesłali orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wnioskodawczyni, wydruk historii rachunku. W tym stanie faktycznym zważono co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od tej reguły, w związku z tym należy ją stosować wyjątkowo. Wprowadzona została bowiem jako realizacja konstytucyjnego prawa do Sądu dla osób, które rzeczywiście nie posiadają żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Ustawodawca użył tu pojęcia: "wykaże", co oznacza, że strona powinna udowodnić, iż znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania we własnym zakresie. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób dokładny i rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do pełnej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W ocenie referendarza sądowego skarżący warunku tego nie spełnili. Nie wykazali swojej sytuacji finansowej, życiowej w sposób wyczerpujący i dostatecznie przejrzysty. Z podanych informacji przez wnioskodawców wynika, że otrzymują pomoc finansową od dzieci w wysokości nie przekraczającej 1000 złotych. Odnośnie ponoszonych wydatków wskazali, że orientacyjne miesięczne wydatki związane z utrzymaniem mieszkania wynoszą 650-700 złotych. W pozostałym zakresie utrzymują się przy dorosłych dzieciach w zamian za "dochodzącą pomoc". Brak jest jednak jasnych informacji "jaką pomoc udzielają" dzieciom i jaką pomoc finansową od nich w zamian otrzymują czy kwotę ok. 1000 złotych plus koszty utrzymania czy też wyłącznie kwotę ok. 1000 złotych. Nie podali także orientacyjnie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania związanych z bieżącym utrzymaniem. Nie wyjaśnili, czy są na wyłącznym utrzymaniu dzieci i od jakiego czasu, czy jest to ich dodatkowe wsparcie finansowe. Ponadto wnioskodawcy w piśmie z dnia 9 marca 2018r. wskazali, że " z prac dorywczych uzyskali ostatnio 1300 złotych". Nie wyjaśnili przy tym, jakiego rodzaju wnioskodawcy lub wnioskodawca podejmuje prace dorywcze i z jaką częstotliwością uzyskują z tego tytułu dochody. Ponadto zauważyć wypada, że wnioskodawcy nie udostępnili wszystkich wymaganych informacji na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mianowicie przekreślona została rubryka dotycząca posiadanych papierów wartościowych oraz praw majątkowych, w tym udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych. Tymczasem z ogólnodostępnych danych w Krajowym Rejestrze Sądowym wynika, że J. J. (pesel [...]) jest wspólnikiem [...] z siedzibą w [...], posiadając przy tym udziały o łącznej wartości 76 500 złotych. J. J. w spółce pełni jednocześnie funkcję prezesa zarządu. W świetle bowiem powyższego oświadczenie majątkowe wnioskodawców nasuwa wątpliwości co do wiarygodności danych udostępnionych na urzędowym formularzu oraz wyjaśnień nadesłanych w piśmie z dnia 9 marca 2018r. (data wpływu do Sądu), a w konsekwencji co do możliwości płatniczych wnioskodawców. W związku z powyższym, skoro w rozpoznawanej sprawie wnioskodawcy nie przedstawili w rzetelny i wyczerpujący swojej sytuacji finansowej to brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy. W ocenie referendarza sądowego skarżący nie wykazali w sposób bezsporny, że spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.