VII SA/Wa 2925/18
WyrokWSA w Warszawie2019-02-20
Skład orzekający: Tomasz Janeczko, Monika Kramek, Wojciech Sawczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, wydana na podstawie zatwierdzonego projektu budowlanego, może zostać uznana za nieważną z powodu istotnych odstępstw od tego projektu, które zostały wykonane w trakcie budowy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji publicznej nieprawidłowo oceniły kwestię istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, w szczególności w zakresie wykonania dodatkowych naświetli oraz zmiany wysokości budynku i posadowienia komina. Sąd podkreślił, że ocena ta powinna uwzględniać opinię techniczną rzeczoznawcy oraz przepisy dotyczące odległości od granicy działki, a także rozważyć możliwość zawieszenia postępowania w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie dobudowanej części budynku mieszkalnego, wskazując na liczne niezgodności wykonanych robót z zatwierdzonym projektem budowlanym, w tym zwiększenie głębokości budynku, powiększenie piwnic, wykonanie loggii, podwyższenie kalenicy i wykonanie otworów okiennych od strony granicy działki. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając odstępstwa za nieistotne. WSA w Warszawie oddalił skargę, ale NSA uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na pominięcie istotnych dowodów i zarzutów. Po ponownym rozpoznaniu WSA uchylił decyzje organów.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących solidarnie kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), , Sędzia WSA Monika Kramek, Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2019 r. sprawy ze skargi S. K. i T. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących S. K. i T. K. solidarnie kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ([...]WINB) na podstawie art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., "k.p.a.") oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 z późn. zm., "pr. bud.") odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w [...] ("PINB") z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...], udzielającej pozwolenia na użytkowanie dobudowanej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, usytuowanego na działce nr [...], obręb [...], przy ul. [...] w [...], na granicy z działką nr [...], obręb [...], przy ul. [...], pod warunkiem wykonania w określonym terminie robót budowlanych obejmujących ocieplenie ścian zewnętrznych, osadzenie drzwi wejściowych do budynku i wydzielenie miejsc postojowych.
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wyjaśnił, że we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r. S. K. i T. K. ("skarżące") wskazały na niezgodność wykonanych robót budowlanych z zatwierdzonym projektem budowlanym. Wady te polegały na zwiększeniu głębokości budynku, posadowieniu muru oporowego i wylewki betonowej od strony ogrodu, powiększeniu powierzchni piwnic, wybudowaniu loggii na poziomie pierwszego piętra, podwyższeniu kalenicy, wykonaniu wypustów dachowych w stronę nieruchomości skarżących i w stronę ulicy oraz uszkodzeniu i zabetonowaniu izolacji fundamentów garażu skarżących. W ocenie [...]WINB decyzja z dnia [...] sierpnia 2011 r. nie narusza art. 59 ust. 3 pr. bud. Przed wydaniem tej decyzji PINB przeprowadził w dniu 21 czerwca 2011 r. kontrolę, w wyniku której stwierdzono, że przedmiotowy obiekt budowlany został zrealizowany z nieistotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Wykonano bowiem dodatkowo dwa naświetla o odporności ogniowej E 160 na pierwszym piętrze od strony ul. [...], zmieniono wymiary otworów okiennych i balkonowych w ścianie elewacji ogrodowej, lokalizację ścian wewnętrznych działowych w pomieszczeniu na parterze i na piętrze, bieg klatki schodowej, a także przedłużono połać dachową nad balkon zlokalizowany w elewacji ogrodowej. Ponadto wykonano dodatkowe elementy wsporcze dla zadaszenia balkonu i przesunięto otwór drzwiowy w ścianie wewnętrznej w piwnicy. PINB nie stwierdził istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Organ pierwszej instancji zauważył następnie, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej nie przeprowadza się w zasadzie postępowania dowodowego co do istoty sprawy załatwionej kontrolowanym rozstrzygnięciem. Niemniej skarżące nie brały udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r., gdyż stroną tego postępowania jest wyłącznie inwestor. Wobec tego [...]WINB uznał za zasadne odniesienie się do zarzutów podniesionych przez skarżące.
W dniu 5 maja 2016 r. PINB przeprowadził kontrolę, w wyniku której ustalono, że inwestor uzyskał kolejną decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] marca 2013 r., nr [...]. Ponadto organ ten stwierdził, że zwiększenie głębokości posadowienia rozbudowy jest trudne do precyzyjnego ustalenia ze względu na efekt robót zakrytych. Niemniej nawet jeżeli roboty takie zostały zrealizowane, nie można ich zakwalifikować jako istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Konstrukcje oporowe, zjazd i powiększenie piwnicy zrealizowano na podstawie decyzji z dnia [...] marca 2013 r. W trakcie kontroli w dniu 21 czerwca 2011 r. nie stwierdzono wykonania tych konstrukcji. Nie ustalono również, by inwestor wykonał loggię. PINB wskazał poza tym, że nie jest możliwe precyzyjne ustalenie poziomu górnej krawędzi kalenicy dachu. Fakt wystawania wierzchniej warstwy pokrycia dachowego ponad płaszczyznę dachu sąsiedniego nie przesądza jednak o usytuowaniu kalenicy na innej wysokości. Organ pierwszej instancji częściowo nie zgodził się z tym stanowiskiem, uznając, że możliwe jest określenie wysokości kalenicy dachu. Niemniej niewielka modyfikacja, na jaką wskazuje dokumentacja fotograficzna skarżących, nie pozwala uznać tej zmiany za istotne odstępstwo. Ponadto w trakcie kontroli w dniu 5 maja 2016 r. ustalono, że inwestor przedłużył część okapu o 0,45 m, co stanowi nieistotną zmianę postanowień zawartych w pozwoleniu na budowę. Inwestor dostarczył odpowiednie rysunki przed wydaniem decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r. PINB dodał także, że rozbiórka obiektu gospodarczego wynika z projektu budowlanego zatwierdzonego pozwoleniem na budowę z dnia 28 czerwca 2010 r., nr [...].
Skarżące nie zgodziły się z wnioskami kontroli z dnia 5 maja 2016 r., podnosząc w piśmie z dnia 8 czerwca 2016 r., że organ został wprowadzony w błąd. Piwnice zostały, w ich ocenie, pogłębione w 2010 r., a mury oporowe i wylewki wykonano 2,5 roku przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie. Roboty te były początkowo prowadzone samowolnie. Dodatkowe pomieszczenie w piwnicy musiało być zamaskowane podczas kontroli w dniu 21 czerwca 2011 r. Zdaniem skarżących nie ulega również wątpliwości, że kalenica została podwyższona. Mając na uwadze powyższe ustalenia, [...]WINB przyjął, że omawiana inwestycja została zrealizowana z nieistotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Wobec tego nie zachodziła również żadna z podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r.
Od powyższej decyzji odwołały się S. K. i T. K.
W uzasadnieniu skarżące podniosły, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2011 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co powinno skutkować stwierdzeniem jej nieważności. Skarżące nie zgodziły się z twierdzeniem, że roboty budowlane wykonane niezgodnie z prawem objęte są decyzją z dnia [...] marca 2013 r., skoro dokumentacja fotograficzna wskazuje na wcześniejsze wykonanie tego zamierzenia budowlanego. Dostrzegalna zmiana wysokości budynku nie może być również uznana za nieistotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Organ pierwszej instancji nie odniósł się poza tym do zlokalizowania komina na budynku inwestora w odległości 3 m od granicy działki. Wydanie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej inwestycji wykluczało ponadto wykonanie otworów okiennych od strony granicy z działką skarżących. Otwory zakwalifikowano pierwotnie jako naświetla, do których nie ma zastosowania § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm., dalej: "rozporządzenie z dnia 12 kwietnia 2002 r."). Konkluzji tej nie można, zdaniem skarżących, jednak podzielić, co potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 728/12, uchylając decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...], odmawiającą uchylenia decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. o pozwoleniu na budowę. W niniejszej sprawie wspomniane naświetla są oknami, umożliwiającymi obserwowanie, co dzieje się w domu inwestorów i na zewnątrz.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ("GINB"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Prezydent Miasta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji. Jednocześnie decyzją z dnia [...] marca 2016 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. i odmówił stwierdzenia nieważności wymienionego pozwolenia na budowę. Wykonanie dodatkowych dwóch naświetli na pierwszym piętrze przedmiotowego obiektu budowlanego, stwierdzone w trakcie kontroli w dniu 21 czerwca 2011 r., nie mogło być uznane za istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu, ponieważ projekt budowlany przewidywał również usytuowanie podobnych naświetli w tej samej ścianie na poziomie parteru. Realizacja wspomnianych naświetli narusza wprawdzie § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., niemniej uchybienie to nie ma rażącego charakteru, gdyż odporność ogniowa tego elementu budynku odpowiada wymogom ochrony przeciwpożarowej. Organ odwoławczy dodał zarazem, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2011 r. została wydana przez właściwy organ administracji publicznej, na podstawie odpowiedniego przepisu i bez rażącego naruszenia prawa. Akt ten nie dotyczył poprzednio już rozstrzygniętej sprawy, został skierowany do stron postępowania i był wykonalny w dniu jego wydania, a jego wykonanie nie powodowałoby dokonania czynu zagrożonego karą. Decyzja z dnia [...] sierpnia 2011 r. nie zawiera też innych wad powodujących jej nieważność z mocy prawa. Wobec tego nie zachodziły przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a., a rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji GINB uznał prawidłowe.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, GINB zauważył, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej bierze się pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania rozstrzygnięcia. Nie można zatem obecnie uwzględnić wywodów dotyczących m.in. zmiany wysokości budynku lub usytuowania komina, które nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Ponadto w ramach takiego jak niniejsze postępowania, organ administracji publicznej bada jedynie, czy decyzja z dnia [...] sierpnia 2011 r. obarczona jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Niemożliwe jest natomiast ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy zakończonej tym aktem.
Skargę na powyższą decyzję złożyły S. K. i T. K., zarzucając organowi drugiej instancji naruszenie:
1. art. 36a ust. 5 w zw. z art. 28 ust. 1 pr. bud. przez uznanie, że wykonanie dwóch dodatkowych okien stanowi nieistotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu, mimo że takie roboty budowlane należy kwalifikować jako przebudowę wymagającą pozwolenia na budowę;
2. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 36a ust. 5 pr. bud. w zw. z art. 28 ust. 1 pr. bud. i § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2012 r. przez błędne uznanie, że wykonanie dwóch dodatkowych okien nie stanowi istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego;
3. art. 140 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez brak uzasadnienia faktycznego w odniesieniu do zarzutów podnoszonych przez skarżące w kwestii zmiany wysokości budynku i komina. Organ odwoławczy wskazał, że powyższe zastrzeżenia nie znajdują oparcia w materiale dowodowym, a organ pierwszej instancji uznał je za nieistotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego.
S. K. i T. K. wniosły o uchylenie w całości zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji oraz o skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skarżące wskazały, że GINB błędnie zakwalifikował zrealizowanie dwóch naświetli, stanowiących w rzeczywistości okna, jako nieistotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. W tym zakresie S. K. i T. K. powtórzyły rozważania zawarte w odwołaniu. Skarżące dodały, że organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich zarzutów zgłoszonych względem decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. Organ odwoławczy nie rozważył bowiem kwestii zmiany wysokości budynku i posadowienia komina na obiekcie budowlanym inwestora w odległości 3 m od granicy działki, a także pogłębienia fundamentów. Wbrew wywodom tego organu w aktach sprawy znajduje się dokumentacja fotograficzna potwierdzająca stanowisko skarżących. Co więcej, pogląd organu odwoławczego jest niezrozumiały, biorąc pod uwagę fakt, że organ pierwszej instancji wskazał na zmianę wysokości budynku, uznając ją jednak za nieistotną. Ponadto w zaskarżonej decyzji błędnie przyjęto, że naruszenie § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. nie było rażące. Uchybienie to nie daje się bowiem pogodzić z wymogami praworządności, gdyż komfort zamieszkiwania na nieruchomości należącej do skarżących uległ znaczącej zmianie.
W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wyrokiem z dnia 20 września 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2405/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na powyższą decyzję.
Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 13 listopada 2018 r., sygn. akt II OSK 210/18, Naczelny Sąd Administracyjny ("NSA") uchylił zaskarżony wyrok z dnia 20 września 2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie ("Sąd").
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd pierwszej instancji pominął część materiału dowodowego, zgromadzonego w sprawie, w tym w szczególności nie odniósł się do opinii technicznej rzeczoznawcy ds. zabezpieczenia przeciwpożarowego. Opinia ta, w ocenie NSA, jest kluczowa do prawidłowej kontroli legalności naświetli, które wcześniej sprawdzono z punktu widzenia zgodności z przepisami przeciwpożarowymi.
Naczelny Sąd Administracyjny podzielił także zarzut skarżących, zgodnie z którym Sąd nie odniósł się do ujemnych konsekwencji, jakie wynikają dla nich z naruszenia § 12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. W ocenie NSA konieczne było bardziej wszechstronne rozpatrzenie tego zagadnienia, ponieważ argumentacja Sądu, razem z pominięciem ww. opinii technicznej, miała istotny wpływ na wynik postępowania, wpływając na przedwczesną odmowę zakwalifikowania decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r. jako rażąco naruszającej prawo.
W ocenie NSA oparcie rozważań Sądu na nieprawomocnym wyroku z dnia 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 930/16, dotyczącym odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., było błędne. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przejęcie argumentacji z nieprawomocnego w chwili orzekania Sądu pierwszej instancji wyroku, w kontekście złożonej już wtedy od niego skargi kasacyjnej, oraz wydanego następnie wyroku uchylającego ten wyrok, okazało się nieprawidłowe i istotnie wpłynęło na rozpoznanie skargi w niniejszej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił też, że stanowisko Sądu w zakresie przyjęcia, że wysokość budynku nie uległa zmianie, oraz brak odniesienia się do zmian kubatury, wymagało wyjaśnienia i wskazania, czy Sąd zgadza się z oceną, przedstawioną przez skarżące.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Na podstawie art. 190 P.p.s.a. Sąd w niniejszej sprawie jest związany wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zawartymi w wyroku z dnia 13 listopada 2018 r., sygn. akt II OSK 210/18. Przepis ten, jak wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sposób jednoznaczny wyznacza kierunek postępowania sądu pierwszej instancji, który nie posiada już na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego swobody w zakresie wykładni prawa, jak również nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w wyroku sądu wyższej instancji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2018 r., sygn. akt I FSK 765/16, LEX nr 2 469 252).
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w ww. wyroku, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie będzie zobowiązany do oceny, czy organy administracji publicznej trafnie orzekły co do zasadności stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r., w szczególności w zakresie naruszenia przez inwestora § 12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.
Po ponownym rozpoznaniu niniejszej sprawy Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona i poprzedzająca ją decyzją naruszają prawo.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm., "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu była decyzja GINB z dnia [...] sierpnia 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję [...]WINB z dnia [...] czerwca 2016 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji PINB z dnia [...] sierpnia 2011 r., udzielającej pozwolenia na użytkowanie dobudowanej części przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej.
Zgodnie z art. 36a ust. 5 pr. bud. istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie we wskazanym w nim w zakresie, w tym w odniesieniu do charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji obiektu budowlanego, z zastrzeżeniem ust. 5a (36a ust. 5 pkt 2 pr. bud.).
Jak wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, pojęcie "istotności", o którym mowa w ww. przepisie, nie jest uwarunkowane zmianą wszystkich parametrów obiektu budowlanego, czy też zmianą jednego parametru w odniesieniu do całego obiektu budowlanego. Istotne odstąpienie może polegać na zmianie, w trakcie wykonywania robót budowlanych, jednego z parametrów. O tym, jaki dane odstępstwo ma charakter, powinien decydować całokształt okoliczności konkretnego przypadku. Obowiązkiem organu jest przeprowadzenie szczegółowych rozważań celem ustalenia, czy stwierdzone odstępstwo ma, w realiach rozpoznawanego przypadku, charakter istotny, czy też nieistotny. Cecha ta winna znajdować uzasadnienie w dodatkowych jeszcze okolicznościach, rzutujących na charakter stwierdzonej zmiany. Kwalifikacja stopnia odstąpienia musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, przy uwzględnieniu charakteru inwestycji i wartości wyrażonych w art. 4, 5 i 9 pr. bud. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2718/15, LEX nr 2 340 949).
W niniejszej sprawie, w przedmiotowym budynku inwestor wykonał m.in. dwa dodatkowe naświetla na pierwszym piętrze, które w ocenie skarżących stanowią istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Z opinią tą nie zgodziły się organy, rozpoznające wniosek skarżących, uznając, że naruszenie to nie mogło stanowić wystarczającej podstawy do wyeliminowania z obrotu prawnego kontrolowanej decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r., zwłaszcza w zakresie zmiany charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego.
W ocenie Sądu, kontrola dokonana przez organy była niewystarczająca – dopiero dodatkowa ocena wykonania ww. naświetli w kontekście § 12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. (i uregulowanej tam minimalnej odległości dzielącej budynki usytuowane na działkach sąsiednich), w odniesieniu także do argumentacji wynikającej z opinii technicznej rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych z dnia 27 czerwca 2017 r. (opinia złożona do akt sądowych przez skarżące w toku postępowania, doręczona organowi w dniu 26 lipca 2017 r.), będzie mogła stanowić podstawę do oceny, czy decyzja PINB z [...] sierpnia 2011 r. nie narusza art. 156 k.p.a. Dodać przy tym należy, że organy nadzoru budowlanego dysponują odpowiednimi narzędziami procesowymi, w tym władne są uzupełniać zebrany w sprawie materiał dowodowy, jeśli stwierdzą, że dokumenty znajdujące się w aktach nie pozwalają na kompleksową ocenę danego zagadnienia. To, czy PINB w sposób prawidłowy, i w oparciu o kompleksowy materiał dowodowy, wydał ww. decyzję, i czy wobec tego nie została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, podlega ocenie w postępowaniu w trybie nadzwyczajnym.
Natomiast w odniesieniu do zarzutu dotyczącego zmiany wysokości przedmiotowego budynku i posadowienia na nim komina w odległości 3 m od granicy działki, wskazać należy, że organy obu instancji nie odniosły się do tego zagadnienia w sposób pozwalający na pozbawioną wątpliwości aprobatę ich stanowiska. Kwestia ta wymaga zatem ponownej analizy przez organy, zwłaszcza że skarżące, obok zarzutów dotyczących wykonania ww. naświetli, na tę kwestię głównie wskazywały jako jeden z argumentów przemawiających za stwierdzeniem nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r.
Jednocześnie wskazać należy, że Sąd, uwzględniając wskazania NSA, stwierdził, że zakres niezbędnych do wyjaśnienia w niniejszej sprawie zagadnień wykracza poza ramy postępowania sądowego. Organy, ponownie rozpatrując sprawę, będą miały na uwadze przedstawione wyżej rozważania, zwłaszcza w zakresie przedłożonej do akt opinii technicznej i jej zastosowania do oceny zmian, dokonanych przez inwestora względem pierwotnego projektu budowlanego.
Na marginesie należy zauważyć, że wobec nieprawomocnego wyroku Sądu z dnia 25 kwietnia 2017 r., dotyczącego odmowy stwierdzenia nieważności poprzedzającej chronologicznie w całym procesie inwestycyjnym kontrolowaną w sprawie decyzję, tj. decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę i przebudowę przedmiotowego budynku, organy, ponownie rozpoznając sprawę, będą musiały mieć na względzie ewentualne rozstrzygnięcie NSA w tym przedmiocie. Podkreślić należy, że jeżeli stwierdzona zostanie nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę, to nie będzie mogła ostać się decyzja udzielająca pozwolenia na użytkowanie. Powoduje to konieczność rozważenia przez organ zawieszenia postępowania w sprawie w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd, przy uwzględnieniu wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego, którymi był związany, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło