VII SA/Wa 2927/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-06-03

Skład orzekający: Maciej Majewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła wymaganych przez sąd dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, mimo wezwania?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został odmówiony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej, nie przedstawiła wymaganych przez sąd dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, a ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy. Niewykonanie zarządzenia sądu skutkuje rozpatrzeniem wniosku w oparciu o zgromadzone, niepełne materiały.
Stan faktyczny
M. G. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawczyni podała swoje dochody i wydatki, jednak sąd uznał te informacje za niewystarczające. Wezwano ją do przedstawienia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, czego nie uczyniła.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono M. G. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić M. G. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek M. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca w formularzu PPF wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z mężem. Utrzymują się z dochodu w łącznej wysokości 2 337 zł., na który składa się zasiłek wychowawczy i rodzinny oraz wynagrodzenie za pracę męża wnioskodawczyni. Posiadany majątek obejmuje budynek jednorodzinny, którego wielkość nie została wskazana. Wnioskodawczyni wskazała, że przebywa na zasiłku wychowawczym, spłaca kredyt hipoteczny. Wydatki rodziny zostały wskazane na 481,35 zł. spłaty kredytu i 1 855,65 zł. stałych wydatków. Innych danych w formularzu nie podano. Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 26 marca br. wnioskodawczyni została zobowiązana na podstawie art. 255 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do: - wskazania o jaki rodzaj pomocy wnioskodawczyni wnosi - o całkowite zwolnienie z kosztów sądowych, czy zwolnienie od całości wpisu sądowego (tj. częściowe zwolnienie z kosztów sądowych), - wyszczególnienia stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym i rodziny (żywność, leki, odzież, wydatki związane z dziećmi itp.) oraz mieszkania/domu (opłaty stałe media, telewizja, telefon itp.), które składają się na kwotę 1 855,65 zł podaną w formularzu PPF, - wskazania na jaki cel został zaciągnięty kredyt, na jaką kwotę i jaka kwota pozostaje obecnie do spłaty, - podania jakiej wielkości jest budynek jednorodzinny posiadany przez wnioskodawczynię, - podania, czy wnioskodawczyni posiada, lub czy osoby wspólnie zamieszkujące, posiadają pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy), - wskazania czy wnioskodawczyni otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak, należało nadesłać ostatnie decyzje przyznające pomoc, - podania czy wnioskodawczyni otrzymuje pomoc materialną bądź finansową od rodziny, bądź osób trzecich, jeśli tak należało wskazać na czym ona polega, - nadesłania kopii dokumentu PIT rozliczenia podatku dochodowego za 2015 r., a w przypadku niedokonania rozliczenia za 2015 r. należało nadesłać kopię rozliczenia za 2014 r. wnioskodawczyni i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, - nadesłania kopii wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące, wnioskodawczyni i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. Na wykonanie ww. zarządzenia zakreślono termin 7 dni pod rygorem rozpatrzenia wniosku tylko w oparciu o zgromadzone materiały. Wnioskodawczyni nie wykonała zarządzenia pomimo odebrania wezwania w dniu 26 kwietnia 2016 r. W niniejszej sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała, aby jej sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy. Złożone przez stronę oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony, a na wezwanie Sądu wnioskodawczyni nie przedstawiła żądanych informacji. Należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne (brak jest chociażby informacji na temat wielkości posiadanego budynku mieszkalnego, danych dotyczących kredytu, dokumentów źródłowych – PIT, wyciągi z rachunku bankowego), a strona nie ustosunkowała się do wyjaśnienia tych wątpliwości. Z tych względów odmówiono przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło