VII SA/Wa 2927/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. G. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 3 czerwca 2016 r. w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek M. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z mężem. Utrzymują się z dochodu w łącznej wysokości 2337 zł, na który składa się zasiłek wychowawczy i rodzinny oraz wynagrodzenie za pracę męża skarżącej. Posiadany majątek obejmuje budynek jednorodzinny, którego wielkość nie została wskazana. Skarżąca podała, że przebywa na zasiłku wychowawczym, spłaca kredyt hipoteczny. Wydatki rodziny zostały wskazane na 481,35 zł spłaty kredytu i 1855,65 zł stałych wydatków. Innych danych w formularzu nie podano. Z uwagi na okoliczność, że powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 26 marca 2016 r. skarżąca została zobowiązana na podstawie art. 255 p.p.s.a. do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do: - wskazania o jaki rodzaj pomocy wnioskodawczyni wnosi – o całkowite zwolnienie z kosztów sądowych, czy zwolnienie od całości wpisu sądowego (tj. częściowe zwolnienie od kosztów sądowych), - wyszczególnienia stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym i rodziny (żywność, leki, odzież, wydatki związane z dziećmi itp.) oraz mieszkania/domu (opłaty stałe: media, telewizja, telefon itp.), które składają się na kwotę 1855,65 zł podaną w formularzu PPF, - wskazania na jaki cel został zaciągnięty kredyt, na jaką kwotę i jaka kwota pozostaje obecnie do spłaty, - podania jakiej wielkości jest budynek jednorodzinny posiadany przez skarżącą, - podania, czy skarżąca posiada, lub czy osoby wspólnie zamieszkujące, posiadają pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy), - wskazania czy skarżąca otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak, należało nadesłać ostatnie decyzje przyznające pomoc, - podania czy skarżąca otrzymuje pomoc materialną bądź finansową od rodziny, bądź osób trzecich, jeśli tak należało wskazać na czym ona polega, - nadesłania kopii dokumentu PIT rozliczenia podatku dochodowego za 2015 r., a w przypadku niedokonania rozliczenia za 2015 r. należało nadesłać kopię rozliczenia za 2014 r. skarżącej i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, - nadesłania kopii wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące skarżącej i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. Na wykonanie powyższego zarządzenia zakreślono termin 7 dni pod rygorem rozpatrzenia wniosku tylko w oparciu o zgromadzone materiały. Skarżąca nie wykonała zarządzenia, pomimo odebrania wezwania w dniu 26 kwietnia 2016 r. Postanowieniem z dnia 3 czerwca 2016 r. referendarz sądowy odmówił M. G. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W ocenie referendarza sądowego skarżąca nie wykazała, aby jej sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy. Złożone przez stronę oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony, a na wezwanie wnioskodawczyni nie przedstawiła żądanych informacji. Referendarz sądowy wskazał, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawiania okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Posiadane informacje są niepełne, a strona nie ustosunkowała się do wyjaśnienia tych wątpliwości. Sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego wniósł pełnomocnik skarżącej wskazując, że wnosi o całkowite zwolnienie z kosztów sądowych. W sprzeciwie wskazano ponadto, że kredyt hipoteczny został zaciągnięty na wykończenie budynku jednorodzinnego mieszkalnego, na kwotę – i w tym miejscu postawiono kreskę. Również po stwierdzeniu, że "Obecnie pozostaje do spłaty kwota -" pozostawiono jedynie kreskę. Pełnomocnik skarżącej wskazał, że budynek jednorodzinny posiada 146,97 m2 powierzchni użytkowej. Wnioskodawczyni nie korzysta z pomocy społecznej ani nie otrzymuje pomocy materialnej, ani finansowej od rodziny oraz od osób trzecich. Rodzice posiadają skromne emerytury. Osoby trzecie mają swoje rodziny. Nie stać je na udzielenie jakiejkolwiek pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że postępowanie sądowoadministracyjne zostało w niniejszej sprawie wszczęte w dniu 4 grudnia 2015 r., a więc po wejściu w życie zmian wprowadzonych ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), które weszły w życie z dniem 15 sierpnia 2015 r. Zgodnie zatem z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) – zwanej dalej "p.p.s.a", w brzmieniu znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie, rozpoznając sprzeciw od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która ma gwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. W przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa. Korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a przez to nie może zrealizować przysługującego mu prawa do sądu. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu referendarz sądowy zasadnie odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych prawidłowo uznając, że przedstawione informacje są niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony, a strona nie ustosunkowała się do wyjaśnienia tych wątpliwości. Wskazać należy, że w orzecznictwie dominujący jest pogląd, w świetle którego w przypadku, gdy strona uchyla się od przedstawienia informacji na temat jej sytuacji rodzinnej, bądź finansowej lub podaje takie fakty, które nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (v. m.in. postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA 2005/1/8). Wobec powyższego kontrolując zaskarżone sprzeciwem postanowienie Sąd uznał, że referendarz sądowy badając przedstawioną przez stronę sytuację materialną oraz biorąc pod uwagę nieustosunkowanie się strony do wezwania Sądu, zasadnie odmówił przyznania M. G. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.