VII SA/Wa 2930/14

WyrokWSA w Warszawie2015-10-28

Skład orzekający: Małgorzata Jarecka, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Mirosława Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budynek gospodarczy o wymiarach 7,47 m x 11,75 m i wysokości do kalenicy 4,40 m, wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, nawet jeśli inwestor twierdzi, że uzyskał zgodę na budowę wiaty w latach 90. i że obiekt nie stanowi zagrożenia?
Ratio decidendi
Decyzja nakazująca rozbiórkę samowoli budowlanej jest obligatoryjna, gdy inwestor nie przedstawi wymaganych dokumentów do legalizacji obiektu. Brak pozwolenia na budowę dla obiektu o wskazanych wymiarach, zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego, skutkuje obowiązkiem wydania decyzji o rozbiórce, niezależnie od późniejszych twierdzeń o zgodności z planem zagospodarowania czy braku zagrożeń.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki budynku gospodarczego wybudowanego przez B. i Z. C. na działce nr [...] w Ż. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał obiekt za samowolę budowlaną, wstrzymał roboty i nałożył obowiązek przedstawienia dokumentów legalizacyjnych. Po ich nieprzedłożeniu wydał decyzję nakazującą rozbiórkę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący Z. C. kwestionował decyzję, twierdząc, że budowa była zgłoszona w 1993 r., obiekt nie stanowi zagrożenia i nie jest budynkiem w rozumieniu prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Protokolant ref. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2015 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego oddala skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, ze zm.), dalej k.p.a., oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409, ze zm.) - utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], nakazującą B. i Z. C. rozbiórkę budynku gospodarczego na działce nr [...] w Ż. Organ powiatowy wskazał, że [...] marca 2013 r. dokonał kontroli zgodności z przepisami prawa budowlanego budynku gospodarczego o wymiarach 7,47 m x 11,75 i wysokości do kalenicy 4,40 m zlokalizowanego na ww. działce. Jednocześnie zwrócił się do Urzędu Miejskiego w Ż. o informację w spawie pozwoleń na budowę (zgłoszeń) m.in. budynku gospodarczego (1995-1996) oraz kserokopię akt pozwolenia na budowę (zgłoszenia)– budynek usytuowany ścianą szczytową 1,25 m od granicy działki sąsiedniej (1987) oraz do B. i Z. C. do przedstawienia dowodów w sprawie daty budowy. Organ powiatowy, uznając iż ww. obiekt stanowi samowolę budowlaną postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie ww. budynku, nakazał zabezpieczyć wykonane roboty budowlane w sposób zapewniający bezpieczeństwo ludzi i mienia oraz nałożył obowiązek złożenia do dnia 30 czerwca 2014 r., dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. Z uwagi na ich nieprzedłożenie decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nakazał jego rozbiórkę. Odpowiadając na zarzut, iż "pozwolenie na budowę otrzymałem w roku 1992-1993 od Burmistrza Miasta i Gminy Ż.", organ wskazał, że na etapie postępowania odwoławczego zwrócono się do Urzędu Miejskiego w Ż. o udzielenie informacji, czy w rejestrach widnieje pozwolenie na budowę ww. budynku z lat 1992 - 1993. Pismem z dnia 18 września 2014 r., poinformowano, iż nie ma w rejestrach pozwolenia na budowę. Uzupełniając powyższy zarzut dotyczący "nie odnalezienia w/w dokumentów (jak również wielu innych)", organ stwierdził, że powyższe jest nadinterpretacją skarżącego bowiem, przy piśmie z 8 kwietnia 2013 r. Urząd Miejski w Ż. przekazał pełną dokumentację projektową dotyczącą pozostałych budynków na tej działce w tym: budynku mieszkalnego zatwierdzoną decyzją z dnia [...] września 1986 r. oraz budynku gospodarczego zatwierdzoną decyzją z dnia [...] sierpnia 1988 r. Organ stwierdził, że gdyby przyjąć za wiarygodne oświadczenie A. C. załączone do odwołania zgodnie z którym "projekt budowlany wiaty wraz z wnioskiem o wydanie "Pozwolenia na budowę pozostawiliśmy wspólnie z Panem Z. C. u Burmistrza UMiG w Ż., który to przyjął dokumentację, stwierdzając, że przekaże ją podległym służbom celem załatwienia wg kompetencji", to wykonanie projektu przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia, a następnie złożenie w organie nie świadczy o realizacji budowy na podstawie pozwolenia. Następnie wskazał, że niezależnie od spornej daty rozpoczęcia budowy budynku gospodarczego, faktem niepodważalnym jest niezakończenie budowy przed 1997 r. Powyższe potwierdza ww. oświadczenie inwestora oraz zdjęcie Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej z 1997 r., na którym nie widnieje konstrukcja naziemna budynku gospodarczego. W konsekwencji organ stwierdził, że tylko zakończenie budowy przed 1995 r. mogłoby mieć istotne znaczenie dla oceny zastosowanego trybu legalizacyjnego z art. 48 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. Powołując się m.in. na art. 48-49, organ podzielił stanowisko, że należało nakazać całkowitą rozbiórkę. Skargę na powyższą decyzję złożył Z. C., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący stwierdził, że decyzja nie odzwierciedla przebiegu inwestycji. Budynek powstał zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego miasta Ż., co stwierdził PINB w G. Wyjaśnił, że nie zagraża on bezpieczeństwu ludzi i mienia, nie powoduje zagrożenia pożarowego, a także nie narusza prawa własności sąsiadów, służy jedynie do celów związanych z prowadzeniem prac rolnych. Wskazał również, że "wiata, o której mowa" jest przytwierdzona do podłoża śrubami i nie posiada fundamentów, a zatem nie jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Podkreślił przy tym, że budowę zgłosił do Urzędu Miasta Ż. w 1993r. i po pięciu latach dokument ten mógł zostać wybrakowany, jak wiele innych. W związku ze zmianą miejsca zamieszkania skarżący pozbył się zbędnych dokumentów. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 217) dalej ppsa. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] lipca 2014 r. nakazującą, na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, B. i Z. C. rozbiórkę opisanego budynku gospodarczego. Wskazać zatem trzeba, że art. 48 ust. 1 cyt. ustawy stanowi, iż "Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę." Dalsze ustępy tego przepisu w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji określają warunki jakie muszą zostać spełnione, aby możliwa była legalizacja samowoli budowlanej. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (ust. 2) w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego: 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. (ust. 3), w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się ust. 1 (ust. 4), przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (ust. 5). Z przytoczonej pełnej treści art. 48 cyt. ustawy wynika zatem po pierwsze, że decyzja o nakazie rozbiórki, podobnie jak i postanowienie nakładające obowiązki, których spełnienie stanowi warunek niezbędny do wszczęcia procedury legalizacyjnej, nie mają charakteru uznaniowego. Normy te mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ich zastosowanie nie zależy od woli organu, lecz jest jego obowiązkiem. W rozpatrywanej sprawie zasadnie wyjaśnił organ odwoławczy, że na wzniesienie spornego budynku gospodarczego (o wymiarach 7,47 m x 11,75 i wysokości do kalenicy 4,40 m) wymagane było – stosownie do art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego - uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, której brak oznacza, że obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej, do legalizacji którego zastosowanie znajdował art. 48 Prawa budowlanego. Przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego z uzyskania pozwolenia na budowę wyłączał wyłącznie parterowe budynki gospodarcze o powierzchni zabudowy do 35m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m W toku postepowania – wobec sprzecznych oświadczeń przesłuchanych świadków na okoliczność daty budowy obiektu - organ powiatowy ustalił ostatecznie, na podstawie zdjęcia lotniczego z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. – wykonanego [...] sierpnia 1997r., że w tej dacie na działce nr [...] nie widnieje jeszcze sporny budynek. Wobec twierdzeń skarżącego przedstawionych na rozprawie administracyjnej w dniu [...] lutego 2014r., że otrzymał zgodę na budowę wiaty Burmistrza Miasta i Gminy Ż. w 1994 r., organ w oparciu o informacje uzyskane ze Starostwa Powiatowego w G., ustalił również, że nie ma w aktach dokumentacji dotyczącej ww. budynku gospodarczego, nie odnotowano w latach podanych przez skarżącego 1992-1993 wydania pozwolenia na budowę Wobec powyższych ustaleń prawidłowo organ I instancji wszczął procedurę legalizacyjną, o której mowa w art. 48 ust. 2 cyt. ustawy. Inwestor nie podjął jednak czynności wymaganych do zalegalizowania obiektu, wymienionych w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2014r. W tym miejscu podkreślić trzeba, że legalizacja nie jest obowiązkiem, lecz uprawnieniem inwestora, a jej warunkiem jest przedstawienie – jak już wyżej wskazano - stosownych dokumentów. Nieprzedstawienie ich zobowiązuje organy do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu. W świetle przedstawionej argumentacji prawnej, bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje podnoszona w skardze zgodność inwestycji z planem zagospodarowania Żelechowa, brak zagrożeń bezpieczeństwu ludzi i mienia, zagrożeń pożarowych, czy brak naruszeń prawa własności sąsiadów. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło